گردشگری طبیعی و منابع گازی استان ایلام در غرب کشور منحصربه‌فرد است

زاگرس سرشار از منابع گازی

تاریخ 1398/04/16 ساعت 12:19

استان ایلام به‌عنوان یک استان با استعداد در زمینه‌های مختلف به‌خصوص آب و خاک توانسته نقش بسیار مهمی در کشاورزی کشور داشته باشد

منبع:آینده نگر

استان ایلام با گستره 20 هزار کیلومتر مربع وسعت، حدود 580 هزار نفر جمعیت و 430 کیلومتر مرز مشترک با کشور عراق در غرب کشور و در سلسله جبال زاگرس واقع است که ناحیه‌ای کوهستانی و نیمه‌گرم است. ایلام از استان‌های کمابیش جنگلی ایران است. شمال استان دارای اقلیم کوهستانی است اما در جنوب این استان دشت‌های وسیع وجود دارد. این استان علاوه بر ظرفیت‌های بارزی که در زمینه گردشگری به‌دلیل برخورداری از یک میلیون و 700 هزار هکتار مرتع و جنگل دارد و به‌خاطر داشتن 11 درصد جنگل‌های زاگرس، به عروس زاگرس مشهور شده است. ایلام ثروت‌های دیگری در زمینه نفت و گاز، کانی‌های غیرفلزی، آثار و چشم‌اندازهای زیبای طبیعی، خاک حاصل‌خیز، آب مناسب و هوای معتدل و چهارفصل دارد که می‌تواند محل درآمدزایی برای استان باشد.

 پوشش گیاهی غنی

یکی از مزیت‌های استان ایلام این است که دارای آب‌وهوایی چهارفصل است. نواحي شمالي استان در منطقه كوهستاني رشته كوه زاگرس قرار گرفته و نواحي جنوب و جنوب غربي استان نيز جزو منطقه آب‌وهواي گرم و خشك كشور است. عمده زمين‌هاي حاصل‌خيز كشاورزي استان نیز در همین ناحيه واقع شده و بیشتر محصولات كشاورزي نيز مربوط به همين بخش است. به‌دليل همين تنوع آب‌وهوايي، در استان پوشش گياهي مناسبي وجود دارد بخش قابل‌توجهی از استان را جنگل‌ها و مراتع تشكيل مي‌دهد. این استان دارای 14 رودخانه دائمی است و منابعی غنی از آب دارد.

ايلام منطقه‌اي كوهستاني و جنگلي است و به‌سبب استفاده از جلگه‌هاي وسيع مانند دهلران، دشت عباس، مهران، محسن‌آباد، صالح‌آباد و قسمتي از چرداول، دره‌شهر و دست سرسبز ايوان، ضمن برخورداري از رودخانه‌هاي متعدد، داراي موقعيتي مناسب از لحاظ كشاورزي و دامپروري است و يكي از قطب‌هاي مهم غرب كشور از نظر فرآورده‌هاي دامي و زراعي شناخته شده است.

بر اساس نقشه پوشش گیاهی مساحت منابع ملی اعم از جنگل، مرتع و بیابان در استان ایلام حدود 88 درصد مساحت استان است. سهم جنگل از مساحت ایلام 32 درصد و سهم مراتع و بیابان از سطح استان 5.5 درصد است. ایلام 5.4 درصد جنگل‌ها و یک درصد مراتع کشور و 9 درصد جنگل‌ها و 6 درصد مراتع زاگرس را داراست. بیابان‌ها و مراتع استان در شهرستان‌های ایلام، مهران، دهلران و آبدانان واقع شده است. در این استان بیش از 110 گونه گیاهی شناسایی شده که 27 درصد آن، 80 درصد مساحت استان را به خود اختصاص داده‌اند.

