نتیجه انتخابات اخیر آلمان باعث سقوط یورو و سهام خودروسازان آلمانی شد. این مطلب به این پرسش پاسخ می‌دهد که دردسرهای تشکیل دولت ائتلافی جدید در آلمان به تدریج چه تاثیری روی اقتصاد و تجارت در داخل و خارج این کشور خواهد گذاشت.
آینده نگر/منبع: سی‌ان‌ان
انتخابات آلمان برگزار شد و آنگلا مرکل برای چهارمین بار صدراعظم این کشور شد. اما این‌بار مرکل اوضاع دشواری را پیش رو دارد. اوج‌گیری ستاره اقبال احزاب راست‌گرای افراطی و گروهی از احزاب کوچک دیگر به این معنی است که مرکل برای تشکیل دولتی که در پارلمان از اکثریت برخوردار باشد مشکل جدی دارد.
این مشکل و افق درگیری‌های احتمالی سیاسی در ماه‌های آینده در این خصوص حتی باعث شد ارزش یورو در برابر دلار سقوط کند. با این اوصاف، روشن‌شدن جهت‌گیری آینده بزرگ‌ترین اقتصاد اروپا اهمیت زیادی پیدا کرده است.
در گام اول باید به این مسئله بپردازیم که تاثیر نتیجه انتخابات آلمان روی این کشور، اروپا و سایر نقاط جهان چه خواهد بود.
دومین حزب بزرگ آلمان - یعنی سوسیال دموکرات‌ها که پیش‌تر با مرکل و متحدانش ائتلاف کرده بودند- حالا شکست خورده‌اند و احتمالا حضور در دولت ائتلافی را تحریم می‌کنند و به اپوزیسیون تبدیل می‌شوند. در این شرایط، مرکل فقط یک گزینه پیش رو دارد: ائتلاف سه‌جانبه بین «اتحادیه دموکرات‌مسیحی و سوسیال مسیحی» با دو حزب کوچک‌تر: «حزب دموکرات آزاد» و «حزب سبزها».
این احزاب هرگز در سطوح ملی با یکدیگر کشور را اداره نکرده‌اند و تنها در اوایل سال جاری میلادی برای اداره یکی از ایالت‌های آلمان یعنی شلسویگ- هولشتاین با هم به توافق رسیده بودند.
همکاری آنها در سطح ملی دشواری‌های زیادی دارد. هولگر اشمیدینگ اقتصاددان بانک برنبرگ در این خصوص می‌گوید: «مذاکرات بر سر ائتلاف کار سختی است. اما مرکل قابلیت آن را دارد که بین اختلافات طرفین پل بزند.»
ولی فارغ از توانایی‌های مرکل، نکته دیگری هم وجود دارد: چنین مذاکراتی به زمان نیاز دارد. بعید است که مذاکرات جدی در خصوص تشکیل دولت جدید زودتر از اواسط اکتبر آغاز شود چون تا آن زمان، تازه نتیجه انتخابات در یکی از ایالت‌های باقی‌مانده آلمان نیز اعلام خواهد شد. با این اوصاف، دولت جدید در ماه دسامبر یا حتی اوایل ژانویه می‌تواند کارش را آغاز کند.
به رغم این وضعیت، برخی صاحب‌نظران معتقدند که شرایط جدید می‌تواند برای اقتصاد آلمان و حتی اقتصاد اتحادیه اروپا خوب باشد. حزب مرکل و نیز حزب دموکرات آزاد احتمالا سیاست‌هایی را در اولویت قرار خواهند داد که به نفع کسب و کار و تجارت است و مسئله کاهش مالیات‌ها هم توسط آنها مطرح شده است. حزب سبزها هم خواهان این شده‌اند که دولت پول بیشتری برای حمایت از خانواده‌ها صرف کند.
