گاهی کشورهای کوچک با شرایطی بسیار معمولی به لحاظ اقتصادی عملکردی بهتر از کشورهای بزرگتر با شرایط بهتر دارند. اروگوئه یکی از آن کشورهایی است که نسبت به همسایگان خود عملکرد بسیار بهتری داشتهاست، اما چگونه؟
ترجمه: نسیم بنایی/ آینده نگر/ منبع اصلی:اکونومیست
برزیل و آرژانتین تا چندی پیش ستارههای امریکای لاتین بودند؛ آنها با اقتصاد خود چشم جهانیان را خیره کردهبودند اما حالا در رکود و بحران اقتصادی غرق شدهاند. اکنون هر خبر خوبی از همسایههای این کشورها میتواند حال اقتصاد آنها را نیز خوب کند. اروگوئه کشوری کوچک است که در میان این دو کشور بزرگ قرار گرفته و میتواند با اقتصاد خود همان خبرهای خوش را برای آنها به همراه داشته باشد. 22مارس امسال بود که بانک مرکزی اعلام کرد تولید ناخالص داخلی در این کشور در سال 2017 رشد 2.7درصدی داشتهاست. این یعنی کشور اروگوئه بعد از 15 سال در مرحله رشد قرار گرفته و میتواند تاریخ جدیدی برای اقتصاد خود رقم بزند. اقتصاد اروگوئه از سال 2011 شروع به رشد کرد یعنی از همان زمانی که قیمت کالاها در جهان سقوط کرد و کشورهای همسایه این کشور را در شرمندگی فرو برد. موفقیتهای اقتصادی این کشور نشان میدهد که باز بودن و آزاد بودن در اقتصاد چقدر ارزش دارد. موسسههای سرمایهگذاری مختلف از فضای باز اقتصادی در این کشور بهره بردند و در نهایت به بهبود وضعیت اقتصادی این کشور کمک کردند.
آخرین فاجعه اقتصادی که اروگوئه با آن مواجه شدهبود مربوط به سال 2002 است. در آن زمان آرژانتین مسبب بسیاری از بدهیهای کلان این کشور بود. در واقع آرژانتینیها ناگهان پولهای خود را از بانکهای اروگوئه بیرون کشیدند و در نهایت جرقه بحران مالی را در این کشور زدند. اما مشکلات به لطف کمکهای مالی صندوق بینالمللی پول در این کشور برطرف شد و در نتیجه اروگوئه سقوط نکرد. از همان زمان سرمایهگذاران توانستند دوباره به این کشور اعتماد کنند و پولهای خود را روانه بانکهای آن کنند.
از زمانیکه اروگوئه وارد بحران اقتصادی شد پی به این نکته مهم برد که باید به فکر تنوعبخشی برای اقتصاد خود باشد. از همان زمان رهبران این کشور نخستین قدمها را برای تنوعبخشی به اقتصاد آغاز کردند. البته در سال 2005 تلاشهایی صورت گرفت تا اروگوئه از همسایگانش جدا شود. دولت در سال 2015 نوعی نظام مالیاتی جدید تعریف کرد تا بتواند سرمایهگذاران جدیدی را به این منطقه جذب کند. از همان زمان بود که اروگوئه وارد صنایع جدید شد، صنایعی نظیر نرمافزار و خدمات مشاورهای که بازار جدید و پرسودی را برای این کشور فراهم کرد. بین سالهای 2001 تا 2016 بود که سهم صادرات به برزیل و آرژانتین هرکدام 37درصد و 21درصد کاهش پیدا کرد.
*دولت چهکار کرد؟
اخیراً دولت اروگوئه تمرکز خود را روی افزایش سرمایهگذاری در بخش تولید قرار دادهاست. هزینههای دولتی روی بخش علم و فناوری بین سالهای 2007 تا 2015 بیش از 73درصد افزایش پیدا کردهاست. اکنون حتی پیشپاافتادهترین کشاورزان نیز از فناوریهای نو استفاده میکنند. در حالیکه آرژانتین سقوط میکرد اروگوئه به نخستین کشور امریکای لاتین تبدیل میشد که گوشت گاو صادر میکند. هرچه همسایهها بیشتر سقوط کردند، اروگوئه بیشتر در مسیر صعود قدم برداشت.
البته دولت اروگوئه گاهی در سیاستهای غلط و سنتیِ اقتصادی نیز اسیر شدهاست. اما اخیراً تمرین میکند که این سیاستهای غلط را کنار بگذارد و سرمایهگذاران را به سوی اقتصاد خود جذب کند. پایین نگه داشتن مالیات یکی از اقدامات مهم دولت اروگوئه است. این فرمول تا به حال نتیجه داده و در نتیجه باعث شده اروگوئه از برزیل و آرژانتین پیشی بگیرد. این در حالی است که طبق گزارش بانک جهانی طبقه متوسط این کشور از 39درصدِ کل جمعیت در سال 2003 به 71درصد از کل جمعیت در سال 2015 رسیدهاست. درآمد مردم در این کشور در حال افزایش است و همه اینها نشان میدهد که حال اقتصاد اروگوئه خوب است.
البته همهچیز هم در این کشور فضای گل و بلبل نیست. رشد اقتصادی گاهی در این کشور عقبگردهایی داشتهاست. هنوز هم صادرات در معرض خطر است و هنوز هم تولید ناخالص داخلی جای رشد دارد. تورم باید بیشتر مورد توجه قرار بگیرد. بازار کار هنوز هم حال چندان خوشی ندارد. وضعیت تحصیل و آموزشوپرورش نیاز به رسیدگی دارد و جمعیت این کشور در حال پیر شدن است. روی هم رفته شاید برخی موارد نیاز به اصلاح داشتهباشد اما میتوان گفت که اروگوئه نسبت به همسایگان خود وضعیت بهتری دارد.
