صادرات ایران به اورآسیا از زمان اجرایی شدن توافقنامه ۳۴۷ میلیون دلار بوده که حدود ۸۷ میلیون دلار مشمول تعرفههای ترجیحی شده؛ همچنین میزان واردات ایران از اورآسیا ۶۵۵ میلیون دلار بوده که حدود ۵۳۳ میلیون دلار آن مشمول تعرفه ترجیحی شده است.
در همایش «مناطق آزاد، ویژه و توسعه همکاری های اقتصادی با کشورهای همسایه با محوریت صادرات- ترانزیت و اورآسیا» که به مدت دو روز (19 و 20 بهمن ماه) در مرکز همایش های بین المللی صدا و سیما در حال برگزاری است، فرصت های سرمایه گذاری، ظرفیت های صادراتی و حمل و نقلی مناطق آزاد مطرح شده است.
در بخش نخست این همایش، ظرفیت های مناطق آزاد ارس، ماکو، انزلی و چابهار و در بخش دوم آن توانمندی های مناطق آزاد اروند، کیش و قشم در قالب کلیپ هایی به معاون وزیر راه و ترابری، معاون اقتصاد و دارایی و سایر شرکت کنندگان و فعالان اقتصادی معرفی شده و به سوالات حضار پاسخ داده شد.
مرتضی بانک: ۴۸۴ موافقتنامه تجاری معتبر بین المللی در حال اجراست
مرتضی بانک دبیر شورای عالی مناطق آزاد بانک، دیروز در اولین روز برگزاری همایش با بیان اینکه در حال حاضر ۴۸۴ موافقتنامه تجاری معتبر بین المللی در حال اجراست، گفت: بی ثباتی حاکم بر اقتصاد بین الملل طی دو سال گذشته به دلیل تصمیمات نابخردانه رئیس جمهوری دلال مسلک آمریکا، باعث عدم تمایل تعهدسپاری کشورها شده و این موضوع در تعداد موافقتنامه های تجاری منطقه ای کاملا نمود داشته است.
بانک در همایش نقش مناطق آزاد و ویژه در صادرات و ترانزیت به اوراسیا ادامه داد: اتحادیه اروپا، کشورهای شرق آسیا و کشورهای آمریکای جنوبی بیشترین تعداد موافقت نامههای تجاری منطقهای معتبر را امضا کردهاند. از میان کشورهای اطراف ایران نیز ترکیه و هند بخش قابل توجهی از اقتصاد خود را به موافقت نامههای منطقه ای وابسته کردهاند. به گفته او حدود ۷۳ درصد از صادرات ۱۶۸ میلیارد دلاری ترکیه و حدود ۶۷ درصد از صادرات ۳۲۳ میلیارد دلاری هند در سال ۲۰۱۸ به بازارهای ایجاد شده توسط اینگونه موافقتنامهها بوده است.
مشاور رییس جمهوری اعلام کرد: موافقت نامههای تجاری بینالمللی به عنوان یکی از قدیمیترین و با ثبات ترین ابزارهای توسعه تجارت بین کشورها مطرح است که امکان نفوذ محصولات تولیدی کشورها به بازارهای مقصد را از طریق کاهش قیمت و افزایش توان رقابت پذیری محصولات را مهیا میکند. برخی کشورهای سلطه طلب در قبال امتیازات سیاسی و نظامی، موافقت نامههای تجاری یک جانبه را با کشورهای تحت سلطه خود امضا و برای واحدهای تولیدی خود بازارهای جدید ایجاد میکنند. همچنین برخی کشورها در قالب کمکهای بین المللی، موافقت نامههای یکجانبه را عملیاتی میکنند.
بانک توافقنامههای دوجانبه را مرسومترین روش همکاریهای بین المللی در حوزههای تجاری دانست و افزود: دولتها با هدف حمایت از صنایع حساس و آسیب پذیر خود، اقدام به اعمال ترجیحات تعرفهای متناظر کرده و با واگذاری بخشی از بازارخود، بازار در دسترس را برای واحدهای دارای مزیت نسبی خود توسعه میدهند. دبیر شورای عالی مناطق آزاد بیان کرد: موافقتنامه های تجاری منطقهای، به عنوان کلیدیترین ابزار توسعه مبادلات تجاری بین کشورها مطرح هستند؛ به صورتی که آمارهای سازمان تجارت جهانی حاکی از رشد چشمگیر انعقاد این موافقتنامههای بین المللی است.
