تمام مردم روی زمین به امنیت محیط زیستی نیاز دارند و این یعنی به رهبران جدیدی هم نیاز است
آینده نگر/ منبع: آسیا تایمز
*جفری دی ساکس، استاد توسعه پایدار و مدیریت سیاستهای سلامت در دانشگاه کلمبیا
انسان مدرن از ده هزار سال پیش در یک دوره زمینشناسی با آب و هوای نسبتا مطلوب زندگی میکرد؛ دورهای به نام هولوسین که تمدن انسانی در آن شکل گرفت. اما همین انسان با دست خودش آیندهاش را تغییر داده و خود را وارد یک عصر دیگر به نام آنتروپوسین کرده، یک عصر زمینشناسی که تغییرات آب و هوایی و محیط زیستی غیرمنتظرهای در آن آشکار است.
نشانههای این عصر همهجا دیده میشود. دمای زمین بالاتر از دوران هولوسین شده؛ چون انسان از یک سو دیاکسید کربن زیادی را با سوزاندن زغالسنگ، نفت و گاز وارد اتمسفر کرده و از سوی دیگر، جنگلها و چمنزارهای جهان را به مکانهایی برای کشاورزی و دامپروری خودش تبدیل کرده است.
در این فضای جدید، انسانها در حال زجر کشیدن و مرگ هستند و خواهند بود. طوفان ماریا همین سپتامبر سال گذشته جان چهار هزار نفر را در پورتوریکو گرفت. طوفانهای بسیار قوی در جهان حالا در دفعات بیشتری رخ میدهند و سیلهای زیادی به راه میاندازند. دلیلش انتقال گرما از آبهای داغ اقیانوسهای امروز و بخار زیادی است که هوای گرم ایجاد میکند. افزایش سطح دریاها را هم به قضیه اضافه کنید و میبینید که چقدر شرایط نسبت به گذشته وخیم شده است.
در آتشسوزیهای اخیر جنگلهای یونان که در حومه آتن رخ داد نیز بیش از ۹۰ نفر کشته شدند. علتش خشکی و دمای هوای بسیار بالا بود. وضعیت مشابهی در جنگلهای نقاط مختلف دنیا از جمله در کالیفرنیا، استرالیا، سوئد و انگلیس در جریان است. سال گذشته پرتغال هم به همین بلا دچار شد. در تابستان امسال تقریبا در تمام دنیا افزایش دما جلب توجه میکرد.
اما حتی آینده سختتری هم پیش روی ماست. افزایش میزان دیاکسید کربن در اتمسفر هنوز به نقطه گرمکنندگی کامل خود نرسیده است. هنوز نیم درجه دیگر باقی مانده که آن هم در یک دهه آینده رخ خواهد داد؛ هرچند که این موضوع باعث نشده رهبران جهانی از موضع بیاعتنایی خود به تغییرات اقلیمی دست بردارند. در شرایطی که دنیا همچنان به سوزاندن سوختهای فسیلی ادامه میدهد، این روند نیز به شکل وخیمتری تداوم خواهد داشت.
به منظور اجتناب از این آینده سیاه بود که توافق آب و هوایی پاریس شکل گرفت و کشورهای مختلف متعهد شدند که برای نگه داشتن گرمای زمین در سطح دوران پیشاصنعتی تلاش کنند. برای تحقق این هدف، جهان نیاز دارد که با سرعت از استفاده از زغالسنگ، نفت و گاز دور شود و تا سال ۲۰۵۰ میلادی به استفاده از انرژیهای تجدیدپذیر روی بیاورد. احیای مجدد جنگلها و مقابله با فرسایش زمین نیز باید در راستای مقابله با همان آینده سیاه مورد توجه قرار بگیرد.
اما رهبران سیاسی و بیزینسمنهای بزرگ دنیا همگی از بار توجه به این مسئله ضروری اجتناب میکنند. آنها به دنبال تداوم قدرت و تداوم کسب درآمد هستند و این میتواند به قیمت نابودی محیط زیست و اقلیم بشر تمام شود. این چهرهها همیشه میتوانند در مواقع لزوم، رسانهها را نیز در اختیار بگیرند و مجموعه این عوامل باعث شده که جهان با سرعت بیشتری به سوی همان آینده سیاه حرکت کند.
بدترین اتفاقی که در این خصوص در عرصه جهانی افتاد ریاست جمهوری دونالد ترامپ بود. او و حامیان جمهوریخواهش در کنگره امریکا به وضوح به آینده بشر بیاعتنا هستند و منافع مالی روز خود را دنبال میکنند. آنها به شرکتهای صنعتی خاطی در زمینه محیط زیست پا میدهند و مجوز فعالیتهای آینده آنها را صادر میکنند. همچنین وکلا و لابیکنندههای زیادی در دولت امریکا برای صنایع آلودهکننده زمین مشغول فعالیتاند تا فقط منافع خودشان را تامین کنند.
در چنین شرایطی، ما به نوع دیگری از سیاست نیازمندیم که اهداف واضح جهانی هم داشته باشد و از منافع مالی روزمره فاصله بگیرد. تمام مردم روی زمین به امنیت محیط زیستی نیاز دارند و بنابراین باید به توافق پاریس در مقابله با تغییرات آب و هوایی پایبند ماند. ما نیاز داریم که تنوع موجودات جاندار روی زمین را حفظ کنیم، جلوی آلودگیهای زیستمحیطی را بگیریم و از این بابت، جان میلیونها انسان را چه در حال و چه در آینده نجات دهیم. ما باید رهبرانی را در جهان انتخاب کنیم که به کارشناسان حوزه علم و تکنولوزی گوش بدهند؛ نه اینکه مثل عروسک در جهت منافع صاحبان صنایع و شرکتهای بزرگ حرکت کنند. ما نیاز داریم که کارشناسان و پژوهشگران بیشتری در حوزه تغییرات اقلیمی در رسانهها حاضر باشند و به ما درباره هرآنچه که باید انجام دهیم اطلاعات بدهند. ما به مهندسانی نیاز داریم که هدف استفاده صرف از انرژیهای تجدیدپذیر تا سال ۲۰۵۰ را برایمان محقق کنند. ما به متخصصانی در عرصه کشاورزی نیاز داریم که راههای تامین غذا برای مردم جهان را در کنار کاهش صدمات زیستمحیطی به ما نشان بدهند و برای مقابله با نابودی جنگلها راهکار داشته باشند. فقط در همین صورت است که آیندهای برای بشر و فرزندانش روی این زمین وجود خواهد داشت.