خراسان شمالی از نظر طبیعت کوهستانی بکر و زیبا و نیز از نظر آثار دیدنی گردشگری، استانی غنی به شمار میرود. آثار كشفشده در این استان نشان از تاریخ كهن آن دارد.
سعید ارکان زاده/ آینده نگر
استان خراسان شمالی به مرکزیت شهر بجنورد، در شمال شرق ایران قراردارد که مساحت آن حدود 28.5 هزار کیلومتر مربع است و از این نظر، پانزدهمین استان وسیع کشور به شمار میرود. جمعیت این استان نیز بیش از 940 هزار نفر است. استان خراسان شمالی از هشت شهرستان بجنورد، شیروان، اسفراین، مانه و سملقان، جاجرم، فاروج، گرمه و راز و جرگلان تشکیل شده است و از نظر موقعیت جغرافیایی، از شمال با کشور ترکمنستان، از شرق و جنوب با استان خراسان رضوی، از جنوب غربی با استان سمنان و از غرب با استان گلستان هممرز است.
خراسان شمالی از نظر طبیعت کوهستانی بکر و زیبا و نیز از نظر آثار دیدنی گردشگری، استانی غنی به شمار میرود. آثار كشفشده در اين استان نشان از تاريخ كهن آن دارد. محوطه باستاني معروف به پهلوان و تپه حيدران جاجرم، قدمتي بيش از ۱۲ هزار سال دارند. قديميترين اثر باستاني پابرجاي قبل از اسلام (بناي سنگي اسپاخو) در غرب شهرستان مانه و سملقان در فاصله ۵ كيلومتري شمال شاهراه آسيايي در روستاي اسپاخو نيز دليل ديگري بر صحت اين ادعا است. خراسان شمالي از نظر ناهمواريها نیز به دو قسمت نواحي كوهستاني و نواحی پست و هموار تقسيم ميشود.
با این حال، اقتصاد خراسان شمالی چندان پررونق نیست و به گفته یکی از نمایندگان این استان، سهم تولید ناخالص داخلی خراسان شمالی از سهم تولید ناخالص داخلی کشور تنها 0.5 درصد است و این استان از نظر تولید ناخالص داخلی رتبه 30 کشور را دارد. هادی قوامی، نماینده مردم اسفراین در مجلس شورای اسلامی، در مردادماه امسال در جلسه شورای برنامهریزی استان این رتبه را اعلام کرد و گفت که طی سالهای تقسیم استان خراسان، این استان در بلندمدت تحولی نداشته است. او در این جلسه میگفت که 13 سال از استان شدن خراسان شمالی میگذرد که در این مدت باید شاخصها ارتقا مییافت. شاخصهای توسعه حق این استان است اما تحولاتی نداشتهایم، باید هماکنون تلاشها مضاعف شود تا به میانهها برسیم. در استان خراسان شمالی توسعهنیافتگی وجود دارد و باید سرمایهگذاران واقعی برای استان شناسایی و جذب شوند تا این ناامیدی منجر به ناامیدی در بین مردم نشود.
یکی دیگر از مشکلات بزرگ اقتصاد استان خراسان شمالی، کسبوکارهای کمرونق و مشکلات سرمایهگذاری در آن است. طبق گفتههای معاون هماهنگی امور اقتصادی استاندار خراسان شمالی، این استان در حوزه کسبوکار رتبه 31 یعنی آخرین رتبه را دارد که نشان میدهد در بخش دولتی و خصوصی در این راستا ضعیف عمل شده است.
گردشگری آسیبپذیر
شمال استان در زمان اشکانیان از مناطق مهم و محل زندگی اقوام پارت بود و در طول تاریخ گذرگاه حکومتهای متعددی بوده است. این بخش از کشور در گذشته تنها معبر ارتباطی شرق به غرب بوده و عبور جاده ابریشم از جنوب استان، سبب ورود اقوام مختلف به این منطقه شده است که نتیجه آن، وجود زبانها و لهجههای مختلف در این استان است. خراسان شمالی با اقوام مختلف کرمانج، فارس (تات)، ترک، ترکمن و حتی عرب، بلوچ و لر، دیار وفاق و و همدلی بین اقوام و مذهبهای مختلف بوده است و کمتر سرزمینی وجود دارد که همچون خراسان شمالی، در طول تاریخ مردم آن در عین تفاوتها با یکدلی و اتحاد زندگی کرده و از کیان ملی خویش دفاع کرده باشند. به همین دلیل است که یکی از ویژگیهای عمده استان را همزیستی قومها و فرهنگهای گوناگون در کنار یکدیگر بیان میکنند و شعار «گنجینه فرهنگها» را بهعنوان شناسه و تابلوی معرفیکننده استان خراسان شمالی برگزیدهاند.