 کشاورزی پررونق

استان ایلام به‌عنوان یک استان با استعداد در زمینه‌های مختلف به‌خصوص آب و خاک توانسته نقش بسیار مهمی در کشاورزی کشور داشته باشد اما سنتی بودن کشاورزی در این استان سبب شده که از تمام ظرفیت‌های بالقوه در کشاوزی استان استفاده نشود. همین امر باعث شده دولت برای توسعه کشاورزی در این استان با اقدامات مهمی از جمله ایجاد سامانه گرمسیری و ایجاد سدها، به‌همراه بالابردن راندمان کشاورزی از سنتی به مدرن، زمینه را برای اشتغال جوانان این استان فراهم کند. تکمیل شدن سامانه گرمسیری می‌تواند جهش بسیار خوبی در زمینه کشاورزی و بالارفتن تولیدات استان داشته باشد. اما با توسعه کشاورزی یکی از موضوعات مهمی که باید در دستور کار مسئولان استان قرار بگیرد توسعه و تکمیل صنایع تبدیلی بخش کشاورزی است که باید درباره آن چاره‌اندیشی شود تا ظرفیت‌های جدیدی مثل استفاده از مرز مهران به‌عنوان یک فرصت بسیار مناسب برای صادرات کالا، بتواند به کشاورزی استان جان تازه‌ای ببخشد.

رئیس‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ سازمان جهاد کشاورزی ایلام به تابناک گفته است که سهم استان ایلام از سامانه گرمسیری 18هزار هکتار است که شبکه فرعی این پروژه با پیشرفت 95 درصدی در حال اجرا است. شبکه اصلی و خط انتقال این پروژه در حال انجام است و با تکمیل این خط علاوه بر 18 هزار هکتار اراضی، 12 هزار هکتار دیگر از آب‌های مرزی استان بهره‌مند می‌شوند تا زمین‌های آبی استان به 150هزار هکتار برسد.

در حال حاضر، حجم تولیدات کشاورزی استان ایلام یک میلیون تن در سال است که با تکمیل این شبکه‌های آب‌رسانی حجم تولیدات به یک میلیون و 800 هزار تن در سال خواهد رسید و ارزش ریالی آن از حدود 3 هزار میلیارد تومان به 5 هزار میلیارد تومان در سال افزایش خواهد یافت.

کارشناسان کشاورزی استان معتقدند که با توجه به شرایط آب‌وهوایی ایلام کاشت محصولاتی همچون کلزا برای توسعه دانه‌های ‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌روغنی و چغندر در جنوب استان، توسعه باغات، گیاهان دارویی و گیاهان گلخانه‌ای شامل سبزی و صیفی در شمال استان، این ظرفیت را دارد که رونق بیشتری بگیرد. اکنون میزان اشتغال در بخش کشاورزی در سطح کشور حدود 25 درصد است که این سهم در استان ایلام بالاتر از میانگین و نزدیک به 30 درصد است. کل بهره‌برداران استان ایلام در بخش کشاورزی به 55 هزار نفر می‌رسد.

حدود 50 درصد محصولات کشاورزی استان ایلام در دهلران تولید می‌شود. دهلران با داشتن ۱۰۳ هزار هکتار اراضی کشاورزی و تولید سالانه ۳۵۰ هزار تن انواع محصولات قطب اصلی کشاورزی در استان ایلام محسوب می‌شود. کشت گندم در سطح ۴۷ هزار هکتار از اراضی کشاورزی این شهرستان انجام می‌شود که بیشتر آن آبی است و در سال گذشته بیش از ۱۴۰ هزار گندم در سطح شهرستان برداشت شده است. از مهم‌ترین محصولات کشاورزی تولیدی دهلران می‌توان به گندم، ذرت، جو، هندوانه، خیار و خربزه اشاره کرد که علاوه بر تامین نیازهای استان به سایر نقاط کشور نیز ارسال می‌شوند.

