اقتصاد کشور به قدر کفایت در چنبره تحریمهای ناعادلانه دولت ایالات متحده آمریکا و همپیمانانش گرفتار شدهاست که کسبوکار بنگاهها دیگر تحمل دخالتهای غیر ضرور دستگاههای دولتی و حاکمیتی را نداشته باشد. با این حال، صاحبان صنعت و تجارت که نفسگیری در پیچوخم تحریمها را فرا گرفتهاند و توانستهاند به حیات خود ادامه دهند، از ترکه مداخلاتی که هر از گاهی از سوی دستگاهها و نهادهای حاکمیتی و دولتی بر تن کسبوکارشان زده میشود، نالان و گلایهمند هستند.
این در حالی است که مقام معظم رهبری بارها نسبت به وضع مقررات و دستورالعملهای غیر ضروری در کسبوکار بنگاهها از سوی دستگاههای دولتی و حاکمیتی هشدار داده و توصیههای لازم را رهنمود کردهاند.
عضو هیات نمایندگان اتاق تهران، بخشنامههای متعدد صادر شده از سوی بانک مرکزی را یکی از جدیترین مداخلات در فعالیت اقتصادی بنگاهها میداند. سید رضی حاجی آقامیری با اشاره به دستورالعمل جدید بانک مرکزی مبنی بر بازگشت ارز حاصل از صادرات و قواعد تازهای که برای صادرکنندگان تنظیم شدهاست، گفت: بر اساس بخشنامه جدید بانک مرکزی، صادرکنندگان باید به یکی از روشهایی که این نهاد مقرر کرده است، نسبت به ورود ارز حاصل از صادرات به داخل کشور اقدام کنند، حال آنکه این دستورالعمل نیز به مانند دیگر بخشنامههای گذشته، فضای پر اضطرابی را برای فعالان اقتصادی ایجاد کردهاست.
وی معتقد است که در چنین شرایطی، تشخیص و تفکیک صادرکنندگان واقعی و شناسنامهدار با غیر مختل و دشوار شده است، در حالی که تشخیص صادرکننده واقعی باید به اتاق بازرگانی و اتحادیهها واگذار شود.
این فعال اقتصادی همچنین، مداخلات غیر ضروری گمرک در کسبوکار بنگاهها را یکی دیگر از عارضههای فعالیت اقتصادی در روزگار فعلی کشور دانست و افزود: ارزیابی گمرک ایران برای تعیین نرخ کالاها، غیر واقعی است.
مهراد عباد دیگر عضو هیات نمایندگان اتاق تهران نیز دخالتهای ریز و درشت وزارت صنعت،معدنوتجارت در کسبوکار بنگاههای صنعتی را تنش مضاعفی بر تولید دانست که به گفته وی در شرایط تحریمی، پذیرفته شده نیست.
وی در همین رابطه به دخالت این وزارتخانه در قیمتگذاریها اشاره کرد و افزود: مداخله اتحادیه گازهای طبی و صنعتی که زیر مجموعه وزارت صنعت،معدنوتجارت است، در قیمتگذاری کالا و خدمات این بخش، منجر به آسیب کسبوکار بنگاههای فعال در این حوزه شده به طوری که قیمتگذاری دستوری روی آرگون مایع، نیتروژن مایع و اکسیژن مایع که در داخل کشور تولید میشود، چهار تا پنج برابر بیشتر از عرف بازار داخل است.
وی همچنین ممنوعیت واردات سیلندرهای گاز به بهانه حمایت از تولید داخل را موجب وقفه در کسبوکار بنگاههای این بخش از صنعت کشور عنوان کرد و افزود: در حال حاضر نزدیک به 20 نوع سیلندر گاز در جهان تولید میشود که در ایران تنها امکان تولید یک مدل از آن وجود دارد، در حالی که اجازه واردات سایر انواع دیگر داده نمیشود. به گفته عباد، این تصمیم منجر به توقف کسبوکار نزدیک به 250 شرکت در صنف مخازن آتشنشانی شدهاست.
عضو هیات نمایندگان اتاق تهران افزود: کالاهای تولیدی این بخش، جزو محصولات خطرناک است که استانداردهای ویژه خود را دارد. اما در زمینه حمل و نگهداری سیلندرهای گاز در کشور، استانداردها رعایت نمیشود و نظارتی نیز از سوی دستگاههای مربوطه وجود ندارد.
مشکلات در ثبت سفارش تجهیزات مورد نیاز بنگاههای این حوزه از صنعت نیز از دیگر موارد انتقادی وی است. به گفته عباد، بر اساس دستورالعملها، میانگین ثبت سفارش و واردات سیلندرهای گاز طی دو سال قبل ملاک اجازه ثبت سفارش جدید است حال آنکه بخش عمدهای از گازها در داخل فروش محدودی دارند و ممکن است یک شرکت صنعتی نیازی به واردات طی سالهای اخیر نداشته باشد.