عمده دلیل روند صعودی و محرک اصلی رشد بازار سرمایه در سال جاری، افزایش نرخ ارز در کشور است که از یک طرف موجب افزایش سودآوری شرکتها به خصوص شرکتهای کالایی و صادراتمحور و از طرف دیگر افزایش ارزش جایگزینی شرکتها شده است.
آینده نگر/ عباس آرگون، نایبرئیس کمیسیون بازار پول و سرمایه اتاق تهران
سال ۹۷ سال پرتلاطمی در اقتصاد کشورمان بوده است. از اوایل سال جاری و پس از اعلام رئیسجمهور امریکا مبنی بر خروج این کشور از توافق هستهای (برجام) و بازگشت تحریمها، نگرانی از محدودیت در صادرات نفت و سایر کالاها و به تبع آن کاهش درآمدهای ارزی، از منظر روانی و واقعی بر اقتصاد کشور تاثیرگذار بوده است. این موارد موجب افزایش شدید نرخ ارز و سببساز تحولات در اقتصاد کلان بوده و تمامی بازارهای کشور را متاثر کرده است. در این بین بازار سرمایه نیز از این قاعده مستثنا نبوده به طوری که بورس در سال ۱۳۹۷ با شاخص ۹۶۲۹۰ واحد كار خود را شروع كرد ودر ادامه ضمن داشتن فراز و فرودهایی به روند افزایشی خود ادامه داد و در ۹ مهرماه به قله ۱۹۵۴۸۰ واحد رسید و از آن پس با فراز و نشیبهایی که ناشی از ذات بازار سرمایه است، مواجه بود. در نهایت در ۱۵ آبان شاخص در عدد ۱۸۵۱۰۰ واحد ایستاد و بازدهی بورس در مدتزمان هشت ماه و نیم سپریشده از سال ۱۳۹۷به ۹۲ درصد رسید.
عمده دلیل روند صعودی و محرک اصلی رشد بازار سرمایه در سال جاری، افزایش نرخ ارز در کشور است که از یک طرف موجب افزایش سودآوری شرکتها به خصوص شرکتهای کالایی و صادراتمحور و از طرف دیگر افزایش ارزش جایگزینی شرکتها شده است. در این شرایط افراد جامعه به جهت ترس از افزایش بیشتر نرخ ارز و تورم انتظاری و به منظور برخورداری از سود مناسب با ریسکی معقول و حفظ ارزش پولشان، به دنبال تبدیل منابع ریالی خود به انواع دیگر داراییهای مالی از جمله سهام بودهاند. به خصوص سرمایههای کوچک که اولا توان جذب در سایر بازارها را ندارند، ثانیا تمایلی به سرمایهگذاری در سایر بازارهای موازی به علت ریسک سرمایهگذاری بالا و تلاطمهای قیمتی در بازارهای سکه و ارز ندارند، که این موضوع باعث افزایش قابل توجه جذب نقدینگی به بازار بورس در طی سال جاری شده است.
با عنایت به فرصت پیشآمده، اگر برنامهریزی مناسبی در این خصوص صورت میگرفت، اقبال از بازار سرمایه و ورود نقدینگی به بازار بورس علاوه بر رونق و افزایش قدرت نقدشوندگی سهام شرکتها و کنترل رشد نامتعارف بخشی از سهامهای غیرارزنده، موجبات موارد زیر را فراهم میکرد: تعمیق بازار از طریق عرضه سهام شرکتها توسط سازمان خصوصیسازی، عرضه سهام شرکتها توسط بانکها در راستای خروج بانکها از بنگاهداری، افزایش شناوری سهام بنگاهها، پذیرش و عرضه شرکتهای جدید، تامین مالی بنگاههای بورسی که امروزه با توجه به جهش نرخ ارز، یکی از مشکلات اساسی بنگاههای اقتصادی است با تسریع افزایش سرمایهها و ارائه مجوز سریعتر به افزایش سرمایهها. در این زمینه بازار سرمایه نیازمند آگاهیبخشی، ارتقای شفافیت، مقرراتزدایی و رفع قوانین مزاحم، و چابکی بیش از پیش برای استفاده از فرصتها و به عبارتی افزایش کارایی است.
بازار سرمایه به جهت رشد قابل توجه در سال جاری و در ادامه به دلیل عوامل اثرگذار داخلی و خارجی از قبیل بالا بودن حجم نقدینگی کشور به جهت دارا بودن توان افزایش قیمتها و تغییرات احتمالی در نرخ سود بانکی، ابهام در میزان تاثیر تحریمها در اقتصاد کشور و روابط سیاسی و تعاملات بینالمللی با سایر کشورها و تغییرات احتمالی قیمت جهانی مواد پایه و معدنی با فرصتها و ریسکهای متعددی مواجه است.