 نقطه قوت در معادن

استان ايلام با داشتن هفت شهرك صنعتي داراي ظرفيت برجسته‌اي براي سرمايه‌گذاري بخش خصوصي است. اكنون حدود 300 واحد صنعتي در شهرك‌هاي صنعتي استان ايلام فعال است. در كنار صنايع، غني بودن مواد معدني نیز ظرفيت برجسته اقتصادي در اين استان است. 32 معدن در بخش‌هاي مختلف آلوويم آهكي، گچ، مارون، شن و ماسه و بيتومين در استان ايلام فعال هستند و سالانه يك ميليون و 700 هزار تن مواد معدني از اين معادن استان ايلام استخراج مي‌شود كه ارزش ريالي اين ميزان مواد معدني سالانه 3 ميليارد تومان برآورد شده است. بخشي از اين مواد در داخل استان فرآوري می‌شود و به استان‌هاي هم‌جوار و كشور عراق صادر مي‌شود كه مي‌توان با سرمايه‌گذاري در اين بخش شاهد تحولي عظيم در اقتصاد كشور بود.

ایلام یکی از استان‌های برخوردار از نظر منابع غنی نفت و گاز کشور است که با وجود تعدد آمار دست‌کم در حوزه نفت با 6 درصد منابع نفتی کشور در جایگاه سوم و در حوزه گاز با 11 درصد منابع گازی رتبه دوم کشور را دارد. این استان با دارا بودن یک تریلیون مترمکعب ذخائر شناخته‌شده گاز، استعدادها، ظرفیت‌ها و قابلیت‌های بی‌نظیری دارد به‌طوری‌که بهره‌برداری از این منابع عظیم خدادادی علاوه بر عواید اقتصادی زیاد برای استان باید همراه با ایجاد اشتغال و رفع بیکاری جوانان منطقه شود. ایلام همچنین دارای بیش از 17 میلیارد بشکه ذخایر نفتی است و با توجه به این میزان ذخائر باید مقدمات ساخت پالایشگاه در این استان فراهم تا تولیدات نفتی در همین استان پالایش و عرضه شود که این امر منجر به اشتغال افراد بیکار خواهد شد.

در سال‌هاي اخير در بخش صنعت و معدن، گاز و پتروشيمي و ديگر صنايع وابسته استان ايلام سرمايه‌گذاري‌هاي چشمگيري صورت گرفته است كه در آينده با بهره‌برداري از آن‌ها فرصت‌هاي مناسبي در کسب‌وکارهای صنعتی استان ایجاد می‌شود. اكنون روزانه 80 هزار بشكه نفت از منابع نفتي ايلام استخراج می‌شود كه به‌سبب فقدان پالايشگاه در استان، از طريق لوله در خوزستان فراوري مي‌شود. استان ايلام از 11 درصد منابع نفت و گاز كشور برخوردار است. اما پتروشیمی ایلام سال‌هاست که در این استان فعال است. در سال 1381 احداث مجتمع پتروشیمی ایلام در بخش چوار و در زمینی به مساحت ۱۲۲ هکتار در فاصله ۱۸ کیلومتری از شهر ایلام آغاز شد. مجتمعی که با هدف ایجاد اشتغال، استفاده بهینه از محصولات تولیدی پالایشگاه گاز، ایجاد صنایع پایین‌دستی و رونق اقتصادی احداث‌شده حالا به بزرگ‌ترین شهرک صنعتی در غرب کشور تبدیل شده است، مجتمعی که توانسته علاوه بر ایجاد اشتغال بیش از ۳ هزار نفر به‌طور مستقیم و غیرمستقیم سهم قابل‌توجهی در تولید محصولات پتروشیمی داشته باشد. سالانه حدود ۱۷۰ تا ۱۸۰ هزار تن پلی‌اتیلن سنگین در این مجتمع تولید و روانه بازار‌های داخلی و خارجی می‌شود و با بهره‌برداری از فاز ۲ این مجتمع، ظرفیت تولید به بیش از ۳۰۰ هزار تن پلی‌اتیلن سنگین در سال افزایش خواهد یافت.

با وجود اینکه دولت سرمايه‌گذاري‌هایی در استان انجام داده اما براي بهبود وضعيت عمران، آباداني و اقتصاد پايدار ایلام باید اعتبارها و سرمايه‌گذاري‌هاي جديد به‌ويژه بخش خصوصي در این منطقه انجام شود. ظرفيت‌هاي منابع غني و سرشار اين استان در حوزه گچ و سيمان نيازمند سرمايه‌گذاري بخش خصوصي است. استان ايلام ظرفيت مطلوبي براي تبديل‌شدن به قطب سيمان كشور دارد که بخش خصوصي می‌تواند از اين مزيت‌ها به‌نحو مطلوبي استفاده كند.

