شواهد نشان می دهد میانگین سنی جمعیت شاغل در کشورمان افزایش یافته و تمرکز سنی جمعیت شاغل به سمت گروه های سنی بالاتر سوق پیدا کرده است.
بررسی آمار و اطلاعات نشان می دهد که نرخ بیکاری کل کشور در سال 1395، 12.4 درصد بوده است، عددی که در تابستان 1396 به 11.7 درصد کاهش یافته است. با این حال بررسی وضعیت بازار کار ایران نشان می دهد که از نظر شاخص های ملی و استانی وضعیت مساعدی در حوزه اشتغال وجود ندارد. بررسی وضعیت بازار کار نشان می دهد که در حال حاضر مهم ترین چالش بازار کار به موراد زیر باز می گردد:
1-نرخ بیکاری جوانان: آمار و اطلاعات رسمی نشان می دهد که نرخ بیکاری در جوانان به خصوص شهری بسیار بیشتر از سایر اقشار جامعه است. نرخ بیکاری جوانان 15 تا 24 ساله در سال 1395 برابر 29.2 درصد بوده است که این نرخ از 19.6 درصد ( استان مرکزی) تا 39.6 درصد در استان چهارمحال بختیاری متغییر است. به این معنی که از هر سه نفر جوان شهری جویای کار، تقریبا یک نفر بیکار است.
2- نرخ بالای بیکاری فارغ التحصیلان: نرخ بیکاری افراد دارای تحصیلات عالی در سال 1395 در حدود 20 درصد بوده است. ضمن اینکه نرخ بیکاری زنان 15 تا 29 سال تحصیل کرده در سال 1395 از 232 درصد ( استان هرمزگان) تا 78 درصد ( استان کردستان) متغییر بوده است.
3-پایین بودن نرخ مشارکت و افزایش جمعیت غیرفعال: یکی از مهم ترین معضلات کنونی بازار کار افزایش تعداد جمعیت غیرفعال است . این افراد نه جزئی از شاغلین محسوب می شوند و نه بیکاران. در سال 1395، 60.6 درصد از جمعیت در سن کار جزو جمعیت غیرفعال بوده اند و 39.4 درصد از جمعیت در سن کار جمعیت فعال بوده است. نرخ مشارکت 31.1 درصد ( استان سیستان و بلوچستان) تا 43.8 درصد ( استان اردبیل ) متغییر است.
4- افزایش میانگین سنی جمعیت شاغل: شواهد نشان می دهد میانگین سنی جمعیت شاغل در کشورمان افزایش یافته و تمرکز سنی جمعیت شاغل به سمت گروه های سنی بالاتر سوق پیدا کرده است. این موضوع می تواند در سال های آتی و با نزدیک شدن گروه های سنی به 30 تا 39 سال فعلی به سن بازنشستگی افزایش یابد.
5- عدم توازن منطقه ای بیکاری: بررسی آمارهای نرخ بیکاری در استان های مختلف کشور به تفکیک گروه های سنی، جوانان، زنان، تحصیل کردگان و... نشان می دهد، اولا اختلاف در نرخ بیکاری استان ها بسیار زیاد است و دوما وضعیت بیکاری جوانان، زنان و تحصیلکردگان در برخی از استان ها ( به خصوص استان های غربی) بسیار نامناسب است. در برخي از اين استان ها نرخ بيكاري جوانان تحصيلكرده در بازه 50 تا 63 درصد است و درخصوص زنان جوان تحصيلكرده نرخ بيكاري همين استان ها به بازه 63 درصد تا 78 درصد می رسد.
6- افزایش عدم تطابق شغلی:براساس آمارهای طرح نیروی کار کل کشور از میان 3 میلیون و 200 هزار بیکار در سال 1395 بیش از یک میلیونو 300 هزار نفر تحصیلات دانشگاهی داشته اند كه معادل تقريباً 42 درصد از كل بيكاران است. درحالي كه در سال 1395 تنها 24 درصد از شاغلان داراي تحصيلات دانشگاهي بوده اند. همين امر به خوبي نشاندهنده عدم تعادل بين عرضه و تقاضای نيروي كار تحصيلكرده است.