فریال مستوفی در گفت وگو با سایت خبری اتاق تهران از این می گوید که شرکت های خارجی تحت تاثیر تبلیغات منفی درباره تحریم و عدم اطلاع کافی از محدودیت ها با طرف ایرانی همکاری نمی کنند.
شرایط همکاری شرکت های بخش خصوصی با شرکای خارجی روز به روز سخت تر و دایره تحریم گسترده تر می شود. حتی شنیده شده که از کارمندان ایرانی بعضی شرکت های خارجی درباره همکاری با ایران تعهد گرفته شده است. به نظر می رسد شرکت ها درباره موضوعات کوچکی نگران اند که ربطی به تحریم ها ندارد. دلیل این رفتار شرکت ها چیست؟
جو روانی ناشی از اعمال تحریمهای آمریکا باعث شده شرکتها در سراسر جهان رفتارهایی از خود بروز دهند که بههیچعنوان ارتباطی به تحریم ندارد. به قول ما ایرانیها، این شرکتها به پیشواز تحریم رفتهاند و بیش از آنچه باید، از پیامدهای همکاری با شرکتهای ایرانی هراس دارند. گاه یک ایرانی برای خُرد کردن یک اسکناس صددلاری به بانکها در کشوری مراجعه کرده اما بهمحض نشان دادن مدارک هویتیاش با پاسخ منفی بانک روبهرو شده است. این درحالی است که بانکها با ارائه چنین خدماتی به یک ایرانی مشمول تحریم نمیشوند و چنین رفتاری گویای درک نادرست آنها از وضعیت یا تأثیرپذیری از حواشی و تبلیغات منفی علیه کشورمان است. متأسفانه درباره شرایط تحریم و محدودیتهای همکاری با ایران بهاندازه کافی اطلاعرسانی نشده بنابراین تبلیغات منفی آمریکا علیه ایران بر افکار عمومی جهان غلبه کرده است.
شرکت های آمریکایی در این بین چه وضعیتی دارند وآیا این رفتار محتاطانه در آن ها هم دیده می شود؟
شرکتهای آمریکایی از سالهای پیش هیچ همکاری با طرفهای ایرانی نداشتهاند و اعمال محدودیتهای تازه از سوی آنها موضوعیت ندارد. پیش از آغاز دور تازه تحریمها بیشتر با شرکتهای اروپایی، کانادایی، چین و روسیه مذاکره و همکاری میکردیم که اکنون به دلیل نگرانی از جرائم سنگین آمریکا محتاطانه با ایران رفتار میکنند. اخباری مثل دستگیری مدیر مالی شرکت هوآوی خانم منگ وانژو، به دلیل همکاری با ایران هم به این احتیاط دامن میزند، این در حالی است که این خانم نه بهصرف همکاری با ایران بلکه به دلیل دریافت تکنولوژی از آمریکا و انتقال آن به ایران دستگیر شده است. این نشان میدهد که شرکتهای خارجی بدون دریافت اطلاعات دقیق از موضوع بیشازاندازه محافظهکار شده و مرزهای همکاری با ایران را بستهتر کنند.
به نظر شما در شرایط فعلی چه اقداماتی باید در اولویت قرار بگیرد؟
آمریکا اعلام کرده که دارو و مواد غذایی را تحریم نکرده درحالیکه در عمل با تحریم مبادلات مالی امکان واردات هر نوع دارو و مواد غذایی از بین میرود. زمانی که سیستم بانکی تحریم است چطور میتوان دارو را خرید و پول آن را به فروشنده رساند؟ دولتهای اروپایی از همکاری اقتصادی با ایران و راهاندازی کانال مالی ایران و اروپا میگویند اما فراموش نکنیم که در اقتصادهای آزاد دولتها نمیتوانند شرکتها را به همکاری با شرکتهای کشوری خاص وادار کنند و خود بانکها و شرکتها دراینباره تصمیمگیری میکنند. ایران باید با استفاده از ظرفیت نهادهای حقوقی و بینالمللی چنین موضوعاتی را پیگیری کند و تا حد ممکن سایه سنگین تبلیغات منفی را کم کند. دراینبین بخش خصوصی می تواند با رایزنی با شرکت های همکار خارجی نقش موثری ایفا نماید. هم چنین قضاوت در خصوص عملکرد کانال مالی ایران و اروپا (SPV) زود است و باید منتظر اثرگذاری آن در روابط مالی بین ایران و اروپا بود. در چنین شرایطی غلبه بر فضای منفی و اطلاع رسانی درباره شرایط کار با ایران از اولویت ویژه ای برخوردار است.