سازمان ملل متحد در این گزارش اعلام کرده است در سراسر دنیا متوسط امید به زندگی زنان بیشتر از مردان است. آمارها نشان میدهد شاخص امید به زندگی مردان در دنیا بین 50.40 تا 81.75 سال است در حالی که این شاخص برای زنان از 54.85 تا 87.53 سال است
آینده نگر/ منبع: سازمان ملل
انسانها نیروی کار یک کشور و اصلیترین سرمایه آن کشور محسوب میشوند به همین دلیل تأمین بقا و سلامت آنها اهمیت زیادی از نظر اقتصادی دارد. مسائلی از قبیل بیماری و جنگ باعث از بین رفتن انسانها میشود ولی چیزی که روی شاخص امید به زندگی یا متوسط طول عمر مردم در یک کشور تأثیر بسزایی دارد توسعه اقتصادی و کیفیت زندگی است. سطح بهداشت و درمان و خدماترسانی سلامتی از مسائلی است که میتواند تضمینکننده سلامت نیروی کار در دنیا باشد.
توسعه خدمات بهداشتی در دنیا زمینه را برای افزایش طول عمر مردم یا به اصطلاح افزایش امید به زندگی آنها فراهم کرده است. به گزارش سازمان ملل متحد و بر مبنای گزارش منتشرشده در سال 2019 میلادی در بازه زمانی 2015 تا 2020 بالاترین میزان امید به زندگی در کشور هنگکنگ دیده میشد. کشوری که مردم به طور متوسط 84.63 سال عمر میکنند. جالب اینجاست که در رده دوم و سوم هم کشورهایی از قاره آسيا دیده میشوند. دومین کشور ژاپن و سومین کشور ماکائو است که در هردو کشور امید به زندگی بالغ بر 84 سال است.
در ابتدا پیش از اینكه به جزئیات بیشتری از این گزارش و ارائه ردهبندیها بپردازیم باید به این سؤال پاسخ دهیم که معنای امید به زندگی چیست و با توجه به چه معیارهایی محاسبه میشود؟
امید به زندگی در زمان تولد به معنای متوسط تعداد سالهایی است که افراد متولدشده در یک سال خاص، میتوانند زتدگی کنند. این معیار با توجه به کیفیت زندگی در یک کشور و سطح بهداشت و درمان تغییر میکند ولی بررسیها نشان داده است در سالهای اخیر امید به زمدگی یا طول عمر انسانها نسبت به سه دهه گذشته افزایش چشمگیری داشته است. به همین دلیل است که در بسیاری از کشورها قانونهای افزایش سن بازنشستگی را مطرح کردهاند. آنها بر این باور هستند که با این سیاست، افراد سالهای بیشتری کار میکنند و کارایی بیشتری در اقتصاد دارند. ضمن اینکه دوره کوتاهتری از حقوق بازنشستگی استفاده میکنند.
حتی با احتساب همین قانونها که باعث شده است تا سن بازنشستگی در شماری از کشورهای صنعتی به مرز 67 سال برسد، باز هم مردم حدود 10 سال از حقوق و مزایای بازنشستگی استفاده خواهند کرد که فشار زیادی به شرکتهای بیمه وارد میکند.
پراکندگی شاخص امید به زندگی در دنیا
بررسیها نشان میدهد از میان 201 کشور مورد مطالعه در دنیا در 38 کشور امید به زندگی بالاتر از 80 سال است که از جمله این کشورها میتوان به هنگکنگ و سنگاپور و اسپانیا و استرالیا و کانادا اشاره کرد. جالب است بدانید بهجز کانادا که در قاره امریکای شمالی قرار گرفته است، بقیه کشورهایی که در فهرست 38 کشور اول دنیا از نظر امید به زندگی قرار گرفتهاند، همه در قاره آسيا و اروپا واقع شدهاند و هیچ کانديداي افریقایی و امریکایی در این فهرست وجود ندارد. اهمیت تغذیه و داشتن زندگی سالم در طول عمر را میتوان در همین گزارش مشاهده کرد. سازمان ملل اعلام کرده است در کشورهایی که مردم از منابع غذایی سالم استفاده میکنند و کیفیت زندگی آنها بالاتر است، طول عمر هم بیشتر است و این وضعیت در اروپای غربی و آسيا مشاهده میشود.
