کسب و کارها باید اطمینان حاصل کنند که جامعه از نوآوریهای ایجادشده در دنیای تکنولوژی منتفع میشود. در این صورت است که جوامع با تغییرات مثبت همراه خواهند شد.
مونا مشهدیرجبی/ آینده نگر/ مجمع جهانی اقتصاد
در اجلاس سال جاری مجمع جهانی اقتصاد در مورد چهارمین انقلاب صنعتی در دنیا و تحولات مهمی که اقتصاد دنیا در پی این انقلاب تجربه خواهد کرد، سخنرانیهایی انجام شد. این مسئله مدتها است در میان اقتصاددانان و فعالان دنیای تکنولوژی مطرح است و بسیاری بر این باورند که سرعت بالای رشد تکنولوژی در سالهای اخیر باعث میشود تا انقلاب پیش رو سریعتر و تاثیرگذارتر شود.
انقلاب صنعتی همراه با چالشهای زیادی است
از آنجا که چهارمین انقلاب صنعتی در دنیا اهمیت زیادی برای کسب و کارها و فعالان اقتصادی دارد، بر آن شدیم تا مهمترین موضوعات مطرح شده در این زمینه را به اطلاع شما برسانیم. تجربه دنیا از انقلابهای صنعتی نشان میدهد باید انتظار تحولات و تغییراتی همه جانبه در فضای کسب و کار و اقتصاد دنیا را داشته باشیم همان طور که در قرن ۱۹ و ۲۰ میلادی و در جریان سومین انقلاب صنعتی این تحولات را در جهان شاهد بودیم. در آن زمان تکنولوژیهایی که تحولات زیادی در دنیا ایجاد کرد تولید انرژی برق و موتورهای بخار بود که به ساخت انواع خودروها و قطارها منجر شد. اما مطالعات نشان داده است که تکنولوژیهایی که بیشترین تغییرات و تحولات را ایجاد کردهاند بیش از ماشینآلات صنعتی و ابزارهای تازه هستند. بیشترین تحول در نتیجه تغییر جریان انتقال اطلاعات و تاثیر آن روی کسب و کارها ایجاد شده است ولی ابزارها و ماشینآلات هم در این روند تاثیر شگرفی داشته است.
ما انتظار داریم در جریان چهارمین انقلاب صنعتی ، تغییرات با سرعتی بالا در سطح جهانی اتفاق بیفتد. تغییراتی که روی دولتها و نحوه عملکرد آنها نیز تاثیر داشته باشد و جوامع بشری را متحول کند. تغییر ساختار جمعیتی و الگوهای فکری در میان مردم از مهمترین تحولات در این سالها خواهد بود. مطالعه انقلابهای صنعتی در دنیا نشان داده است که هر انقلاب صنعتی با دورهای پرتنش برای اقتصاد و اجتماع همراه بوده است. تنشی که بعضا زمینهساز جنگ و درگیری در دنیا شده است . ولی از آنجا که این چهارمین انقلاب صنعتی است و دنیا تجربه سه انقلاب قبلی را دارد، باید از تاثیرات منفی این تحول جلوگیری شود. به تعبیر بهتر باید دنیا آماده مواجهه با این تغییرات باشد در غیر صورت چالشهای بزرگی اقتصاد را تهدید میکند.
بستر چهارمین انقلاب صنعتی فراهم است
در شرایط فعلی که ما انتظار داریم بستر چهارمین انقلاب صنعتی فراهم شده باشد، به نظر میرسد خطر آسیب به ساختارهای اقتصادی و تکنولوژیکی در دنیا بالاتر است. اما سوال اصلی اینجاست که برای مقابله با این وضعیت چه باید کرد و کسب و کارها چگونه میتوانند سطح آسیب را به حداقل برسانند؟ در پاسخ به این سوال چهار راهکار اساسی مطرح است.
