
پنجمین مقاله از مجموعه مقالات تابستانی اکونومیست به نظریات جان مینارد کینز پدر اقتصاد کلانِ مدرن مربوط میشود. اکونومیست در این مقاله به بررسی نرخ بیکاریِ طبیعی و رابطه آن با نرخ تورم و همچنین رشد دستمزدها پرداختهاست.
ترجمه: نسیم بنایی/ آینده نگر/ منبع اصلی:اکونومیست
چرا بیکاری وجود دارد؟ اگر تنها یک پرسش کلیدی و اصلی در اقتصاد کلان وجود داشتهباشد، همین پرسش است. افرادی که به جای کار کردن، وقت خود را هدر میدهند، ضرری بزرگتر از اتلاف وقت و از دست دادنِ سالهای پربارِ عمرشان تجربه میکنند. برای جامعه نیز ضرر بیکاریِ آنها بیش از هدررفت زمان و عمر آنهاست. بیکاری زندگیها را نابود میکند، بودجهها را از میان برمیدارد و دولتها را با مشکل روبهرو میکند. با وجود همه اینها، سیاستگذاران آنطور که باید برای رفع معضل بیکاری همت نمیکنند و جنگی علیه بیکاری به راه نمیاندازند.
معروفترین نوع نرخ بیکاری که بانک مرکزی امریکا یا همان فدرال رزرو مورد بررسی قرار میدهد «نرخ بیکاریِ طبیعی» است. در این نرخ، نرخ تورم ثابت است. این مفهوم اهمیت بسیار زیادی دارد. فدرال رزرو نیز روی این مفهوم به طور مفصل بحث میکند و تلاش دارد مقابل سقوط بیش از حدِ طبیعیِ نرخ بیکاری بایستد. به هر حال مفهوم نرخ بیکاریِ طبیعی در بسیاری از موارد، مورد بحث قرار میگیرد اما هیچکس آنطور که باید آن را نمیشناسد. اما چرا نمیتوان بیکاری را ریشهکن کرد؟
دلایل بسیاری وجود دارد که نمیتوان بیکاری را به طور کامل ریشهکن کرد. زمان زیادی صرف میشود تا افراد بتوانند از شغلی به شغل دیگر بروند و در آن جا بیفتند. به این وضعیت «بیکاریِ اصطکاکی» میگویند که برای افراد در فاصله تغییر شغل ایجاد میشود. گاهی نیز افراد به خاطر اینکه مهارت کافی ندارند، نمیتوانند در کاری مشغول شوند و در نتیجه نوعی «بیکاریِ ساختاری» ایجاد میشود.
اما آنچه برای بانکها اهمیت دارد رابطه میان نرخ تورم و بیکاری است. جان مینارد کینز اقتصاددان برجسته بریتانیایی، نخستین قدمها را در مسیر مفهوم نرخ بیکاری طبیعی برداشت. او در آن زمان تمرکز خود را روی مفهوم «بیکاریِ غیرداوطلبانه» قرار دادهبود. کینز در کتاب خود با عنوان «نظریه عمومی» که در سال 1936 منتشر شد، ادعا کرده افراد بسیار زیادی هستند که مهارت بالایی نیز دارند اما تنها به خاطر دستمزدها، درگیر کار نمیشوند. او معتقد بود وضعیت دستمزدها به هر شکلی که باشد باز هم کارگران پول کافی برای خرج کردن نخواهند داشت.
پدر اقتصاد کلان مدرن
کینز معتقد بود دولتها باید وضعیت را به گونهای مدیریت کنند که بیکاری به صفر برسد و همه صاحب شغل بشوند. آنچه اکنون به نام کینز شناخته میشود، به طور کامل متعلق به او نیست و نمیتوان او را پدر این نظریات دانست. به هر حال او به خاطر این مجموعه مطالعات، شناخته شد. کینز برای تحلیل بیکاری، به تحلیل تورم نیز پرداخت. به باور او، سیاستگذاران با تعیین سیاست خود، نهتنها نرخ بیکاری را تعیین میکنند بلکه مشخص میکنند قیمتها با چه سرعتی افزایش پیدا کنند.
نخستین بار ایروین فیشر رابطه میان تورم و بیکاری را مورد بررسی قرار داد. به هر حال مطالعات در نهایت به نام کینز به ثبت رسید. کمی پس از آن نیز بحث ارتباطِ میان نرخ بیکاری و رشد دستمزدها مورد بررسی قرار گرفت. یکی از نتایجی که کینز در مطالعات خود به دست آورد این بود که هرچه نرخ بیکاری پایینتر باشد، میزان دستمزدها با سرعت بیشتری افزایش پیدا میکند که این در نوع خود مقابل اقتصاد کلاسیک بود و جای تأمل داشت. او این نتیجه را از بررسی سالهای 1861 تا 1957 به دست آورد. این دستاورد نقش بسیار مهمی در احقاق حقوقِ کارگران داشت.
در گذشته سیاستگذاران به رابطه میان نرخ بیکاری و نرخ تورم فکر نمیکردند. از دهه 60 میلادی این مسئله مورد توجه قرار گرفت. در چند دهه اخیر نرخ تورم رفتار پیچیده و متفاوتی داشتهاست که در نتیجه روی نرخ بیکاری و نرخِ بیکاریِ طبیعی نیز تأثیر گذاشتهاست. یکی از تأثیرات این بوده که اخیراً افراد در زمینه نرخ طبیعیِ بیکاری و وجودِ خارجی و حقیقیِ آن تردید پیدا کردهاند. به هر حال واضح است که نرخ بیکاریِ طبیعی وجود دارد اما شناخت کافی در مورد آن وجود ندارد.
جان مینارد کینز John Maynard Keynes
بعید است کسی نام این اقتصاددان بریتانیایی را نشنیده باشد. جان مینارد کینز متولد اول ژوئن 1883 بود و در 21 آوریل 1946 از دنیا رفت. این اقتصاددان با ایدهها و نظریات خود در اقتصاد کلان تحولات بزرگی را ایجاد کرد. از آنجا که تأثیرگذاریِ او در دنیای اقتصاد بسیار بالا بود، او را به عنوان پدر علم اقتصادِ کلانِ مدرن در قرن بیستم میشناسند. ایدهها و نظریات او پایه و اساس مکتب فکریِ کینزی را ایجاد کرد. این اقتصاددان در دانشگاه کمبریج سالها کار کرد و از آنجا شناخته شد. یکی از کارهای جالبی که کینز انجام داد نیز راهاندازیِ کلوپِ اقتصاد سیاسی بود.