همین ویژگیها میتواند باعث شود که گردشگری، بهخصوص گردشگری فرهنگی و میراث فرهنگی در خراسان شمالی رونق زیادی داشته باشد. اما آنچه در واقع در استان دیده میشود، خبر از این واقعیت میدهد که تاکنون توجه کمی به بخش گردشگری در استان شده و این بخش نتوانسته به جایگاه واقعی خود در استان برسد. زیرساختهای گردشگری مثل هتل در سالهای اخیر در استان خراسان شمالی تغییر نکرده است. با این حال، اقامتگاههای بومگردی مثل هرجای دیگر کشور، در این استان نیز رشد داشتهاند و شمارشان افزایش یافته است. طبق آمار سال 95، تعداد بازدیدکنندگان از موزهها و اماکن تفریحی استان خراسان شمالی نسبت به سالهای قبلتر کاهش داشته است.
بررسی آسیبهای گردشگری استان خراسان شمالی نشان میدهد که نبود راه ریلی و متصل نبودن به شبکه ریلی کشور بهعنوان ضعف اساسی در این بخش مطرح است. ایجاد راه ریلی بهدلیل مزیتهای نسبی نسبت به سایر راهها ازجمله قیمت و امنیت، میتواند کمک بسیار بزرگی برای رشد و توسعه این بخش و همچنین کل استان باشد. از نظر گردشگری و سهولت دسترسی، قرارگرفتن خراسان شمالی در مسیر راه شمال و مشهد بهعنوان یک فرصت برای استان مطرح است و با اینکه تاسیسات و تسهیلات زیربنایی استان تا حدودی مطلوب است و بیشتر مناطق استان امکانات اولیه مانند برق، آب، گاز و مخابرات دارند، اما از این امکانات برای رونق گردشگری استفاده نشده است. بررسی گردشگری در استان از نگاه امکانات خدماتی و رفاهی، نشان میدهد که ضعفهای زیادی در این بخش وجود دارد. بیشتر جاذبههای گردشگری استان فاقد امکانات اولیه گردشگری هستند. در مجموع نیز خدمات اقامت، پذیرایی و تجاری در استان خراسان شمالی و در مناطق مساعد گردشگری دچار ضعفهای جدی هستند که بدون رفع این محدودیتها، امکان جذب گردشگر و توسعه گردشگری وجود ندارد.
نقش پررنگ در تجارت خارجی
استان خراسان شمالی یک استان مرزی است و طبق گفته رئیس اتاق بازرگانی بجنورد، محمد صمدی، محصولاتش به 24 کشور جهان صادر میشود. در اواخر سال گذشته، صمدی خبر داد که میزان صادرات استان خراسان شمالی بیش از 80 درصد نسبت به سال قبلتر رشد داشته است.
در خراسان شمالی حدود 450 واحد تولیدی بزرگ، متوسط و کوچک فعالیت دارند که تولیدکننده 71 نوع کالای صنعتی، ساختمانی و غذایی هستند. در این استان بهعنوان قطب کشاورزی بسیاری از محصولات کشاورزی و ارگانیک از قبیل انگور، زعفران، سیبزمینی، پیاز و انواع میوه و خشکبار برای مصارف داخلی و صادراتی تولید میشود. همچنین میراث فرهنگی، آثار تاریخی و گردشگری و صنایع دستی مناسبی برای گردشگران از قبیل فرش دستباف، پشتی، جاجیم، گلیم و بهویژه فرش دوروی ترکمنی در این استان وجود دارد که در دنیا بینظیر است و مشتریان خارجی زیادی دارد. از دیگر مزیتهای نسبی استان پرورش اسب اصیل ترکمن است که برای مسابقات اسبدوانی و ورزشهای دیگر بسیار حایز اهمیت است. همه این موارد، باعث شده است که خیلی از محصولات تولیدی در خراسان شمالی، در عین اینکه محصولاتی سنتی به شمار میروند، تولیدات صادراتی هم باشند.