 قطب دامداری

یکی از مهم‌ترین فعالیت‌های مربوط به رسته کشاورزی در ایلام تولیدات دامی، مرغداری، زنبورداری و پرورش ماهی است. در ایلام عشایر زیادی زندگی می‌کنند که شمار آن‌ها به 60 هزار نفر می‌رسد و 12 درصد جمعیت استان را تشکیل می‌دهند. عشایر حجم بالایی از تولیدات دامی استان را فراهم می‌کنند که در سال گذشته بالغ بر 8 هزار تن تولید گوشت قرمز را شامل می‌شد. یک میلیون و 400 هزار راس دام در استان ایلام و مستعد بودن شرایط زمانی و مکانی مناسب از داشته‌های استان در حوزه دامپروری است. ارزش ریالی تولیدات دامی عشایر استان حدود 400 میلیارد تومان است. عشایر در سال 25 هزار لیتر شیر و 460 تن روغن حیوانی تولید می‌کنند. استان ایلام توانایی تولید سالانه ۵۲ هزار تن و شش میلیون قطعه گوشت مرغ را دارد که چهار برابر نیاز داخلی استان است و این منطقه را به قطب مرغداری کشور تبدیل کرده است. 400 واحد مرغداری در سراسر ایلام کار می‌کنند. پوشش گیاهی ایلام این استان را به قطب تولید عسل و زنبورداری در غرب کشور نیز تبدیل کرده است. در سال حدود 950 تن عسل از کندوهای استان برداشت می‌شود.

 گردشگری طبیعی

در هر فصل سال جلوه‌اي بديع از ديگر فصل‌ها را مي‌توان در استان ایلام مشاهده كرد. زيبايي منحصربه‌فرد قلل برف‌گير و دشت‌هاي گسترده آن از جمله قابليت‌هاي ناشناخته طبيعي استان ايلام است. این استان با گستره خود دنيايي از زيبايي و تنوع طبيعي را پيش چشم گردشگران قرار مي‌دهد. شگفتي‌هاي طبيعت را مي‌توان در بلنداي گردنه قلاجه به‌عنوان نقطه انتهايی استان كرمانشاه و ابتداي سرزمين ايلام تا انتهاي كوهستان كبيركوه كه در جنوب غربي كشور دو منطقه پشتكوه و پيشكوه را تقسيم كرده، مشاهده كرد. در چشم‌اندازهاي استان، تپه‌ماهورهاي سرسبز و ديواره‌هاي كوهستاني طويل و مرتفع بيشتر در معرض ديد قرار دارند اما جنگل‌هاي وسيع و عرصه‌هاي طبيعي با گونه‌هاي متنوع و زيباي گياهي و جانوري، غارهاي آبي و رودخانه‌هاي خروشان و بركه و آبگير‌هاي دل‌انگيز نيز در بستر طبيعت استان ايلام جاي دارند. كوهستان‌هاي پربرف استان سرچشمه چند رودخانه خروشان هستند كه در ميان ارتفاعات راه خود را به‌سوي دشت‌هاي جنوب كشور آغاز مي‌كنند. از كوهستان‌هاي مشهور ايلام مي‌توان به مانشت، قلارنگ، شرازول، اناران، سيوان، ميمك و... اشاره كرد.

