
آیا معجزه اقتصادی برای اقتصاد آرژانتین در راه است؟ این پرسشی است که اکونومیست تلاش کرده در این گزارش به آن پاسخ بدهد. یکی از درخشانترین اقتصادهای نوظهور، در سال 2018 بدترین روزهای خود را سپری کرد. اکنون آیا میتواند با کمکهای صندوق بینالمللی پول خودش را از بحران نجات بدهد؟
ترجمه: نسیم بنایی/ آینده نگر / منبع اصلی: اکونومیست
از فوتبال گرفته تا اقتصاد، بحث هرچیزی در آرژانتین این روزها داغِ داغ است. اما اگر این وضعیت را با عملکردِ معمولیِ این کشور مقایسه کنیم به این نتیجه میرسیم که 2018 سالِ بدبختی و فلاکت برای آرژانتینیها بود. اقتصادشان بدترین چیزها را تجربه کرد. هر نوع اتفاق بدی که تصورش را بکنید در این سال برای آرژانتینیها رخ داد. برای مثال یکی از بدترین خشکسالیها که در 50 سال گذشته بیسابقه بود، باعث شد صنعت سویا و ذرت در این کشور زمین بخورد. تولید ناخالص داخلی نیز 2درصد کاهش پیدا کرد. پزو به عنوان ارز رسمی و رایج این کشور نیمی از ارزش خود را در برابر دلار از دست داد. تورم هم به 46درصد رسید. همه اینها نشان میدهد اقتصاد آرژانتین بدترین وضعیت را در سال 2018 تجربه کردهاست. البته این فقط 2018 نبوده که سال بدی برای آرژانتینیها شد، سه سال گذشته در کل، دوره بدی برای مردم این کشور و اقتصادشان بودهاست. اما حالا در ابتدای سال 2019 به نظر میرسد وضعیت بهبود پیدا کردهاست. دلایلی وجود دارد که نشان میدهد 2019 سال بهتری برای آرژانتینیها خواهد بود.
یکی از بحرانهایی که آقای ماکری رئیسجمهوری آرژانتین در سال 2018 پیدا کرد این بود که دچار عدم محبوبیت شد. یعنی مردم دیگر به او اعتماد ندارند و در نتیجه او را دوست هم ندارند. مردم در سال 2015 او را به عنوان رئیسجمهوریِ خودشان انتخاب کردند. او قرار بود اقتصاد آرژانتین را بهبود ببخشد. قدرت گرفتنِ بیش از اندازه دلار از یک طرف و فراری شدنِ سرمایهگذاران خارجی از طرف دیگر باعث شد اقتصادِ آرژانتین بیپول شود. این کشور تنها اقتصاد نوظهوری نبود که از فرار سرمایه آسیب میدید. اقتصادهای نوظهور بر پایه سرمایههای خارجی به گردش درمیآمدند. ترکیه هم یکی از اقتصادهای نوظهوری بود که به دلیل از دست دادنِ سرمایههای خارجی، دچار بحران شد. اکثر اقتصادهای نوظهور در سال 2018 با این بحران روبهرو شدند. افزایش نرخ بهره یا بسیاری از دیگر اقداماتی که دولت در دستور کار خود قرار داد، هیچکدام موثر واقع نشد. ماه سپتامبر بود که پزو دوباره سقوط کرد. صندوق بینالمللی پول در پی این سقوط با اعطای کمک 57میلیارد و 100میلیون دلاری به این کشور موافقت کرد.
*معجزه اقتصادی
دولت آرژانتین در ازای كمك چند میلیاردیِ صندوق بینالمللی پول، وعده داد بودجه خود را در سال 2019 به تراز برساند. به همین خاطر است که انتظار میرود 2019 سال بهتری برای اقتصاد آرژانتین باشد. صندوق هم با این رویه موافقت کرده و کمک خود را به دولت آرژانتین اعطا کردهاست. قرار است دولت یارانههایی در زمینه انرژی و حملونقل عمومی اعطا کند. علاوه بر آن اقداماتی نیز در زمینه مالیات و صادرات در دست اجراست. روی هم رفته انتظار میرود تا سال 2020 شرایط در آرژانتین به لحاظ اقتصادی تغییرات بسیاری داشتهباشد. مقامات این کشور هم وعده دادهاند که اقتصاد روزهای خوشی را در پیش خواهد داشت.
یکی از درخواستهای صندوق بینالمللی پول، تغییر نظام بانک مرکزی در آرژانتین بوده که ظاهراً با آن موافقت نیز شدهاست. رئیس جدیدی هم برای بانک مرکزی انتخاب شده تا قوانین جدیدی را در دستور کار خود قرار بدهد. سیاستهای بانک مرکزی میتواند نقشی کلیدی در زمینه کنترل ارز و مهار تورم ایفا کند. بهویژه اکنون که این کشور با مشکل تورم بیرویه مواجه شده، تغییر سیاستها میتواند بسیار مفید و موثر باشد. یکی از کارهایی که قرار است بانک مرکزی انجام بدهد (بهتر است بگوییم انجام ندهد) این است که مداخله کمتری در زمینه تعیین نرخ ارز داشتهباشد. در واقع صندوق بینالمللی به دنبال این است که این بازار آزاد شود و دولت کمترین مداخله را در امور داشتهباشد. اکنون این پرسش وجود دارد که آیا دوباره ماکری اقتصاد را به مرز سقوط خواهد رساند یا با کمکهای صندوق بینالمللی پول میتواند اقتصاد کشورش را از بحران نجات بدهد. همه اینها بستگی به سیاستهایی دارد که دولت او در پیش خواهد گرفت. بهعلاوه معلوم نیست هریک از این سیاستها تا چه اندازه موثر واقع شود. در نتیجه تنها گذر زمان مشخص میکند که آیا اصلاحات ساختاری در سال 2019 معجزه خواهد کرد یا خیر.