در میان محصولات صنعتی نیز بیشتر کالاهای صادراتی استان محصولات پتروشیمی همچون کود اوره و پودر کریستال ملامین و همچنین اسکلت و قطعات فلزی، پلاستیکجات، سیمان، ماکارونی، رب گوجهفرنگی، سیبزمینی، خوراک دام، ابزار دکوراتیو پلی استایرن و هواکش صنعتی است. صادرات از خراسان شمالی بیشتر به کشورهای ترکمنستان، عراق، آذربایجان، افغانستان، تاجیکستان و روسیه انجام میشود. سال گذشته، بیشتر اقلام وارداتی به خراسان شمالی کالاهای وارداتی شامل برنج، منجوق شیشهای، نیکل، فروکروم، چراغ سیالیتیک، کیسه کلوست، لوستر و لوازم روشنایی، گلبرگ مصنوعی، پودر جاذب و الکترود زغالی بود که از کشورهای چین، پاکستان، آلمان، کره جنوبی، روسیه و ترکیه وارد شده بود.
طبق آخرین آماری که رئیس سازمان صنعت، معدن و تجارت خراسان شمالی، یحیی نیکدل، به ایرنا گفته است، میزان صادرات این استان در بهار امسال نسبت به مدت مشابه پارسال از لحاظ ارزشی 7.4 درصد رشد و از لحاظ وزنی 8.6 درصد کاهش داشته است. در سهماهه ابتدای سال جاری حدود 120 هزار تن کالا به ارز 27 میلیون و 70 هزار دلار از استان صادر شده است. عمده کالاهای صادراتی استان شامل محصولات پتروشیمی همچون اوره، ملامین، آمونیاک و نیز محصولات فولادی، محصولات پلاستیکی، سیمان، مواد غذایی و محصولات کشاورزی است که به کشورهای افغانستان، ترکمنستان، تاجیکستان، آذربایجان، قزاقستان، ترکیه، هند، امارات متحده عربی، بلغارستان، مالزی، ازبکستان، عراق، ایتالیا، اسپانیا، میانمار، سومالی، سریلانکا، تایوان، پاکستان، روسیه و آلمان صادر شده است. نکته جالب، رابطه مطلوب استان با هند است؛ 46 درصد از صادرات استان به کشور هند بوده و افغانستان نیز هدف صادراتی 17 درصد از ارزش کالاهای صادراتی استان است. در این مدت 3.6 هزار تن کالای بخش کشاورزی و صنایع غذایی به ارزش 3.2 میلیون دلار صادر شده است که 11.5 درصد صادرات را به خودش اختصاص داده است و نسبت به مدتزمان مشابه سال گذشته از نظر ارزشی 82 درصد رشد و از نظر وزنی 8 درصد کاهش داشته است.
ذخیره معدنی بالا
استان خراسان شمالی یکی از استانهای کشور با ذخیره معدنی بالا و متنوع است و ازجمله مناطق بالقوه برای شکوفایی صنعت معدن به شمار میرود. طبق برآوردهای کارشناسی، 28 ماده معدنی از 68 ماده معدنی موجود در کشور در خراسان شمالی وجود دارد و میزان ذخیره قطعی معادن استان یک میلیارد و 58 میلیون تن است و میزان ذخیره استخراج اسمی معادن 11 میلیون و 500 هزار تن است. سالانه 5 میلیون و 800 هزار تن ماده معدنی در استان استخراج میشود. میزان سرمایهگذاری در بخش معدن استان 134 میلیارد تومان گزارش شده است.
در تیرماه امسال، ایرنا میزگردی درباره صنعت معدن در استان خراسان شمالی برگزار کرده بود که در آن فعالان معدن از کمتوجهی به این بخش انتقاد کرده بودند. در خراسان شمالی 236 معدن دارای پروانه بهرهبرداری است که از این تعداد 122 معدن، کاملا فعال هستند. در حال حاضر، 71 معدن در استان غیرفعال است که متولیان آنها به دنبال جذب سرمایهگذار برای احیای معادن هستند.
معادن استان میتوانند اشتغالزایی بالایی نیز برای خراسان شمالی که اقتصاد ضعیفی دارد فراهم کنند. به ازای هر اشتغال مستقیم در معادن برای 16 نفر شغل غیرمستقیم ایجاد میشود. به گفته معاون امور صنایع و معادن سازمان صنعت، معدن و تجارت خراسان شمالی، اکنون 236 معدن فعال استان برای یک هزار و 376 نفر شغل مستقیم ایجاد کرده است.