طبق این مطالعه امید به زندگی در 51 کشور دنیا بین 75 تا 80 سال است که ایالات متحده امریکا هم در این دسته قرار گرفته است. متوسط شاخص امید به زندگی در این کشور برابر با 78.81 سال است و امریکا در رده 47 دنیا قرار گرفته است. متوسط این شاخص برای زنان برابر با 81.34 سال و برای مردان برابر 76.30 سال است. از دیگر کشورهای قرار گرفته در این رده میتوان به کشورهای بحرین، مجارستان، چین، الجزایر و ایران اشاره کرد.
در 49 کشور از 201 کشور مورد مطالعه شاخص امید به زندگی بین 70 تا 75 سال اعلام شده است که کشورهای بلاروس، فلسطین، مکزیک، عربستان سعودی، گرجستان و کویت در این دسته قرار دارند. متوسط شاخص امید به زندگی در عربستان برابر با 74.90 سال است و این کشور در رده 93 جدول قرار گرفته است. شاخص امید به زندگی مردان در کویت برابر با 74.61 سال، در زنان 76.38 سال و شاخص متوسط 75.33 سال اعلام شده است.
در 13 کشور دنیا امید به زندگی کمتر از 60 سال است که از جمله آنها میتوان به کامرون، گینه اکوریتال، شاحل عاج و نیجریه اشاره کرد. پایینترین شاخص امید به زندگی در جمهوری افریقای مرکزی است که این شاخص برابر با 52.67 سال است. نکته قابل توجه این گزارش این است که پایینترین شاخص امید به زندگی در دنیا در کشورهای افریقایی دیده میشود که در این کشورها بهداشت در سطح بسیار پایینی قرار دارد و مردم با چالشهای زیادی دست به گریبان هستند.
در بازه 60 تا 65 سال هم کشورهایی از قبیل افغانستان، نامیبیا، اوگاندا و زیمبابوه قرار گرفتهاند.
شاخص امید به زندگی به تفکیک جنسیت
به گزارش سازمان ملل بالاترین شاخص امید به رندگی در مردان برابر با 81.75 سال است که در کشور هنگکنگ دیده میشود و در رتبههای بعدی به ترتیب کشورهای سوئیس، ژاپن، سنگاپور، ایسلند، استرالیا، ماکائو و ایتالیا قرار دارند. کمترین شاخص امبد به زندگی مردان در کشور لسوتو دیده میشود که برابر با 50.40 سال است.
در مورد رنان هم مطالعه مجزایی انجام شده است. طبق این مطالعه بالاترین شاخص امید به زندگی در زنان برابر با 87.53 سال است که در هنگکنگ وجود دارد و سپس کشورهای ژاپن و ماکائو و اسپانیا و کره جنوبی و سنگاپور قرار گرفتهاند در استرالیا شاخص امید به زندگی زنان برابر با 85.22 سال است و این کشور در رده 12 دنیا از نظر بزرگی شاخص امید به زندگی زنان قرار گرفته است. کمترین شاخص امید به زندگی زنان در سيرالئون واقع در قاره افریقا مشاهده میشود که این شاخص برابر با 54.85 است. کشورهای جمهوری افریقای مرکزی و نیجریه و چاد در ردههای بعدی قرار دارند.