این سیاست‌ها می‌تواند مصرف را در آلمان بالا ببرد و به تبع آن، مازاد تجاری آلمان را کاهش بدهد. این مسئله‌ای است که شرکای اروپایی آلمان و نیز دونالد ترامپ را خشنود خواهد کرد. در عین حال، به نظر می‌رسد که هر تغییری در سیاست کلی اقتصادی آلمان احتمالا کوچک باشد.
جنیفر مک‌کیون اقتصاددان ارشد اروپا در کپیتال اکانامیکز در این خصوص می‌گوید: «تصویر بزرگی که می‌توان دید این است که احتمالا هیچ‌یک از سه حزب اصلی ائتلاف به آن اندازه‌ای که حزب سوسیال دموکرات تبلیغش را می‌کرد درصدد سرمایه‌گذاری نیستند و همه احزاب اصلی فقط می‌خواهند تعادل در بودجه حفظ شود.»
اما این شرایط احتمالا به ضرر خودروسازان آلمانی خواهد بود. مثلا حزب سبزها سیاست‌های خاص خود را در عرصه محیط زیست دنبال می‌کنند که می‌تواند برای خودروسازان بزرگ آلمانی دردسرساز باشد. این در حالی است که خودروسازان آلمانی هنوز از شوک معضلاتی که در این عرصه برای فولکس واگن به وجود آمد بیرون نیامده‌اند. از سوی دیگر، خودروسازان آلمانی متهم شده‌اند که مثل کارتل عمل می‌کنند.
در این میان، اقتصاددانان مورگان استنلی می‌گویند پای چالش‌های مربوط به مواجهه با این معضلات احتمالا به عرصه سیاست آلمان نیز باز خواهد شد زیرا صنعت خودروسازی در اقتصاد آلمان نقشی بسیار مهم دارد. الگا بارتش و یان کوزاک که در این حوزه تحقیق کرده‌اند در گزارش خود آورده‌اند: «اعضای حزب سبزها اهداف جدی‌تری را در این عرصه دنبال می‌کنند و به دنبال نتیجه‌گرفتن از رسوایی‌ای هستند که در خصوص عدم رعایت قوانین محیط زیستی گریبان فولکس‌واگن را گرفت.»
سبزهای آلمان در عین حال می‌خواهند برنامه‌ای را پیاده کنند که در چارچوبش از سال ۲۰۳۰ به بعد، جلوی ثبت خودروهای با موتور احتراقی گرفته خواهد شد. این زمان‌بندی، یک دهه جلوتر از زمان‌بندی پیشنهادی برای منع ثبت خودروهای مشابه در انگلیس و فرانسه است. آنگلا مرکل می‌گوید احتمال دارد از منع ثبت این خودروها حمایت کند اما درباره زمان‌بندی انجام این کار چیزی نگفته است.
مجموعه این عوامل باعث شد که پس از اعلام نتیجه انتخابات آلمان و گمانه‌زنی‌های احتمالی، سهام فولکس واگن و بی‌ام‌دابلیو کمی سقوط کند؛ آن هم در شرایطی که بازار بورس آلمان بعد از انتخابات شرایط خوبی را تجربه می‌کرد.
نکته دیگر در مورد دولت آینده آلمان این است که احتمالا رویکرد محتاطانه‌تری در خصوص ادغام و نزدیکی بیشتر بین اقتصادهای اروپایی اتخاذ خواهد شد. امانوئل مکرون رئیس‌جمهور فرانسه طرفدار ادغام بیشتر بین اقتصادهای اروپایی است و می‌گوید کشورهایی که واحد پول مشترک یورو را دارند می‌توانند وزیر دارایی مشترک و بودجه مشترک نیز داشته باشند و این باعث قوی‌شدن اروپا خواهد شد. اما در شرایط جدید بعید به نظر می‌رسد که مرکل بتواند در این خصوص به وضوح با مکرون همراهی کند زیرا احزابی مثل حزب دموکرات آزاد به رویکرد اروپای ادغام‌شده خوش‌بین نیستند.