یک مشکل حاد بخش معادن در استان خراسان شمالی، نبود واحدهای فرآوری است بهطوریکه در استان سرمایهگذاری در این زمینه انجام نشده است. این در حالی است که استان دارای بهترین معادن باریت در راز و جرگلان است که ارزش اقتصادی بالا و مصرف زیادی دارد اما هنوز سرمایهگذاری مناسبی در ایجاد واحد پودر میکرونیزه انجام نشده است. بالا بودن تعرفه مالیاتی و تحمیل هزینههای زیاد به معدنکاران و نبود سیستمهای حملونقل بهویژه حملونقل ریلی از دیگر مشکلات معدنکاران استان است. معدنکاران با سازمان منابع طبیعی هم مشکلات زیادی دارند چون منابع طبیعی خود ضابط قضایی است و هرجا تخلفی باشد از ادامه کار جلوگیری و برای برخورد با تخلف اقدام میکند. مراتع درجهیک، ذخیرهگاههای جنگلی، ذخیرهگاههای ژنتیکی، عرصههای محل اجرای طرحهای بیابانزدایی یا طرحهای جنگلکاری از جمله مناطق ممنوعه برای فعالیتهای معدنی است. دیگر چالش معدنکاران، عدم تخصیص سرمایه در گردش به این تولیدکنندگان از سوی بانکها است. با توجه به اینکه سرمایه در گردش بانکها بابت خرید مواد اولیه تخصیص مییابد، برای استخراج و هزینههای کارگری و انرژی مد نظر قرار نمیگیرد و این چالش بزرگی است که برای تمام معدنکاران دغدغه جدی ایجاد کرده است. روند اخذ تسهیلات بانکی برای معدنکاران بسیار مشکل است و بیشتر معدنکاران استان توان مالی لازم برای فعالیت ندارند از این رو به تسهیلات بانکی نیاز دارند. معدنکاران استان بهخاطر شرایط بد اقتصادی در پرداخت اقساط وام با مشکل روبهرو شدهاند و اکنون باید جریمههای سنگین پرداخت کنند. طبق گفته مقامات مسئول، معدنکاری در استان 300 میلیون تومان تسهیلات دریافت کرده اما اکنون میزان بدهیاش به بانک یک میلیارد و 800 میلیون تومان شده است.
در سالهای اخیر، سازمان گسترش و نوسازی صنایع و نیز سازمانهای بالادستی امور معدن تلاش کردهاند که تاحدی به صنایع معدنی در خراسان شمالی یاری برسانند؛ به همین منظور، تفاهمنامه سهجانبه میان سه شرکت بزرگ ایمیدرو، میدکو و مرکز تحقیق و توسعه معادن منعقد شده است و بر این اساس، 500 معدن غیرفعال، متروکه و راکد کشور برای ادامه فعالیت حمایت و احیا میشود که بخشی از آنها در خراسان شمالی واقع شدهاند. همچنین معدنکاران میتوانند روی حمایتهای صندوق ضمانت سرمایهگذاری در بخش معدن هم حساب کنند؛ افرادی که در سامانه «کارا» ثبتنام کردهاند در صورتی که برای اخذ تسهیلات با کمبود وثیقه روبهرو باشند از حمایتهای صندوق بهرهمند میشوند و معدنکارانی که با مشکل وثیقه روبهرو هستند ضمانت میشوند.
گاهی معادن استان خراسان شمالی بهحدی کمبود درآمد دارند که از توان پرداخت حقوق دولتی هم برنمیآیند و بهناچار طبق ماده 20 قانون مربوط به معادن، معدن از معدنکار گرفته میشود. در حال حاضر، برای 34 معدن استان، ماده 20 اعمال شده است. از سوی دیگر، یکی از نیازهای اساسی معدنکاران، تامین ماشینآلات است که این تجهیزات بسیار گرانقیمت است و بسیاری از معادن نمیتوانند آنها را تامین کنند.
تولید در خطر
طبق گزارش بانک مرکزی بیش از ۳۰ درصد از تولید ناخالصی و افزون بر ۲۸ درصد اشتغال استان مربوط به بخش صنعت و معدن است. بر اساس این گزارشها سهم بخش صنعت و معدن خراسان شمالی از تسهیلات بانکی حدود 7 درصد از کل منابع بانکی و سهم این حوزه از مطالبات معوقه بانکی نیز کمتر از یک درصد است. طبق گزارش بانک مرکزی خراسان شمالی از لحاظ بار تورمی به نسبت میانگین کشوری دارای یک درصد تورم بالاتر بوده که این موضوع سرمایهگذاری در استان را با مشکل مواجه کرده است. سرمایه در گردش یکی از مهمترین مشکلات واحدهای صنعتی و معدنی خراسان شمالی است.
