چرا باید خواند: در دوماه سال جاری تراز تجاری ایران مثبت شده است. دولت از افزایش 28 درصدی صادرات کشور خبر داده و امیدوار است که تراز در سال جاری مثبت شود. سال 97 سال تجاری خوبی برای دولت است؟ چرا تراز دو ماه اخیر مثبت شده است؟
محمدلاهوتی
اتفاقات چند ماه اخیر تراز مثبت تجاری را رقم زده است. افزایش نرخ ارز دلیل اصلی رسیدن به این تراز مثبت است. جهش های قیمتی در ارزها باعث شد کالای صادراتی ایران رقابت پذیر شود و هر نوع صادرات کالا صرفه اقتصادی داشته باشد. دلیل عمده ایجاد چنین بستری سرکوب نرخ ارز در پنج سال گذشته است. رها شدن فنر قیمت ارز و افزایش ناگهانی قیمت ها در عمل تاثیر مثبت خود را در صادرات نشان داده است اما در بخش های دیگر شاهد تاثیر منفی این مسئله بوده ایم.
تغییر ناگهانی قیمت ارز و اثرگذاری هرچند مثبت آن بر صادرات کشور دستاوردی برای دولت نیست. دولت نمی تواند از شرایط پیش آمده دفاع کند چرا که این ارقام به دلیل افزایش صادرات و کاهش واردات به واسطه محدودیت های دولتی حاصل شده است. دستاورد تلقی کردن رشد اخیر صادرات توسط دولت حرکت در یک مسیر غلط است. دولت باید در چنین شرایطی بررسی کند که چرا در سال گذشته تراز تجاری ایران منفی 7 میلیارد دلار بوده است و چرا در دو ماه نخست سال جاری تراز به این شدت مثبت شده است؟ زمانی که دولت به پاسخ این سوالات رسید می تواند سیاستگذاری هایش را مبتنی بر این ارقام تنظیم کند اما اینکه نکات مثبت را ببینیم و نکات منفی را کنار بگذاریم، به بیراه رفتن است.
بیش از یک ماه است که دولت بخشنامه ارزی و تعیین نرخ 4 هزار و 200 تومان برای دلار را اجرایی کرده است. صادرکنندگانی که دولت با خوشحالی از افزایش میزان صادرات آن ها در دوما هاخیر یاد می کند، امروز با توجه به بخشنامه ارزی دولت دغدغه مند و بلاتکلیف اند. اگر دنبال به دنبال حفظ شرایط موجود در تراز مثبت تجاری است باید سیاست هایش را به طور شفاف و روشن، و منطبق با افزایش صادرات تنظیم کند نه اینکه واردات را به صرفه کرده و به تقاضا دامن بزند. تعیین نرخ 4 هزار و 200 تومان برای ثبت سفارش واردات تمام کالاها افزایش واردات را در پی داشته است و بلاتکلیفی صادرکنندگان به دلیل اعلام این نرخ و تلاش برای کاهش و کنترل دستوری بازار تراز تجاری را از طیف مثبت به سمت دیگری سوق خواهد داد.