چرا کلیات لایحه بودجه در مجلس رد شد؟

72 ساعت برای نجات بودجه؛ ماموریت ممکن یا غیرممکن

روز گذشته و در پس یک روز برفی و پرچالش در بیش از 20 استان کشور که بسیاری از سازمان ها و ارگان ها را درگیر خود کرده است در مجلس شورای اسلامی اتفاقی کمتر تجربه شده افتاد و کلیات بودجه کل کشور از سوی نمایندگان مجلس با 120 رای مخالف و تنها 83 رای موافق رد شد. موضوعی که پیام روشن آن به دولت و البته اعضا کمیسیون تلفیق و بودجه مجلس این بود که نمایندگان با سیاهه دخل و خرج دولت در سال آینده موافق نیستند و باید تغییراتی در آن داده شود. آخرین بار که نمایندگان مجلس کلیات لایحه بودجه را رد کردند و به آن رای ندادند به سال آخر دوره ریاست جمهوری محمود احمدی نژاد باز می گردد که دولت با 84 روز تاخیر بودجه را به مجلس تحویل داد و در نهایت هم مجلس بعد از رد بودجه باتوجه به شرایط ویژه کشور و نبود زمان برای تصمیم گیری در نهایت لایحه سه دوازدهم بودجه را تصویب کرد تا کشور دچار مشکل نشود. اما در شرایط کنونی همچون سال 92 اوضاع پیچیده نیست زیرا دولت حسن روحانی باتوجه به نظم لایحه امسال را حتی زودتر از سال های گذشته به مجلس ارائه داد و باتوجه به این شرایط مجلس برای بررسی مجدد لایحه بودجه فرصت و زمان کافی در اختیار دارد.

اما باتوجه به رد کلیات بودجه سال 1397 در صحن علنی مجلس سوال اصلی حالا این است که لایحه سال آینده چه می شود؟ باتوجه به اینکه زمان کافی برای تغییر و اصلاح بودجه وجود دارد روز گذشته و بعد از پایان رای گیری رئیس جملس به کمیسیون بودجه و تلفیق مجلس 72 ساعت فرصت داد تا برای اصلاح موارد طرح شده در مجلس اقدام کنند و باردیگر لایحه به صحن بازگردد. البته باتوجه به برنامه کاری مجلس به نظر می رسد که بررسی مجدد کلیات لایحه بودجه عملا به هفته آینده ( احتمالا شنبه) افتاده باشد و در این شرایط نمایندگان کمیسیون تلفیق با در نظر گرفتن امروز سه روز دیگر هم برای اصلاح لایحه بودجه و ارائه مجدد آن به صحن فرصت دارند.

چرا لایحه رد شد؟

لایحه بودجه سال جاری از همان روزی که رئیس جمهور آن را به مجلس ارائه داد تا روز گذشته که کلیات آن رد شد با حاشیه های بسیاری رو به رو بوده است و می توان آن را یکی از حاشیه سازترین لوایح بودجه در طول سال های گذشته دانست. مورادی همچون حذف نیمی از کسانی که رایانه دریافت می کنند، افزایش قیمت حامل های انرژی، اختصاص بودجه به برخی از نهادها و موسسه ها، افزایش عوارض خروج از کشور و... تنها بخش کوچکی از حاشیه هایی بوده است که در حدود یک ماه گذشته برای لایحه دولت به وجود آمده است. البته بخشی از این حاشیه ها و باتوجه به اعتراضاتی که در برخی از شهرهای کشور به شرایط اقتصادی و اجتماعی کشور صورت گرفت بعد از بررسی لایحه بودجه در کمیسیون تلفیق مجلس دست خوش تغییرات شد؛ که البته به نظر می رسد آن چنان که باید و شاید به مذاق تعداد زیادی از نمایندگان مجلس خوش نیامده است یا آن را کافی نمی دانند. غلامرضا تاجگردون رئیس کمیسیون برنامه و بودجه و همچنین رئیس کمیسیون تلفیق مجلس روز گذشته اعلام کرد: نمایندگان دیدگاه های مختلفی نسبت به برخی از عملکردهای دولت داشتند و بخشی از نمایندگان دیدگاه سیاسی داشتند که در هر صورت موجب شد رای ندهند و کلیات لایحه بودجه رد شد. باید نقطه نظرات دوستان نماینده مجلس در کمیسیون تلفیق بررسی شود. بخشی از نمایندگان در خصوص نوع مصرف و روش برداشت هایی که قرار است از صندوق توسعه ملی صورت بگیرد، حرف داشتند. بخشی از نمایندگان مجلس نیز در خصوص هدفمندی یارانه ها ابهاماتی دارند که باید به صورت سریع تر و روان تر این موضوع روشن شود.»

به اعتقاد بسیاری از کارشناسان حذف حدود 30 میلیون نفر از دریافت کنندگان یارانه در سال آینده، حذف 59 نهاد و موسسه فرهنگی از جدول 17 لایحه بودجه و افزودن 10 هزار میلیارد تومان از سوی کمیسیون تلفیق به بودجه سال آینده مهم ترین دلایلی بوده است که باعث شده کلیات لایحه بودجه حذف شود. نکاتی که حالا باید دید آیا باعث عقب نشینی کمیسیون تلفیق مجلس از تغییراتی که داده است می شود یا نه؟ برای حفظ لایحه بودجه حالا اعضا کمیسیون تلفیق 72 ساعت فرصت دارند و باید دید در نهایت این موضوع به کجا ختم می شود. البته هنوز دولت نسبت به رد کلیات لایحه بودجه از سوی نمایندگان مجلس هیچ واکنشی نشان نداده است و در این بین باید دید که آیا دولت با تغییراتی که در لایحه در کمیسیون تلفیق رخ داده است موافق هست یا نه؟