در کره جنوبی معمول است که روسای جمهور در نزدیکی پایان دورهشان به وضعیت اردک لنگ میرسند؛ یعنی خودشان از انجام برنامههایشان ناتوان میمانند و چهرهای که قرار است جایگزین آنها شود هم برای همه معلوم میشود.
آینده نگر/منبع: بلومبرگ
رئیسجمهور کره جنوبی در یک سال و نیم اخیر یک کار را داوطلبانه انجام داد؛ آن هم این بود که آینده سیاسی خودش را به دو موضوع کره شمالی و اقتصاد گره زد. حالا به نظر میرسد که او در هر دو جبهه دچار دردسر جدی شده. این چالشی است که سرنوشت مون جائه-این را تعیین خواهد کرد.
آمار و ارقام بانک کره حاکی از آن است که تولید ناخالص داخلی کره جنوبی در سه ماهه اول سال جاری میلادی ۰.۳ درصد کم شده؛ رقمی که در یک دهه اخیر سابقه نداشت. این ارقام درست دو روز پیش از سالروز دیدار تاریخی رهبران کره شمالی و جنوبی منتشر شد. روزی که آن دیدار صورت گرفت، همه فکر میکردند با رسیدن به سطحی از عادیسازی در روابط دو کره، اوضاع اقتصاد کره جنوبی خیلی فرق کند. اما یک سال گذشت و اینطور نشد. حتی اقتصاد کره جنوبی دارد از آنچه که پیشبینی میشد ضعیفتر عمل میکند. پارک سانگین استاد دانشگاه ملی سئول در این خصوص میگوید: «قرار نیست شرایط برای مون جائه-این راحتتر شود. این وضع به شدت برای دولت دردسرساز است.»
دو بدشانسی همزمان مون جائه-این در شرایطی رخ میدهد که او خود را برای ورود به سال سوم از تکدوره پنجساله ریاست جمهوریاش آماده میکند. دردسرهای اقتصادی و سیاسی فعلی ممکن است مون جائه-این را در آستانه انتخابات پارلمانی سال آینده، به وضعی شبیه سایر رهبران قدیم کره جنوبی بیندازد. در کره جنوبی معمول است که رهبرانی که به صورت دموکراتیک انتخاب شدهاند در نزدیکی پایان دوره ریاست جمهوریشان به وضعیت موسوم به اردک لنگ میرسند؛ یعنی خودشان از انجام برنامههایشان ناتوان میمانند و چهرهای که قرار است جایگزین آنها شود هم برای همه معلوم میشود. این شرایط برای کسی که رهبری چهارمین اقتصاد بزرگ دنیا را در اختیار دارد اصلا جالب نیست.
اما بخش زیادی از مشکلات ساختاری اقتصادی کره جنوبی تقصیر مون جائه-این نیست. هر رهبر دیگری هم که در این کشور بر سر کار بود، بعد از کند شدن رشد اقتصاد چین و کاهش تقاضای جهانی برای نیمهرساناها (اجزایی که در وسایل کامپیوتری به کار میروند) دچار دردسر میشد. اما مون جائه-این در آغاز دوران ریاست جمهوریاش وعده مشخصی داده بود که حالا قادر به تحقق آن نیست. او میگفت قادر است فرصتهای شغلی زیاد ایجاد کند. همزمان، تلاش سیاسی او برای میانجیگری میان رهبر کره شمالی و دونالد ترامپ قرار بود به باز شدن فضا و افزایش فرصتهای اقتصادی منجر شود. تلاش برای رسیدن به صلح در زمانی کوتاه ادامه داشت و به نظر میرسید که آینده درخشان اقتصادی هم از این بابت در انتظار شبهجزیره کره خواهد بود. امیدواریها به این قضیه چنان بالا رفته بود که درصد مقبولیت مون جائه-این در زمان دیدار تاریخیاش با کیم جونگ اون رهبر کره شمالی (آوریل سال ۲۰۱۸) به ۸۳ درصد رسید. اما بینتیجهبودن میانجیگری او بین آمریکا و کره شمالی باعث شد درصد مقبولیت مردمی او پایین بیفتد و حوالی ۴۵ درصد باشد. از همه بدتر این بود که دونالد ترامپ نشستش با رهبر کره شمالی را بی هیچ نتیجهای ترک کرد و همه را انگشت به دهان باقی گذاشت و البته وضع برای میانجی بین دو کشور - یعنی رئیسجمهور کره جنوبی- خیلی بد شد. اخیرا انتقادات از عملکرد مون جائه-این در باب کره شمالی طوری بالا گرفته که حزب اپوزیسیون آزادی از همین موضوع استفاده کرده و مثلا انتصابهای رئیسجمهور کره جنوبی در پارلمان و موارد سیاسی دیگر را هم علیه او علم کرده است. حتی رهبر کره شمالی هم دارد به مون جائه-این میتازد. با این اوصاف، امیدها به اینکه او بتواند مناقشه با کره شمالی را در دوران ریاست جمهوری خودش حل و فصل کند به شدت کم شده است.
اما این وضع سیاسی همچنان کمرنگتر از دردسرهای اقتصادی دولت اوست. کوچکشدن اقتصاد کره جنوبی در شرایطی رخ داده که صادرات این کشور که نیمی از تولید ناخالص داخلی آن را تشکیل میدهد، برای پنجمین ماه متوالی رو به کاهش گذاشته. این معضلی است که گریبان بسیاری از اقتصادهای آسیایی را گرفته و عمدهترین علتش هم کندی اقتصاد چین بوده است. اما مون جائه-این از لحاظ داخلی هم به خاطر حمایتش از افزایش حداقل دستمزد مورد انتقاد است چون گفته میشود که سیاست او باعث شده نرخ بیکاری به بالاترین سطح در ۹ سال اخیر برسد.
در این میان، برخی حامیان رئیسجمهور کره جنوبی از او خواستهاند که اصلاحات اقتصادی را در اولویت قرار بدهد و دست از اولویتدادن به میانجیگریهای پرریسک سیاسی بردارد. مردم در کره جنوبی به آینده اقتصادی این کشور بیشتر از مناسبات آن با کره شمالی اهمیت میدهند و درواقع نتیجه کوتاهمدتتر را بیشتر میپسندند و بیشتر در انتظارش هستند. آینده ریاست جمهوری مون جائه-این شاید بیش از هر زمان دیگری وابسته به مسئله اقتصاد باشد.