براساس صحبت های بانک، موافقتنامههای تجاری منطقهای یکی از برترین ابزارهای توسعه هستند. ایران هم در حال حاضر با حدود ۴۶ کشور از طریق ۳ موافقت نامه معتبر همکاری های تجاری را توسعه داده است. از طریق موافقت نامه تجاری بین ایران و کشورهای عضو اوراسیا دسترسی فعالان اقتصادی کشور به بازار ۳۳۰ میلیارد دلاری ۵ کشور روسیه، بلاروس، قزاقستان، قرقیزستان و ارمنستان برای صادرات مهیا شده است. همچنین با توجه به ظرفیت ۵۴۰ میلیارد دلاری تولید کنندگان این کشورها، امکان تامین بخش قابل توجهی از نیازهای ضروری کشور با قیمت پایینتر نسبت به دیگر کشورها بوجود آمده است.
به گفته بانک، در این موافقتنامه سه ساله که آغازگر فرآیند تجارت آزاد بین ایران و اوراسیا و جامع ترین موافقت نامه تجاری کشور است، ۹ فصل شامل ساز و کار های عملیاتی پیشبینی شده که پیاده سازی آن با حداقل چالشهای عملیاتی همراه خواهد بود.
بانک با اشاره به نقش مناطق آزاد اظهار کرد: از سال ۱۳۹۲ تا کنون بیش از ۸۱ هزار میلیارد تومان و ۲۲ میلیارد دلار سرمایه داخلی، در کنار 5.4 میلیارد دلار سرمایه خارجی جذب این مناطق شده است. طی این سال ها بیش از ۳۲ میلیارد دلار کالای غیر نفتی به سرزمین اصلی ارسال شده است، همچنین عملکرد ۱۳۰ میلیارد دلاری صادرات به خارج کشور در برابر ۴۵ میلیارد دلار واردات، حاکی از تراز تجارت خارجی کاملا مثبت این مناطق به میزان ۸۵ میلیارد دلار است.
*مراودات ایران و اوراسیا
همایش «مناطق آزاد، ویژه و توسعه همکاری های اقتصادی با کشورهای همسایه با محوریت صادرات- ترانزیت و اورآسیا» در پی اجرایی شدن موافقتنامه عضویت موقت ایران در اتحادیه اقتصادی اورآسیا(روسیه، ازبکستان، ارمنستان، قرقیزستان و بلاروس)، با هدف ظرفیت سازی برای همکاری های تجاری با کشورهای اوراسيا از طریق مناطق آزاد، آشنایی فعالين اقتصادی با امکانات و ظرفیت های مناطق آزاد و تبادل و تهاتر ظرفیتهای مناطق آزاد ایران با مناطق یا بنادر متناظر در کشورهای همسایه واتحادیه اوراسیا از سوی شورایعالی مناطق آزاد تجاری- صنعتی و ویژه اقتصادی در حال برگزاری است.
هم اکنون 880 مورد تعرفه ترجیحی برای صادرات و واردات بین ایران و کشورهای منطقه اوراسیا به امضا رسیده و برگزاری این همایش فرصتی برای معرفی توانمندی های حمل و نقلی مناطق آزاد کشور در انجام مراودات تجاری با کشورهای مذکور است.
برگزاری نمایشگاه توانمندی های مناطق آزاد در حاشیه این همایش، با برپایی غرفه هایی همراه بود که پتانسیل های هر منطقه را به نمایش گذاشته است.
از سوی دیگر، حسین کاخکی، مدیرکل امور بین الملل گمرک ایران اعلام کرد: از زمان اجرای توافقنامه اوراسیا تا کنون حجم تجارت خارجی با این اتحادیه از مرز یک میلیارد دلار گذشته است. مجموع کشورهای اوراسیا جمعیت ۹۴ میلیون نفر داشته و در حوزه انرژی رتبه نخست، گاز رتبه دوم و تولید برق رتبه چهارم دارند.
به گفته کاخکی، چشم انداز بسیار خوبی برای اوراسیا دیده می شود، به خصوص اینکه برخی کشورها مانند هند مذاکراتی برای پیوستن به این اتحادیه آغاز کرده و پیشبینی شده این کشور در آینده اقتصاد دنیا (سال ۲۰۲۵) تبدیل به کشور دوم اقتصاد دنیا پس از چین تبدیل شود. اکنون فرصت مناسبی برای ایفا کردن نقش محوری در اورآسیاست و باید بتوانیم از ظرفیت مناسب ترانزیت کشور استفاده لازم داشته باشیم.
صادرات ایران به اورآسیا از زمان اجرایی شدن توافقنامه ۳۴۷ میلیون دلار بوده که حدود ۸۷ میلیون دلار مشمول تعرفههای ترجیحی شده؛ همچنین میزان واردات ایران از اورآسیا ۶۵۵ میلیون دلار بوده که حدود ۵۳۳ میلیون دلار آن مشمول تعرفه ترجیحی شده است.