اول:کسب و کارها باید با یکدیگر مشارکت بیشتری داشته باشند تا بتوانند نرمهای تازهای را در دنیای تکنولوژی ایجاد کنند. این نرمهای تازه میتواند در زمینه ایجاد توافقنامههایی در مورد مالکیت دادههای مشتریان، عرضه انبوه خودروهای بدون راننده در خیابانهای شهرهای بزرگ و یا تدوین قوانین جدید در زمینه هوش مصنوعی و کارکرد آن باشد. البته اصلاحات ژنتیکی، ایجاد قانون حمایت از سرمایههای انسانی و دیگر اصولی که بتواند انسانها را در جهت زندگی بهتر و سازندهتر هدایت کند هم میتواند در این بخش جای گیرد. در راستای تحقق این هدف همکاری دولتها و سازمانهای بینالمللی با هم و با شرکتهای خصوصی ضروری است زیرا دنیای امروز دنیایی درهمتنیده است و بدون همکاری تمامی حلقههای یک زنجیر نمیتوان نتیجه مطلوبی از سیاستگذاری در حلقههای دیگر گرفت.
مجمع جهانی اقتصاد دومین راه حل را برای مشکلاتی که در جریان چهارمین انقلاب صنعتی ایجاد خواهد شد این طور بیان کرد: دولتها و موسسات بینالمللی باید چهارچوب سازمان ملل و ساختار برتون وودز را بازنگری کنند تا بتوانند وضعیت جهانی را که در آن زندگی میکنیم تغییر دهند. این اصلاحات در ساختار و نحوه عملکرد سازمان ملل از مهمترین مسائلی است که این روزها مورد توجه قرار دارد و این تغییرات باید با توجه به تحولات تکنولوژیکی و دنیای تازه و مدرن در جهان انجام شود.
سوم: کسب و کارها باید استراتژیهای مناسبی را برای پاسخگویی به ریسکهای ایجاد شده در نتیجه تحولات تکنولوژیکی در نظر بگیرند. گزارش ریسک جهانی مجمع جهانی اقتصاد نشان داده است که زمانبندی و وسعت حملات سایبری بسیار متنوع است ولی اغلب شرکتها برای مقابله با این تهدیدها و حملات آمادگی لازم را ندارند. در سال ۲۰۱۹ میلادی، انتظار میرود شدت این حملات بیشتر شود و اگر شرکتها برای مواجهه با حملات سایبری آمادگی لازم را نداشته باشند، با مشکلات زیادی روبهرو میشوند. مواجهه با این خطرات باید به صورت ساختاری و به صورت مداوم انجام شود.
چهارم: صاحبان کسب و کارها برای درک بهتر این موقعیت تازه باید مطالعات جامعی را آغاز کنند و این کار را به آینده موکول نکنند زیرا از سال ۲۰۱۹ روند تحولات برای چهارمین انقلاب صنعتی در دنیا شروع شده است. آنها باید بدانند که بسیاری از تصمیمگیریهای آنها یا سیاستهایی که اجرا میکنند میتواند نتایج غیرقابل پیشبینی و بعضا ناخواستهای داشته باشد و با توجه به این مسئله ضرورت بازنگری در سیاستهایشان امری ضروری است. در شرایط فعلی کسب و کارها نمیتوانند بدون توجه به تحولات خارجی یا آسیبهای زیست محیطی و ناآرامیهای اجتماعی ناشی از اجرای سیاستهایشان، کار کنند. آنها باید به تبعات هر سیاستی که اجرا میکنند توجه داشته باشند و بدانند که در بسیاری از موارد حل کردن مشکلی که در اثر اجرای یک سیاست در یک سازمان در جامعه ایجاد میشود، سالها زمان خواهد برد. بهترین تعبیر برای این مسئله را میتوان در جمله کلاوی شواب، رئیس و بنیانگذار مجمع جهانی اقتصاد دید. او گفته است کسب و کارها باید مسئولیت کارهایشان را بپذیرند و تنها با توجه به سودآوری و درآمدزایی خود در مورد سیاستهای آتی تصمیمگیری نکنند.
در انتها، ما باید درک کنیم که چهارمین انقلاب صنعتی نهتنها روی صنایع بلکه روی جوامع و نحوه زندگی مردم در سراسر دنیا تاثیر دارد. کسب و کارها باید اطمینان حاصل کنند که جامعه از نوآوریهای ایجادشده در دنیای تکنولوژی منتفع میشود. در این صورت است که جوامع با تغییرات مثبت همراه خواهند شد و فشاری از جانب آن حس نمیکنند.