اتوماسیون چه تاثیری روی سهام‌دار‌‌‌ان،‌ مشتریان و روسای بانک‌ها می‌گذارد؟

بانکداران از تکنولوژی می‌ترسند

آینده نگر/ منبع: بلومبرگ

بحث درباره آینده بانکداری از زمان بروز بحران مالی سال ۲۰۰۸ بالا گرفت و از آن موقع تا به حال فروکش نکرده است. واقعیت این است که بانک‌های دنیا دارند تعدیل نیرو می‌کنند و مزایای نیروها و مدیرانشان را کاهش می‌دهند. به همین خاطر، به نظر می‌رسد که اوضاع برای بانکی‌ها خوب نیست، اما همین حرف را نمی‌توان درباره خود بانک‌ها زد.

نام یکی از غول‌های بانکداری دنیا یعنی گلدمن ساکز بیش از بقیه در مباحث مربوط به آینده بانکداری مطرح بوده است. گلدمن ساکز هم بین بانک‌های آمریکایی جایگاه ممتازی دارد و هم از لحاظ بین‌المللی بسیار مهم است. کاهش آمار و ارقام حقوق و مزایا در گلدمن ساکز را نمی‌توان با بقیه مقایسه کرد اما آمار قبلی خودش را همیشه می‌توان برای مقایسه به کار برد. سال گذشته میلادی دیوید سولومون مدیرعامل گلدمن ساکز ۲۳ میلیون دلار دستمزد گرفت. بله مبلغ زیادی است، اما اگر آن را با دستمزد لیوید بلانکفین مدیرعامل وقت گلدمن ساکز در سال ۲۰۰۷ مقایسه کنید می‌بینید که سولومون تنها یک‌سوم او حقوق گرفته. تغییر اوضاع را می‌توان از جنبه‌های دیگری هم مشاهده کرد. مثلا اين‌كه بسیاری از مدیران ارشد گلدمن ساکز و بانک‌های مشابه به خصوص در بخش بررسی ریسک، از شغلشان کنار گذاشته‌ شده‌اند و حتی شغل بعضی‌هایشان دارد حذف می‌شود.

دیک باو تحلیل‌گر موسسه سرمایه‌گذاری اودئون معتقد است که علت بروز این تحولات، انقلاب چهارم صنعتی است؛ یعنی همان قرار گرفتن ربات‌‌‌‌ها به جای انسان‌ها و کار کردن آنها به جای ما. ربات‌‌‌‌ها و کامپیوترها در بخش‌های زیادی از جمله مدیریت سرمایه‌گذاری و معاملات (که در بانک‌های بزرگ آمریکا خیلی‌ مهم‌اند) جای انسان‌ها را گرفته‌ یا دارند می‌گیرند. البته این چیزی نبوده که بانک‌های بزرگ خواهانش باشند بلکه اوضاع به صورت اجباری برای آنها تغییر کرده است. استارت‌آپ‌های مالی دارند به شکلی از تکنولوژی استفاده می‌کنند که ارائه خدمات با قیمت بهتر را برای مشتریان امکان‌پذیر می‌کند. در چنین شرایطی، غول‌هایی مثل گلدمن ساکز هم مجبور به تغییر رویه می‌شوند چون قادر نیستند با سرعت و به شیوه استارت‌آپ‌های مالی، خدمات مشاوره مالی ارزان به مشتریان ارائه بدهند.

نکته دیگر هم این است که درآمد معاملاتی در پنج بانک بزرگ آمریکایی در وال استریت کاهش نشان داده. این کاهش در سه ماهه اول سال جاری میلادی ۱۴ درصد و در سه ماهه دوم آن ۸ درصد بوده است. این شرایط باعث شده که غولی مثل سیتی گروپ مجبور شود صدها فرصت شغلی در حوزه معاملات و تجارت را حذف کند.

با این اوصاف، بانک‌های بزرگ گزینه دیگری جز اين‌كه ربات‌‌‌‌های خودشان را به خدمت بگیرند پیش رو ندارند. مثلا خود گلدمن ساکز چند ماه پیش شرکت مشاوره مالی یونایتد کپیتال را خرید و هدفش بیشتر استفاده از پلت‌فرم دیجیتال این شرکت یعنی فین‌لایف سی‌ایکس بود. بعد هم اپ مالی کلریتی مانی را در اختیار گرفت. غول‌های دیگر مثل جی‌پی مورگان چیس هم راه دستیابی به خدمات مشابهی را در پیش گرفته‌اند. این حرکت به سمت اتوماسیون ظاهرا به سود بانکی‌ها نیست، چون هر چه تعداد نیروی شاغل در بانک‌ها بر اثر اتوماسیون كمتر شود، به تعداد مدیران و روسای كمتری نیاز است. بنابراین اقدام غول‌های مالی در کم‌کردن یا حذف برخی پست‌های رده‌بالایشان طبیعی به نظر می‌رسد.

اما همین شرایط بد برای بانکی‌ها عملا به شرایط خوب برای سهام‌دار‌‌‌ان بانک‌ها بدل می‌شود. بانک‌های بزرگ دارند به پلت‌فرم‌‌‌های عظیم تکنولوژی بدل می‌شوند که به روسای كمتری نیاز دارند و کارشان هم به لطف تکنولوژی با نظم و سرعت بیشتری پیش می‌رود. با این ترتیب، برنامه‌نویسان و مهندسان بیشتری در رده‌های متوسط بانکی مشغول به کار خواهند شد تا سیستم‌های جدید بانکی به تدریج جا بیفتد. اتوماسیون در عین حال احتمالا به سوددهی بیشتر برای بانک‌ها منجر خواهد شد، حتی با وجود آن‌که هزینه خدماتی که آنها از مشتری دریافت می‌کنند پایین خواهد آمد.

بانک‌ها با این اوصاف عملا نباید از شرکت‌های تکنولوژیک هراس داشته باشند. تکنولوژی در عرصه مالی دارد با چنان سرعتی پیشرفت می‌کند که همه چیز در طول زمان ارزان‌تر و قابل دسترس‌تر می‌شود. اما اعتبار برند و دسترسی گسترده به مشتریان همچنان در اختیار غول‌هایی مثل گلدمن ساکز باقی خواهد ماند. حتی تجربه بانک‌های آنلاین در آمریکا هم این نکته را اثبات می‌کند. در اواخر دهه ۱۹۹۰ میلادی بانک‌های آنلاین مثل نت‌بنک تازه به میدان آمده بودند و تهدیدی برای آینده بانک‌های بزرگ محسوب می‌شدند. اما آنچه که رخ داد درنهایت این بود که بانک‌های بزرگ ایده بانکداری آنلاین را از این شرکت‌ها بگیرند و خودشان خدمات مشابهی ارائه دهند و آنها را از عرصه خارج کنند. به نظر می‌رسد که سناریوی مشابهی در عرصه مدیریت پول و معاملات آنلاین دارد رخ می‌دهد. آینده بانکداری ممکن است برای بانکی‌ها خیلی درخشان نباشد، اما برای بانک‌ها و سهام‌دار‌‌‌ان آنها قطعا درخشان خواهد بود.