ایلام به‌دلیل اقلیم متنوع و پوشش‌های گیاهی غنی خود یکی از استان‌هایی در کشور است که می‌تواند به‌خوبی گردشگری طبیعی خود را توسعه دهد و آن را به یکی از منابع مهم درآمدزایی تبدیل کند. دراین استان دشت‌های کم‌وسعتی وجود دارند که مهم‌ترین آن‌ها دشت‌های ایلام، شیروان چرداول و هلیلان است. در این مناطق به‌علت دسترسی به آب‌های سطحی، شهرک‌ها و آبادی‌هایی با تراکم بالای جمعیت وجود دارد. دشت‌های دیگر منطقه عبارت‌اند از صالح‌آباد، مهران، محسن‌آباد، نصیریان، دهلران، موسیان و دشت عباس که از نوع دشت‌های آبرفتی و رسوبی کنار رودخانه هستند. اغلب این دشت‌ها خاک رسی با ضخامت زیاد دارند. در هر فصل دشت‌های استان با توجه به موقعیت جغرافیایی آن دارای مناظری دل‌انگیز می‌شوند و به‌خصوص دشت‌های واقع در مناطق گرمسیری استان در اواخر زمستان و اوایل بهار با طبیعت بسیار دیدنی خود جذب‌کننده جمعیت بسیاری است.

موقعیت کوهستانی، تنوع آب‌وهوا، بالا بودن مقدار نزولات جوی و دیگر خصوصیات طبیعی باعث شده که استان ایلام از جنگل طبیعی پوشیده شده باشد، هرچند به‌مرور زمان از تراکم و وسعت اراضی جنگلی استان کاسته شده است اما هنوز هم باقی‌مانده جنگل‌های استان نسبت به برخی از استان‌های کشور قابل‌توجه است و چشم‌اندازهای زیبایی از طبیعت استان را به نمایش می‌گذارد. در گذشته نه‌چندان دور، این استان دارای جنگل‌های وسیع و متراکم با درختان تنومند در مناطق كوهستاني شمالي خود بوده که هنوز هم قابل‌مشاهده است و عمدتا از گونه گیاهی بلوط تشکیل شده است. نواحی جنگلی استان علاوه بر زیبایی‌های طبیعی، دو نوع محصول سقز و کتیرا نیز دارد که درآمد قابل‌توجهی برای مردم بومی به بار می‌آورد. مهم‌ترین مکان‌های تفریحی جنگلی موجود در استان ایلام عبارت‌اند از پارک جنگلی چقاسبز (چقا جنگی)، دره ییلاقی هفتا و میشخاص (هفت آب)، گردشگاه ییلاقی خوران ایوان، تفریحگاه جنگلی ششدار، تفریحگاه جنگلی تنگ دالاو، تفریحگاه تجریان، تفرجگاه گلم زرد و گره چکا، تفرجگاه کلم بدره و تفریحگاه جنگلی تنگ ارغوان (تنگ قوچعلی).

گردشگری استان ایلام به‌جز منابع طبیعی شامل آثار باستانی نیز می‌شود. ایلام استانی است که تاریخ بسیار قدیمی یکجانشینی و شهرنشینی دارد و آثار تاریخی زیادی در آن حفظ شده است. شهرستان باستانی دره‌شهر با نام‌های قدیمی ماداکتو و سیمره در حال حاضر به‌دلیل داشتن قلعه‌ها و آثار تاریخی و طبیعی فراوان در محدوده ایلام قطب گردشگری استان محسوب می‌شود. شهر دره‌شهر در دوره ساسانی یکی از پایتخت‌های ایران بوده و همچنین به‌عنوان بزرگ‌ترین شهر تاریخی غرب کشور شناخته می‌شود. از دیگر نقاط دیدنی استان می‌توان به قلعه تاریخی پشت قلعه آبدانان (دوره ساسانیان)، انبارهای هزار در آبدانان (دوره ساسانیان)، آتشکده سیاهگل (دوره ساسانیان) و طاق شیرین و فرهاد در ایوان غرب، شهر باستانی ماداکتو در دره‌شهر، آتشکده چهارتاقی دره‌شهر، آتشکده موشکان، قلعه سام و امامزاده پیر حسین و طاق رستم واقع در روستای زنجیره علیا و شهر تاریخی گم‌گم در شیروان چرداول اشاره کرد.

