شرایط جدید باعث شده برخی شرکتهای بزرگ مثل کوکاکولا مجبور شوند به کارکنان خود در شهرهای آلوده «حق آلودگی» بدهند، چیزی بین ده تا بیست درصد از حقوق.
آینده نگر/ منبع: اسکیفت
وقتی نصب تصفیهکننده هوا در اتاقهای هتل یکی از مهمترین جنبههای بازسازی هتلها بشود معلوم است که اوضاع خیلی بد شده. وقتی کارفرماها مجبور باشند به کارکنانشان حقوق بیشتری بدهند تا آنها را به کار در شهرهای بزرگ و آلوده راضی کنند معلوم است که اوضاع خیلی بد شده. آلودگی هوا در آسیا دارد بیداد میکند و از جنبههای مختلف روی اقتصاد کشورهای مختلف هم تاثیر گذاشته است.
در فهرست آلودهترین کشورهای جهان، کشورهای آسیایی حرف اول را میزنند. این فهرست که در چارچوب گزارش کیفیت هوای جهانی در سال ۲۰۱۸ منتشر شده، کشورهایی مثل بنگلادش، پاکستان، هند، اندونزی، چین، ویتنام، سریلانکا و تایلند را در ۲۵ کشور اول خود میبیند. کشورهای خاورمیانه هم در این فهرست جایگاه بالایی دارند: بحرین، کویت و امارات متحده عربی جزو ده کشور اول آلوده جهان هستند. این ویژگی منفی کشورهای آسیایی از جنبههای زیادی آینده آنها را تحت تاثیر قرار میدهد و صنعت گردشگری، بازار کار و مهاجرت تنها برخی از این حوزهها هستند.
اوضاع شهرهای پایتخت کشورهای آلوده هم خیلی بد است. دهلی در هند در راس فهرست پایتختهای آلوده دنیا در سال ۲۰۱۸ قرار دارد و برخی پایتختهای دیگر در آسیای جنوب شرقی- از جمله جاکارتا (اندونزی) و هانوی (ویتنام) هم در این افتخار به دهلی نزدیکاند. اما منشا آلودگی هوا در برخی از این شهرها با بقیه فرق دارد. از قدیمالایام سنت سوزاندن زمین کشاورزی برای آنکه کشت آینده بهتر باشد وجود داشته است و این سنت در تایلند، اندونزی و کشورهای دیگری دنبال میشود. اما همین سنت منشا آلودگی شدید هواست و حتی به کشورهای همسایه نیز منتقل میشود. مثلا امسال شهر چیانگ مای در شمال تایلند در ماههای متوالی (از فوریه تا آوریل) با این مشکل مواجه بود. نکته دیگر این است که در حال حاضر سوزاندن زمینها برای کشت محصولات خاصی برای بازارهای خاصی (در این مورد، پرورش یک قارچ ارزشمند که در بازارهای چین تقاضا برایش بالاست) انجام میشود.
این سطح از آلودگیها آینده شهرهای زیادی را در همین قاره آسیا به خطر انداخته است. شهروندان تاکنون با درجاتی از آلودگی ناشی از حمل و نقل و صنایع در مناطق شهری کنار آمدهاند؛ اما این روند نمیتواند در سالهای طولانی ادامه داشته باشد. در حال حاضر بسیاری از آلودهترین شهرها عملا پرجمعیتترین شهرها هم هستند اما تضمینی نیست که اوضاع همینطور باقی بماند. بعضی کسب و کارها که در این شهرها همیشگی و سودآور به نظر میرسیدند دارند آیندهشان را از دست میدهند. مثلا هند را در نظر بگیرید. تمام گردشگرانی که برای بازدید از مقاصد مختلف گردشگری شمال هند به این منطقه میآیند، چند روزی را در دهلی میگذرانند و این شهر به عنوان پایگاه برای حرکت به سمت شهرهای دیگر مورد استفاده است. اما آلودگی دهلی باعث شده که بسیاری از گردشگران خارجی دهلی را از برنامه خود حذف کنند. این یعنی آینده تمام مقاصد دیگر گردشگری در شمال هند به خطر میافتد و این مسئله برای کشوری که درآمد توریسم بالایی دارد دردسرساز است. همچنین گردشگری بیزینسی (برگزاری جلسات شرکتی و کنفرانسها) دارد به دلیل آلودگی هوای دهلی کمتر و کمتر میشود. آیا شهر دیگری میتواند در شمال هند جای دهلی را بگیرد؟ جالب اینجاست که بعضی از شهرهای دیگر شمال هند مثل لاکنو، گوروگرام و نویدا حتی از دهلی هم آلودهترند و فقط به اندازه دهلی در رسانهها به آنها پرداخته نشده. بنابراین امیدی به جایگزینی شهرهای دیگر هم وجود ندارد، به خصوص از این بابت که امکانات اقامتی گستردهای که در دهلی هست در نقاط دیگر شمال هند وجود ندارد. در این جبهه، هند فقط دارد به تدریج بازی را به آلودگی هوا میبازد.
دهلی فقط یک نمونه از شهرهای بزرگ آلوده جهان است که آینده اقتصادیاش اینطور به خاطر آلودگی هوا به خطر افتاده است. این شرایط جدید باعث شده برخی شرکتهای بزرگ مجبور شوند به کارکنان خود «حق آلودگی» بدهند، چیزی بین ده تا بیست درصد از حقوق. در غیر این صورت، این کارکنان نمیخواهند فرزندانشان را در شهرهای آلوده بزرگ کنند. مثلا شرکت کوکاکولا دارد حق آلودگی پانزده درصدی به کارکنانش در بسیاری از مناطق آلوده چین میدهد.
در این میان، برخی صنایع دارند راه خودشان را در عرصه آلودگی هوا پیش میبرند و خود را جزو جداییناپذیر زندگی در شهرهای آلوده جهان میکنند. تکنولوژیهای جدید برای تصفیه هوا در محیطهای بسته و راهکارهای نوآورانه برای نظارت بر آلودگی هوا ممکن است آینده کار و زندگی در شهرهای بزرگ و آلوده را تغییر بدهند و حتی در ساخت و سازها در این شهرها هم کمکم از مصالح و موادی که کمتر به آلودگی دامن بزنند استفاده خواهد شد. اما این شرایط برای طبقات پایینتر جامعه برقرار نخواهد بود. آینده شهرهای آلوده آیندهای دشوار و نامعلوم است.