استان خراسان شمالی در زمینه توسعهای از حداقلهای خوبی برخوردار است؛ بهعنوان نمونه میتوان به وجود مجتمع پتروشیمی بجنورد، کارخانه سیمان بحنورد و ایجاد کارهای کوچک تولیدی در شهرهای استان اشاره کرد. البته به گفته فعالان اقتصادی استان، هرچند این موارد انتظارات استان را برآورده نکرده ولی ظرفیتهای خوبی برای پیشرفت و ایجاد صنایع پاییندستی فراهم کرده است. باوجود تحریمها برای سرمایهگذاری در ایران، مسئولان با امید فراوان برای جذب سرمایهگذاران خارجی، تلاش میکنند در حالی که کارآفرینان و سرمایهگذاران باتجربه استان به رغم داشتن برندهای مطرح در بازارهای جهان بهسبب تغییرات لحاظشده در قانون تولید و صادرات، دیگر امیدی برای ادامه کار ندارند. خردادماه امسال، خبرگزاری مهر در گزارشی درباره وضعیت صنعت در خراسان شمالی نوشت که تولیدکنندگان، صادرکنندگان و حتی کارشناسان امر اقتصادی معتقدند علاوه بر تحریمها و نوسات بازار ارز، دستورالعملهای دولت، میزان تولیدات کالاهای داخلی و همچنین انگیزه صادرات را بهشدت تحتالشعاع قرار داده است. این نوع اقدامات دولت، یادآور خاطرهای تلخ برای تولیدکنندگان و صادرکنندگان فرش است بهطوری که در سال ۹۱ صدور بخشنامه پیمانسپاری ارزی سبب افول برخی از صادرات نفتی بهویژه فرش شد. امروز نیز علاوه بر مشکلات سرمایهگذاری خارجی و نوسات نرخ ارز، دستورالعملهای سختگیرانه توأم با کاستی به سبب سیاستگذاریهای داخلی بر تحریمها غلبه کرده است.
در این گزارش، عبدالله خدابنده، یکی از صادرکنندگان نمونه کشوری درباره علت مشکلات پیش روی تولید و صادرات در خراسان شمالی گفته بود که دیوانسالاری دولتی در استان سبب ایجاد فساد مالی و رانتخواری در بخش تولید و صادرات کالا شده، بهطوریکه روح و روان تولیدکنندگان از شرایط حاکم آزار میبیند. به ادعای او، مدیران خراسان شمالی، دستورالعمل قانونی حوزه صادرات کشور را براساس موقعیت و منفعت خود تغییر میدهند و آنچه را که شرایط اقتضا کند، عملیاتی میکنند. بنابراین بیقانونی و زیر پا گذاشتن حق صادرکننده انگیزه تولید و توسعه صنعت را از تولیدکنندگان خراسان شمالی گرفته است. او پیشبینی میکند که علاوه بر تورم پنهان، نوسانات نرخ ارز و رکود حاکم در کشور، با رفتارهای غیرمنصفانه و منفعتطلبانه برخی مدیران خراسان شمالی، بهزودی کارخانهها و بنگاههای صنعتی استان تعطیل خواهند شد. او به ایجاد منطقه ویژه اقتصادی در بجنورد طی امسال اشاره و تاکید کرد که وقتی کارخانههای استان در آستانه تعطیلی است، راهاندازی منطقه جدید چه سودی خواهد داشت.
در اردیبهشتماه امسال مدیرعامل شرکت شهرکهای صنعتی خراسان شمالی اعلام کرد که منطقه ویژه اقتصادی بجنورد آماده واگذاری به متقاضیان سرمایهگذاری تولیدی - خدماتی و بازرگانی است. امکانات اولیه مورد نیاز سرمایهگذاران صنعتی مانند آب، برق، خیابانکشی، فنسکشی و غیره در منطقه ویژه اقتصادی بجنورد تامین شده بود. به گفته او، محل استقرار گمرک در این منطقه توسط شرکت شهرکهای صنعتی در حال احداث و تجهیزات مورد نیاز تامین شده بود. مقامات مسئول اقتصادی استان خراسان شمالی تاکید دارند که این منطقه ویژه اقتصادی با ایجاد اشتغال و فعالسازی صنایع مختلف، جذب سرمایهگذاری داخلی و خارجی، پشتیبانی از فعالیتهای اقتصادی در رشد و توسعه منطقه تاثیر بسزایی دارد. یکی از مهمترین مزایای مناطق ویژه اقتصادی معافیت از پرداخت هرگونه عوارض برای سرمایهگذاران در این مناطق عنوان شده است.