امسال به‌دلیل بارش‌های سیل‌آسا رشد میزان گردشگری ایلام میزان پیش‌بینی‌شده را نداشت اما باز هم حدود 10 درصد رشد کرد. سال گذشته در نوروز 97 ایلام مقصد «گردشگری ارزان» معرفی شده بود و در هفته اول نوروز بیش از 210 هزار گردشگر را جذب کرده بود. امسال در مجموع، طی ایام نوروز حدود ۳۲۰ هزار نفر اقامت مسافران نوروزی در اقامتگاه‌های استان ثبت شد. ۷۶۰ هزار نفر نیز از جاذبه‌های گردشگری استان بازدید کردند. یکی از مشکلات بزرگ گردشگری در ایلام نبود زیرساخت‌های مناسب در این حوزه است. سال گذشته، ۱۸ هتل و هتل آپارتمان در نقاط مختلف استان برای مسافران نوروزی آماده و مهیا شده بود که در میان آن‌ها، کمبود هتل ۴ و ۵ ستاره در استان کاملا مشهود بود.

 مزیت مرز مشترک خارجی

ایلام حدود 430 کیلومتر مرز مشترک با عراق دارد و همین مرز مشترک توان صادرات و واردات و تجارت خارجی استان را بسیار افزایش داده است. طبق اعلام رسمی مقامات استانی،‌ میزان صادرات در ۱۰ ماهه سال ۹۷ در استان ۱۰۶۰ میلیون دلار بوده که نسبت به مدت مشابه سال قبل ۱۰ درصد رشد داشته است. کالا‌های صادراتی استان ایلام شامل گرو‌های میوه و تره‌بار، مصالح ساختمانی، لوازم خانگی، محصولات پلاستیکی، شیشه و جام و محصولات فلزی بوده‌اند که کشور هدف صادرات آن عراق بوده است. میزان واردات استان ایلام در ۱۰ ماهه سال ۹۷ دونیم میلیون دلار بوده است و عمده کالا‌های وارداتی قطعات خط تولید هستند که از کشور عراق وارد می‌شوند.

 سیل ویرانگر

به‌علت کوهستانی بودن استان ایلام و ریزش‌های مناسب برف و باران، رودخانه‌های کوچک و بزرگی در این ناحیه جریان دارند که منبعی برای آبیاری زمین‌های زراعی و سدسازی و آب آشامیدنی استان است. بیشتر آن‌ها از کبیرکوه سرچشمه می‌گیرند که دو دسته‌اند: رودخانه‌هایی که از رشته کوه کبیرکوه و دیگر ارتفاعات این استان سرچشمه می‌گیرند و به سوی خاک عراق در غرب استان در جریان هستند که علاوه بر آبیاری زمین‌های کشاورزان منطقه، وارد مرز عراق می‌شوند. دسته دوم هم رودخانه‌های حوزه آبریز رودخانه کرخه هستند که از ارتفاعات شرق و شمال شرق کبیرکوه سرچشمه می‌گیرند و به سوی شمال و مشرق کبیرکوه در جریان‌اند. مهم‌ترین و پرآب‌ترین رودخانه ایلام سیمره است. سرچشمه این رودخانه دامنه‌های غربی کوه الوند در استان همدان و منطقه نهاوند است که پس از عبور از کنگاور، صحنه و بیستون به کرمانشاه می‌رسد و در آن‌جا با دریافت شعبه قره‌سو در شمال شرقی ایلام وارد استان می‌شود و پس از عبور از شرق ایلام با نام سیمره مرز استان ایلام و استان لرستان را تشکیل می‌دهد و در منطقه پلدختر با دریافت شعبه مهم کشکان وارد استان خوزستان می‌شود و از آن پس به کرخه معروف است.

