سال 2018 برای ترکیه سال خوبی است؟

سایه سنگین سیاست بر اقتصاد

تاریخ 1397/09/24 ساعت 14:56

در ماه هایی که بازار ارز در ایران بهم ریخته بود، لیر ترکیه هم طعم کاهش ارزش در مقابل دلار را می چشید. در سال 2016 این تنش های سیاسی با روسیه بود که اقتصاد ترکیه را به چالش کشید اما در سال جاری، ترکیه به دلیل محاکمه یک کشیش امریکایی با واشنگتن به مشکل خورد و همین مسئله به تضعیف 37 درصدی دلار در سال جاری میلادی منجر شد.

 پنچ سال اخیر در اقتصاد ترکیه پر فراز و نشیب گذشته است. به گزارش موسسه نیاوران اقتصاد ترکیه در سال 2016 تحت تاثیر بی ثباتی های سیاسی در داخل و بعضی ناآرامی های منطقه ای به رشد 3.1 درصدی رسید درحالیکه در سال گذشته رشد 5.9 درصدی را ثبت کرده بود. در سال 2016 مثل سال گذشته تقاضای داخلی عامل پیشران در رشد اقتصادی ترکیه بود درحالیکه صادرات این کشور هم به دلیل کودتای نظامی نافرجام تحت تاثیر قرار گرفته و رشد منفی را ثبت کرده بود.

در سال 2017 اما عملکرد اقتصادی ترکیه در نیمه اول سال بهبود یافت و رشد اقتصادی به بیش از 5 درصد رسید و البته این بار نه تقاضای داخلی بلکه صادرات نیروی محرک اقتصادترکیه بود. هرچند در سال 2016 ارزش لیر در برابر دلار کاهش یافت و به فشارهای تورمی دامن زد اما از ابتدای سال 2017 این روند به تدریج معکوس شد و در نهایت نرخ تورم در  شش ماه دوم سال 2017 کاهش یافت. از سوی دیگر در سال 2016 تنش های سیاسی بین ترکیه و روسیه که آتش آن به اقتصاد هم رسید، به کاهش واردات گردشگر در این کشور انجامید و پیامد مستقیم این پدیده رشد بیکاری در شهرهایی مثل استانبول و ازمیر بود. در این سال نرخ بیکاری از 10.1 درصد در فصل اول سال به 11.9 درصد در فصل آخر رسید اما این روند هم در سال 2017 تغییر کرد و نرخ بیکار یدر دومین فصل سال 2017 به 10.3 درصد رسید.اقتصاد ترکیه رد سال 2018 چطور عمل می کند؟ بانک مرکزی این کشور معتقد است که ترک ها در سال جاری میلادی به تورم 6.4 درصدی می رسند. ریسک های پیرامون اقتصاد ترکیه هم چنان وجود دارد و ممکن است بر رشد اقتصادی از این کشور اثر بگذارد. تجربه نشان داده که اگر ترکیه دچار بحران های سیاسی نشود، اقتصادش هم آرامش بیشتری دارد. این کشور البته در سال های اخیر درگیر بحران سوریه و پناهجویان و از سوی دیگر مناقشات مربوط به اقلیم کردستان عراق بوده است. نرخ بیکاری یکی از نگرانی های اقتصاد ترکیه است. با وجود همه چالش ها اما سازمان همکاری ها و توسعه اقتصادی رشد اقتصادی ترکیه در سال 2018 را  3.5 درصد پیش بینی کرده است.

اما سال 2018 چگونه برای اقتصاد کشور همسایه گذشت؟در ماه هایی که بازار ارز در ایران بهم ریخته بود، لیر ترکیه هم طعم کاهش ارزش در مقابل دلار را می چشید. در سال 2016 این تنش های سیاسی با روسیه بود که اقتصاد ترکیه را به چالش کشید اما در سال جاری، ترکیه به دلیل محاکمه یک کشیش امریکایی با واشنگتن به مشکل خورد و همین مسئله به تضعیف 37 درصدی دلار در سال جاری میلادی منجر شد. با بازگشت کشیش متهم امریکایی به کشورش اخبار جنجال فرونشست و افکار عمومی جهان کنجکاوانه ترکیه را به دلیل قتل روزنامه نگار عربستانی زیر ذره بین گرفت. در همین بازه زمانی گویا اوضاع برای اقتصاد ترکیه چندان خوب نبوده است. اقتصاد ترکیه در 3 ماه سوم سال جاری میلادی به شدت افت کرد و نرخ تولید ناخالص داخلی این کشور به 1.6 درصد رسید. نرخ تورم ترکیه در ماه گذشته به سطح 25 درصد رسید درحالیکه این نرخ آخرین بار بیش از 15 سال پیش در این کشور تجربه شده بود.

نرخ بهره بانک ها که رجب طیب اردوغان چندین بار از آن انتقاد کرده و از سوی دیگر انباشت بدهی شرکت ها از مهم ترین مشکلات امروز اقتصاد ترکیه است. اقتصادی که باید دید در سال 2018 می تواند با اتکا به توان صادرات یا تقاضای داخل رشد پیش بینی شده را محقق کند یا خیر؟