بر اساس گفتههای مقامات مسئول در استان خراسان شمالی، چون راهکاری برای نقل و انتقالات بانکی به داخل کشور وجود ندارد، دولت انتظار بازگرداندن ارز با نرخ تعیینشده از صادرکننده دارد، به همین علت تمام صادرات خراسان شمالی متوقف شده است. همچنین با افزایش قیمت مواد اولیه تولید کالا برخی از واحدهای بازرگانی کالاهای تولیدشده را به امید گران شدن دپو میکنند. همچنین برابری چک با برگه قرارداد و نبود حمل و نقل ریلی در خراسان شمالی از دیگر مشکلات صادرات استان خراسان شمالی است. تولیدکنندگان استان میگویند که در ایران تولیدی موفق خواهد بود که مواد اولیه مصرفی آن تماما وابسته به داخل کشور باشد و بهصورت ریال رایج خریداری شود و همچنین کالای تولیدی تماما صادراتی و پول آن بهصورت ارز وارد کشور شود. از سوی دیگر، تعرفه یکسان حق بیمه و حاملهای انرژی همچون برق، آب و گاز برای تمامی بنگاههای اقتصادی و مناطق کشور یکسان در نظر گرفته شده که این به ضرر مناطق محروم و کارگاههای زیاندیده است.
برخی کارشناسان اقتصادی در استان خراسان شمالی معتقدند که چرخ توسعه استان با عملیاتی شدن طرحهای ملی و حمایت از کارخانههای بزرگ حرکت خواهد کرد. اما با وجود اینکه دو کارخانه بزرگ و مهم صنعت نفت و گاز کشور در خراسان شمالی فعالیت دارد، انحصار واردات تجهیزات موردنیاز این صنعت بهدست دلالان داخلی سپرده شده و مسلما تعطیلی و چالشهای کارگری را در پیش خواهد داشت. هادی قوامی، نماینده مردم اسفراین در مجلس، خرداد امسال خبر داد که از سال گذشته تاکنون قرارداد جدید با این دو کارخانه بزرگ منعقد نشده و چرخ آن با تولید سفارشهای پیشین میچرخد. او گفته بود: «وقتی دولت در برابر واردات اینچنین محصولاتی که مشابه باکیفیت آن در داخل کشور وجود دارد بیتفاوت است، چطور سرمایهگذار میتواند در بحبوبه نوسانات ارز و تغییرات غیرقابلپیشبینی، به بازار فروش اطمینان کند؟»
اتاقی برآمده از یک تقسیم
استان خراسان با مصوبه دولت در سال ۱۳۸۳ به سه استان خراسان رضوی، خراسان شمالی و خراسان جنوبی تقسیم شد و برابر با قوانین و مقررات کشور، پس از سه سال از تقسیم استان خراسان، اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی خراسان شمالی در سال 1386 تاسیس شد. در آن سال انتخابات برگزار شد و طی این انتخابات، محمد صمدی بهعنوان رئیس اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی خراسان شمالی یا اتاق بجنورد انتخاب شد که همچنان نیز در مقام رئیس اتاق بازرگانی بجنورد مشغول به فعالیت است. اتاق خراسان شمالي در مردادماه 86 عملا فعالیت خود را با همكاري، همراهي و همدلي هيئت نمايندگان و هيئترئيسه اتاق بازرگانی بجنورد آغاز کرد و يكي از اتاقهاي فعال و صاحبنظر در بين اتاقهاي بازرگانی تازهتأسيس به شمار میرود. این اتاق دارای شش کمیسیون تخصصی صادرات، حقوقی، صنایع، کشاورزی، اصل 44 و صنعت و معدن است. تشکیل اتاق مشترک ایران و ترکمنستان و انتخاب رئیس اتاق بازرگانی خراسان شمالی بهعنوان رئیس این اتاق مشترک و انتخاب اتاق بازرگانی خراسان شمالی به عنوان معین روابط تجاری ایران و تاجیکستان و حل مشکلات واحدهای تولیدی در کمیته قضایی اتاق بازرگانی، ازجمله اقدامات اتاق بازرگانی بجنورد بوده است.