ارزش افزوده هر هکتار زمین کشاورزی در هلند، پنج برابر بیشتر از میانگین اروپاست و هم چنین هلند با 1.2 میلیارد دلار ارزش افزوده در بخش کشاوزی فناوری محور، به فرصتی برای استارت آپ های این حوزه تبدیل شده است.
بخش کشاورزی از محروم ترین بخش های ایران در استفاده از استارت آپ هاست. تجربه کشورهای دیگر در این زمینه چه الگویی برای ایران ایجاد می کند؟ مرکز پژوهش های مجلس در گزارشی سیاست های دولت هلند در این زمینه را بررسی کرده است.
هلند کشوری کوچک است اما به عنوان دومین صادرکننده محصولات غذایی کشاورزی در جهان شناخته می شود. این کشور در سال 2018، از صادرات محصولات کشاورزی به درآمدی معادل 90.3 میلیارد یورو رسیده است. آمریکا که در رتبه اول در صادرات محصولات کشاورزی قرار دارد،237 برابر از هلند بزرگتر است اما چطور هلند توانسته فاصله خود را در تولید محصولات کشاورزی با ایالات متحده آمریکا کم کند؟
دولت هلند برای استفاده از فناوری های جدید در بخش کشاورزی اهمیت ویژه ای قائل است. در سال 2011، سیاست صنعتی جدیدی از سوی دولت این کشور با عنوان رهیافت بخش های ممتاز تعریف کرد. در این رهیافت نه لزوما بخش فناوری بلکه بخش هایی مثل باغبانی، آب، کشاورزی و مواد غذایی هم مورد توجه قرار گرفته بودند. هدف از این رهیافت بهبود همکاری بین استارت آپ ها، شرکت ها و موسسات دانشی و دولت هلند برای تقویت زیست بوم استارت آپی هلند بود. دولت هلند برای قرار گرفتن اقتصاد این کشور در بین پنج اقتصاد دانش بنیان در جهان برنامه ریزی کرده است و سهم فعالیت های تحقیق و توسعه در این کشور در سال 2020 در تولید ناخالص داخلی آن به 2.5 درصد می رسد.
هلند با توجه به این برنامه ریزی و اهتمام ویژه به بخش های تحقیق و توسعه، از پیشرفته ترین کشورها در استارت آپ های کشاورزی است. در سال 2016، هزینه تحقیق و توسعه در شرکت های بخش کشاورزی در هلند که بیش از 10 نفر در آن کار می کردند، نسبت به سال 2014، 19 درصد رشد کرده است یعنی از 728 میلیون یورو به 864 میلیون یورو رسیده است. ارزش افزوده هر هکتار زمین کشاورزی در هلند، پنج برابر بیشتر از میانگین اروپاست و هم چنین هلند با 1.2 میلیارد دلار ارزش افزوده در بخش کشاوزی فناوری محور، به فرصتی برای استارت آپ های این حوزه تبدیل شده است.
استارت لایف
استارت لایف یا زندگی را شروع کن مرکزی است که از ایجاد و رشد استارت آپ های فناوری محوری کشاورزی و غذا حمایت می کند.این مرکز از سال 2011 از بیش از 250 استارت آپ حمایت کرده است و از این طریق بیش از 1200 شغل در هلند ایجاد شده است. در مجموع 96 میلیون سرمایه گذاری در استارت لایف انجام شده تا نفوذ فناوری در زمینه کشاورزی را بیشتر کرده و پایدار کند. یکی از خدمات استارت لایف اعطای وام به صاحبان کسب وکارهای نوپاست. مبلغ این وام حداکثر 8 هزار یورو و نرخ بهره آن برای کارآفرینان 2 درصد است. اگر کسب وکار شکست بخرد، بخشی از وام بخشیده می شود به شرطی که ثابت شود، صاحب کسب وکار همه توان خود را برای پایداری آن به کار بسته است. فضای مجازی اجتماعی با بیش از 258 استارت آپ و مربی خصوصی کسب کار در برنامه و بعد از آن از دیگر خدمات استارت لایف در هلند است.
دره غذا
دره غذا اولین زیست بوم مواد غذایی با منشا کشاورزی مبتنی بر دانش در هلند است. این زیست بوم به واسطه بسیاری از راه حل های نوآورانه مرتبط با مواد غذایی کشاورزی در کلاس جهانی و همکاری با شرکت ها، موسسات دانشی، آموزش و دولت ها شناخته می شود. دره غذا، پلتفرمی از منابع و فرصت ها را برای شبکه ملی و بین المللی کسب وکار برای شتاب دهی به نوآوری و معرفی شرکت های نوآور به بازار فراهم کرده است. این مجموعه اکنون 144 شرکت عضو دارد که 13 شرکت نقش اعضای پشتیبانی کننده و 25 شرکت نقش توانمندسازهای نوآوری را ایفا می کنند و عضویت 106 شرکت هم عادی است.