همین رودخانه‌های سیمره و کشکان و کرخه نقاط بحران‌خیز سیل نوروز امسال بودند. در نوروز امسال، طی سه روز حدود 400 میلی‌متر باران در استان بارید که 60 میلی‌متر آن فقط در عرض سه ساعت اتفاق افتاد. بنابراین سیل ویرانگری در استان شروع شد و بسیاری از زمین‌های کشاورزی و مراتعی را که دام‌ها در آن قرار داشتند ویران کرد. عمده خسارت وارده ناشی از سیل به بخش کشاورزی در استان ایلام به زمین‌های زراعی، باغات و جاده‌های بین مزارع به‌ویژه در دهلران مربوط بود. به‌گفته شادمهر کاظم‌زاده،‌ نماینده دهلران، خسارت سیل در استان ایلام بیش از هزار و ۲۰۰ میلیارد تومان برآورد شده و ۶۰ هزار هکتار زمین کشاورزی، چندین هزار هکتار باغات و بیش از هزار کیلومتر از راه‌ها و سیل‌بندها و کانال‌های شهری دچار خسارت شدند و بسیاری از کشاورزان در شهرهای استان تمام مایملک خود را از دست دادند.

اتاقی جوان اما موثر

اتاق بازرگاني، صنايع، معادن و کشاورزی استان ايلام در سال 1375 و با حضور فعالان اقتصادي تاسيس شد. این اتاق در پي سقوط رژيم صدام با گسترش فعاليت‌هاي خود در زمينه صدور كالا و فرآورده‌هاي صادراتي به كشور عراق توانست نقش مهمي در افزايش صادرات استان به خارج از كشور داشته باشد. سقوط رژيم بعثی و به‌وجودآمدن شرايط جديد در كشور عراق بستری مناسب از نظر اعزام زاير و صدور كالاهاي غيرنفتي براي استان فراهم آورد كه با استفاده از اين موقعيت،‌ می‌شد تا حدودی به بازارهاي بكر عراق دسترسي پيدا كرد. بازسازي عراق نيز به‌عنوان مزيتي ديگر می‌توانست باعث افزايش صدور كالاهاي صادراتي شامل مصالح ساختماني باشد. در اين زمینه، اتاق بازرگاني ايلام با انجام كار كارشناسي و شناسايي چالش‌ها و فرصت‌ها، زمينه لازم را براي مراودات تجاري فراهم آورد. اكنون اتاق بازرگاني، صنايع، معادن و کشاورزی ايلام براي حدود چهار هزار نفر كارت بازرگاني و عضویت صادر كرده كه با توجه به بازگشايي خروجي مهران و رويكرد تجاري جديد، فعالیت این بازرگانان باعث گسترش تبادل اقتصادي کشورمان با عراق شده است. همچنین این اتاق با راه‌اندازي شعبه نمايندگي در پايانه مرز مهران بر كيفيت و روند قانوني و اصولي تجارت به منظور توسعه فعاليت‌هاي اقتصادي نظارت دارد. فعالیت‌های مرز مهران نیز به شکوفایی منطقه کمک کرد. درحالي‌كه مهران ابتدا نقطه‌اي مهجور و ناشناخته بود، امروزه به‌همت تجار و فعالان بخش صادرات و جهت‌دهي اتاق بازرگاني استان، مهران به‌عنوان نقطه‌اي تثبيت‌شده و كليدي حجم صادرات و فعاليت‌هاي تجاري عمده‌ای را بر عهده دارد. با اینکه در سال‌های گذشته تجارت خارجی در مرز مهران افت کرده اما همچنان می‌تواند نقطه قوتی برای منطقه و نقطه اتکایی برای فعالیت‌های اتاق بازرگانی ایلام باشد.

ساختمان اداری اتاق بازرگاني ايلام اكنون در بلوار مدرس واقع است. در مرداد سال گذشته، مراسم کلنگ‌زنی ساختمان جدید اتاق بازرگانی ایلام برگزار شد. بنا به گفته مسئولان اتاق ایلام، ۱۲ میلیارد تومان برای اجرای پروژه ساختمان جدید اتاق بازرگانی هزینه خواهد شد. احداث این ساختمان در دو سال اجرا می‌شود و در مجموع شامل سه طبقه اداری، سالن آمفی‌تئاتر، دفتر مدیریت و سالن جلسات و پارکینگ است. این مرکز مکانی برای رسیدگی به نیازهای تجار و بازرگانان و انتقال نظرات و برنامه‌های آنان به دستگاه‌ها و تسهیل در روند صادرات از مرزهای استان خواهد بود.