گیاهخواری این روزها در مسیری پیش رفته که نوعی مکتب و جریان فکری برای خودش به راه انداخته: وگانیسم. کسبوکارها هم در همین مسیر پیش رفتهاند، برخی به بهانه حفظ سلامت و برخی هم به بهانه حفظ محیطزیست. اما باید دید این بهانهها تا چه زمانی دوام خواهد آورد.
آینده نگر
وقت ناهار است، صف طویلی جلوی برگریِ کرووارزیوا (Krowarzywa) شکل گرفته؛ اینجا بهترین برگرفروشی شهر است. از دانشجویان تا خانوادهها و حتی افرادی با لباسهای مخصوص بیزنس، در صف ایستادهاند تا معروفترین برگر شهر را بخورند، برگری که تبلیغات آنلاین آن را دیدهاند. تصور رایج شما باید این باشد که آنها در این برگرفروشی قرار است یک تکه گوشت یا دستکم سوسیس بخورند. اما خبری از این چیزها نیست. واژهای که به عنوان نام برای این برگرفروشی انتخاب شده به معنای «گاو زنده» است. در این واژه به طور خلاصه گفته میشود که همهچیز با سبزیجات طبخ خواهد شد و خبری از گوشت حیوانات نیست. برگرها هم همگی گیاهی هستند. معروفترین غذای این برگرفروشی هم نوعی برگر است که از پروتئین بهدستآمده از گندم حاصل میشود و جایگزین بسیار خوبی برای گوشت به شمار میآید.
کرووارزیوا در حقیقت یک رستوران زنجیرهای است که 50 شعبه مختلف برای گیاهخواری دارد. البته آنقدر هم گیاهخوار برای این رستورانها وجود ندارد اما رستورانها خودشان را آماده میکنند. برخی از افراد به لحاظ اعتقادی هیچ مشکلی با خوردن گوشت ندارند و مذهب هم آنها را از خوردن گوشت منع نمیکند. با این حال چون غذاهای گیاهی را بیشتر دوست دارند به آن روی میآورند. سرآشپز رستوران کرووارزیوا معتقد است تعداد زیادی از مشتریانش گوشت هم میخورند اما این مسئله اصلا او را نگران نمیکند و میداند که در مسیر درستی پیش میرود. از نگاه او برخی افراد گوشت نمیخورند و به جای آن گیاه میخورند صرفاً به این خاطر که احساس میکنند مد شده یا حتی به این خاطر که غذای گیاهی را دوست دارند. هیچکدام از این موارد نیز از نگاه او نگرانکننده نیست. به هر حال گیاهخواری یک انتخاب است. شاید فردی امسال تصمیم بگیرد گیاهخوار باشد و سال آینده دوباره به خوردن گوشت نیز روی بیاورد.
علاقه به غذاهای گیاهی بیشتر در کشورهای ثروتمند و در میان افراد پولدار مشاهده میشود. سلبریتیها یا مشاهیری که ادعا میکنند گیاهخوار شدهاند در جهان کم نیستند: بیل کلینتون، الگور، سرنا و ونوس ویلیامز، لویس همیلتون، مایک تایسون، بیانسه و بسیاری از دیگر مشاهیر ادعا میکنند که به گیاهخواری روی آوردهاند. در امریکا کاشت محصولات کشاورزی حسابی رونق گرفته چون افراد بیشتری متقاضی این قبیل خوراکیها هستند. چیز عجیبی هم به نظر نمیرسد. 20درصد از افراد امریکایی تا ژوئن 2018 گیاهخوار شدند. این رقم بسیار بالاست و به نظر میرسد رشد سریعی هم داشته باشد.
*حرکت به سوی وگانیسم
مکدونالد هم این روزها مکوگان یا همان ساندویچهای مخصوص گیاهخواران را میفروشد. این جریان بهویژه در اسکاندیناوی طرفدار زیادی پیدا کردهاست. بسیاری از تولیدکنندگان بزرگ گوشت در جهان به فکر افتادهاند و تصمیم گرفتهاند تغییراتی در کسبوکار خود ایجاد کنند که به سمت گیاهخواران هم مایل شود. در واقع گیاهخواری رفتهرفته نوع کسبوکارها را هم تغییر میدهد.
برخی افراد توجه زیادی به گیاهخواری نشان میدهند. این مسئله در سیلیکونولی نیز به طور ویژه مورد توجه قرار گرفتهاست. یعنی پای استارتآپها هم به میان آمدهاست. بخشی از آنها روی قضیه سلامتی مردم مانور میدهند. برخی دیگر هم به مسائل زیستمحیطی اشاره میکنند مثلاً تعداد کمتری گاو از بین برود یا امثال اینها. اما این مسئله بیشتر در کشورهای توسعهیافته مشاهده میشود که تأثیرات خوبی هم داشته؛ در کشورهای فقیر مردم هنوز درگیر مسائل دیگری هستند. بسیاری از کسانی که وارد کسبوکار گیاهخواری شدهاند ادعا میکنند مردم روزی بابت این جریان از آنها سپاسگزاری خواهند کرد چرا که به بهبود وضعیت سلامت و محیطزیست کمک کردهاند. جریان گیاهخواری به همین شکل ادامه پیدا خواهد کرد و در قالب مکتب وگانیسم (گیاهخواریگرایی) به اوج خود خواهد رسید. آنوقت باید دید مردم چه اندازه به این جریان به عنوان یک مکتب و جریان فکری وفادار خواهند ماند و تا چه اندازه حافظ جان حیوانات و نگهدارنده محیطزیست خواهند شد.
*ترجمه:نسیم بنایی/ منبع اصلی: اکونومیست