فروش بنزین و گازوئیل به قیمت بسیار پایین تر از قیمت های جهانی موقعیتی را برای گروهی از مرزنشینان بیکار به خصوص در شرق و غرب کشور فراهم کرده است تا با قاچاق سوخت به کشورهای همسایه به خصوص پاکستان و ترکیه درآمد خوبی از این راه کسب کنند
میزان مصرف سوخت در کشور در سال 97 و با افزایش قیمت ارز در ماه های گذشته رشد شتابانی گرفته است و این موضوع نشان می دهد که مصرف بنزین و گازوئیل در نقطه ای نشتی دارد و آن هم قاچاق است. در روزهای گذشته و باتوجه به صحبت های اسحاق جهانگیری معاون اول رئیس جمهور که اعلام کرد دولت به دنبال افزایش قیمت بنزین در سال آینده نیست و شرایط مناسبی برای این موضوع وجود ندارد؛ نگرانی های بسیاری در بین کارشناسان و فعالان اقتصادی به وجود آمده است؛ افرادی که معتقدند پایین بودن قیمت سوخت در کشور نتیجه ای جز افزایش قاچاق سوخت و مصرف و دود شدن ثروت های ملی ندارد. اما دولت نگران این است که افزایش قیمت سوخت به نارضایتی مردم و رشد تورم و بروز مشکلات اقتصادی بیشتر در کشور منجر شود و به همین دلیل هم اعلام می کند که برنامه ای برای افزایش قیمت بنزین در دستور کار ندارد.
اما در این بین کمسیون انرژی مجلس به دنبال طراحی راه کاری برای جلوگیری از قاچاق سوخت است و کمیته ای برای این موضوع با حضور کارشناسان تشکیل شده است تا ظرف دو هفته آینده پیشنهادهای خود را ارائه دهد. قرار است طرح نهایی در اختیار مرکز پژوهش های مجلس و انجمن نفت ایران هم قرار گیرد تا چکش کاری های لازم روی آن صورت گرفته و در نهایت برای تصویب به کمیسیون و سپس صحن مجلس ارائه شود. علی بختیار یکی از اعضا کمیسیون انرژی مجلس درباره این طرح گفته است:« با اجرای یک برنامه درست، زنجیره کامل سوخت از ابتدا تا انتها کنترل می شود تا اگر احیانا قاچاق سوخت در بخشی از انبارها نیز صورت بگیرد از طریق سامانه ملی سوخت از آن جلوگیری شود. البته طرحی که نهایی می شود باید به شکلی باشد که به افزایش نرخ تورم منجر نشده و به طبقات و دهکهای پایین جامعه آسیب وارد نکند.»
در حال حاضر قیمت بنزین در پاکستان 108.45 روپیه و قیمت هر روپیه پاکستان در ایران 110 تومان است؛ بنابراین قیمت هر لیتر بنزین را اگر با تومان معادل کنید به عدد 11 هزار و 929 تومان می رسید و این به معنی آن است که اگر شخصی یک لیتر بنزین را به قیمت هزار تومان خریداری کند می تواند آن را به حدود 11 برابر این قیمت در خارج از مرکز ایران در پاکستان به فروش برساند.
رئیس اتاق تهران مسعود خوانساری چندی پیش در جریان جسله هیات نمایندگان اتاق تهران نسبت به افزایش قاچاق سوخت از کشور هشدار جدی داد و این موضوع را یکی از آسیب های اقتصادی مهم در کشور خواند و خواستار اصلاح قیمت های انرژی در کشور شد. او گفت:« در ارتباط با حامل های انرژی به شما می گویم که اگر یک نفر در روز دو تا گالن سوخت ( بنزین یا گازوئیل) از مرز خارج کند روزانه حدود 800 تا 900 هزار تومان درآمد کسب خواهد کرد، فقط دو گالن 20 لیتری، اتفاقی که هم اکنون شاهد آن در برخی از استان ها هستیم و حتما توسعه پیدا می کند و بعد می خواهیم بگیر و ببندها را انجام دهیم. الان قیمت گازوئیل در داخل 300 تومان است در حالی که در ترکیه یک یورو و خورده ای است و در پاکستان کمی کمتر و.. اگر روزانه کسی بتواند با قاچاق دو گالن سوخت 800 تا 900 هزارتومان درآمد کسب کند فکر می کنید اصلا کاسبی شکل خواهد گرفت؟ نه، قطعا نخواهد شد. اگر امروز برای این تصمیم نگیریم فردا دیر است و اگر فردا نگیریم در آینده حتما دچار مشکل خواهیم شد.»
قاچاق سوخت در ماه های گذشته و باتوجه به افزایش قیمت دلار و دیگر ارزها در کشور و کاهش ارزش پول ملی به شدت رشد داشته است؛ فروش بنزین و گازوئیل به قیمت بسیار پایین تر از قیمت های جهانی موقعیتی را برای گروهی از مرزنشینان بیکار به خصوص در شرق و غرب کشور فراهم کرده است تا با قاچاق سوخت به کشورهای همسایه به خصوص پاکستان و ترکیه درآمد خوبی از این راه کسب کنند.
اسفند سال گذشته و پیش از افزایش قیمت دلار و رکورد شکنی های پی در پی آن، وزیر کشور رحمانی فضلی میزان قاچاق سوخت از کشور را هم اکنون 11 تا 12 میلیارد دلار اعلام کرد؛ عددی که باتوجه به افزایش قیمت دلار و دیگر ارزها حالا با افزایش چشم گیری رو به رو شده است.
براساس نظر کارشناسان پرداخت یارانه انرژی و پایین بودن قیمت سوخت در ایران نسبت به دیگر کشورها، علاوه بر بار مالی بسیار سنگین برای دولت و آسیب های زیست محیطی به دلیل مصرف بالا، شغلی تحت عنوان قاچاق سوخت را هم در کشور ایجاد کرده است؛ با افزایش قاچاق سوخت در واقع دولت ایران به بخشی از مصرف کنندگان بنزین و گازوئیل در کشورهای همسایه یارانه می دهد. کافی است سری به مرزهای شرقی و غربی بزنید تا شاهد ماشین هایی از کشورهای همسایه باشید که برای خرید روزانه به کشور ما می آیند و در آخر هم باک ماشینشان را پر می کنند و به کشورشان باز می گردند. در این بین حتی بخشی مهمی از کامیون های ترانزیتی هم با ایجاد باک اضافه اقدام به قاچاق سوخت می کنند.