طول عمر زنان بیش از مردان است
سازمان ملل متحد در این گزارش اعلام کرده است در سراسر دنیا متوسط امید به زندگی زنان بیشتر از مردان است. آمارها نشان میدهد شاخص امید به زندگی مردان در دنیا بین 50.40 تا 81.75 سال است در حالی که این شاخص برای زنان از 54.85 تا 87.53 سال است. بالاترین تفاوت در طول عمر زنان و مردان در کشور سوریه مشاهده میشود که به طور متوسط زنان 11.8 سال بیش از مردان زندگی میکنند. کشورهای لیتوانی، روسیه و بالاروس هم تفاوت بالغ بر 10 سال را در طول عمر زنان و مردان شاهد هستند. در اوکراین تفاوت شاخص امید به زندگی مردان و زنان برابر با 9.80 سال است و در کشورهای گرجستان و قزاقستان به ترتیب برابر با 8.83 سال و 8.53 سال اعلام شده است.
کمترین تفاوت در طول عمر زنان و مردان در کشور بوتان واقع در قاره آسيا مشاهده میشود که برابر با 0.66 سال است. از دیگر کشورهای دیگر این فهرست میتوان به گینه و بورکینافاسو، مالی، سیرالئون ، توگو و کویت اشاره کرد. در امارات تفاوت امید به زندگی زنان و مردان برابر با 2.03 سال است و از این نظر امارات در رده 11 دنیا قرار دارد. تفاوت شاخص امید به زندگی بین مردان و زنان در ایران برابر با 2.30 سال است که در میان 30 کشور اول فهرست جای دارد.
تفاوت شاخص امید به زندگی در زنان نسبت به مردان در کشور سوئد 3.63 سال، در اتریش 4.86 سال، در قطر 2.91 سال و در آلمان 4.88 سال است.
ایران در کجای فهرست است؟
در میان 201 کشور مورد بررسی، ایران در جایگاه 77 دنیا از نظر شاخص امید به زندگی قرار دارد. در گزارش سال 2019 آمده است که متوسط امید به زندگی در ایران برابر با 76.35 سال است در حالی که متوسط امید به زندگی مردان 75.26 سال و متوسط این شاخص برای زنان برابر با 77.56 سال است. تفاوت شاخص امید به زندگی زنان و مردان در این کشور برابر با 2.30 سال است. ایران از نظر شاخص امید به زندگی وضعیتی شبیه کشورهای آرژانتین، پرو، تونس و مراکش دارد.
نکته مهمتر اینکه شاخص امید به زندگی در ایران بالاتر از متوسط جهانی است. در سال 2019 شاخص امید به زندگی در دنیا برابر با 72.28 سال بوده است که حدود سه سال کمتر از ایران است و شاخص امید به زندگی مردان 69.92 سال و در زنان 74.72 سال محاسبه شده است.
کمترین شاخص به کدام کشورها تعلق دارد؟
همانطور که پیشتر گفته شد پایینترین شاخص امید به زندگی در کشور جمهوری افریقای مرکزی مشاهده میشود ولی در جایگاه بعد از آن کشور لسوتو قرار دارد که در قاره افریقا واقع شده است و شاخص امید به زندگی در این کشور برابر با 53.51 سال است.
کشورهای چاد، سیرالئون، نیجریه، سومالی، ساحل عاج، سودان جنوبی و گینه بیسائو در ردههای بعدی قرار دارند و متوسط امید به زندگی در این کشورها کمتر از 58 سال است.
این شاخص در کشور افغانستان برابر با 64.28 سال است و افغانستان در این فهرست جایگاه 166 را دارد. متوسط شاخص امید به زندگی در کشور پاکستان برابر با 67.02 سال است و تفاوت طول عمر زنان و مردان 1.89 سال اعلام شده است. در کشور هند مردم 69.44 سال عمر میکنند و در عراق متوسط امید به زندگی مردم برابر با 70.37 سال است. متوسط شاخص امید به رندگی در کشورهای مالزی و چین به ترتیب برابر با 75.93 و 76.62 سال است.
