
در مورد منابع فراوان آب و زمینهای حاصلخیز و البته استفاده اندک از این منابع هم همان پارادوکس وجود دارد که با توجه به شرایطی که به صورت سراسری با آن مواجه هستیم این مزیتها میتوانند امید آینده ایرانیان برای توسعه تولید کشاورزی به حساب آیند.
حسین سلاح ورزی/ رئيس اتاق خرم آباد/ منبع آينده نگر
از جمله آرزوهای دیرین آدمی، که شاید همزاد او باشد، همواره این بوده که میخواهد سرشت و سرنوشت خود را در آینه داشتههایش ببیند، تا اگر آینده با خواستها و آرزوهایش سازگار نبود، آن را دگرگون کند. آدمی هماره به دلیل عدم آگاهی از آینده، در بیم و ترس به سر میبرد و راه را برای بهتر شدن روزهای پیش رو هموار میکند. در طول تاریخ و در برهههایی، آن گروه از آدمیان که تواناتر بوده و میتوانستهاند دیگر کسان را تحت اختیار و استخدام خود داشته باشند، از یک گروه افراد با نام پیشگو و ستارهشناس استفاده میکردهاند تا نشانههایی از آنچه قرار است رخ دهد برایشان بازگو کنند. البته آنها علاوه بر پیشگویی، موظف بودهاند که سرنوشت و آینده رقبا را نیز با گمانهزنی در سبد افشاگری بریزند و اهداف آنها را بازشناسایی کنند.
روشهای گوناگون برای گمانهزنی درباره آینده اما به مرور از حالت فردی و ذهنی خارج شد و قاعده و نظم تازهای پیدا کرد. در دنیای امروز این آرزوی بشری دارای روش کارشناسانه و علمی شده و با توجه به شتاب و ژرفای فناوری دادهها به رشتهای دانشگاهی تبدیل شده است. در این رشته مدرن نیز پیشتازی با دانشگاههای غربی است و جوامعی مثل ایران در شرایط نوآموزی قرار دارند. به دلیل اینکه این رشته دانشگاهی میتواند در اندازهای به آرزوی انسانها در دانستن آینده کمک کند، در کانون توجه قرار دارد. فایده آیندهپژوهی این است که آدمی و گروههای انسانی در اندازه ملی و منطقهای میتوانند امیدها و نگرانیهای خود را بازشناسایی کنند و با اجتناب از کارهای آسیبساز و روی آوردن به رفتارهای امیدآفرین از بیم و هراس بکاهند و به امید و خوشبختی بیفزایند.
ایرانیان نیز در این راه گام برمیدارند و با استفاده از روشها و دانش اندوختهشده خویش به گمانهزنی کارشناسانه در ابعاد ملی و منطقهای میپردازند. دیدن آینده منطقهای که در جغرافیای ایران «لرستان» نام گرفته است و در حدود 28.294 کیلومتر مربع وسعت دارد و از شمال با استانهای مرکزی و همدان و از جنوب با خوزستان و از غرب با کرمانشاه و ایلام و از شرق با اصفهان هممرز است، در همین چارچوب جذاب و قابل اعتناست. نوشته حاضر بیش از آنکه بخواهد به طور مشروح درباره ابعاد گوناگون آینده این استان در سیاست، اقتصاد و امور فرهنگی و اجتماعی داوری کند -که کاری بس دشوار است- بر ضرورت استفاده از دانش آیندهپژوهی در این منطقه از ایران عزیز متمرکز خواهد شد. نخبگان، دانشمندان، علاقهمندان به توسعه منطقهای و همه لرستانیهای ارجمند، سختکوش و امیدوار به رشد و توسعه این قطعه از خاک ایران باید در تدارک بهکارگیری دانش و روش آیندهنگری باشند تا سیمایی از آینده لرستان که واقعی و دور از خوشبینی و بدبینی افراطی است، نزد اهالی دوستداشتنی این استان آشکار شود.
واقعیت این است که میان داشتههای امروز و نقدشده شهروندان این منطقه از ایران با ثروتهای طبیعی و منابع درآمدزای استان پارادوکس جالبی وجود دارد و میتوان و باید ایندو مقوله را به هم نزدیک کرد. باید راه دراز و پرفراز و فرودی را برای این نزدیکی پیمود، که البته کار سادهای نیست. برای روشن شدن این پارادوکس میتوان به پتانسیلهای گردشگری این استان (1500 اثر تاریخی و طبیعی ثبتشده ) و آمار گردشگرانی که از اینهمه جاذبه بازدید میکنند، اشاره کرد. قلعههای باستانی، پلهای متعدد تاریخی، غارهای زیبا، باستانی و طبیعی، رودخانههای دائمی، سرابها و آبشارها، دریاچههای کوهستانی، تالابهای زیبا و تپههای کهن و کوههای سر به فلک کشیده و آب و هوای چهارفصل لرستان، مزیتهای گردشگری منحصر به فردی هستند که باید از آنها برای جذب گردشگر ایرانی و جهانی استفاده شود.
در مورد منابع فراوان آب و زمینهای حاصلخیز و البته استفاده اندک از این منابع هم همان پارادوکس وجود دارد که با توجه به شرایطی که به صورت سراسری با آن مواجه هستیم این مزیتها میتوانند امید آینده ایرانیان برای توسعه تولید کشاورزی به حساب آیند. معادن غنی موجود در این استان که برآوردها نشان میدهد حدود 4 میلیارد تن موجودی ذخایر آنهاست و استخراج 2 میلیون تن سنگ خام در سال که 3 درصد سنگهای تزیینی جهان و 22 درصد معادن سنگ کشور را شامل میشود، از داشتهها و ثروتهای این استان به حساب میآید. اما و با ناراحتی باید یادآور شوم که به دلایل گوناگون استان لرستان هنوز با آنچه باید باشد، فاصله شگرفی دارد و این یک احساس دوگانه برای ساکنان و دوستداران آن در سطح استانی و ملی پدیدار ساخته است. یک حس ناامیدی از اینکه اگر تاکنون نتوانستهایم از مزیتهای لرستان به شکل مطلوب استفاده کنیم، در آینده نیز نخواهیم توانست دستاورد قابلتوجهی داشته باشیم.
آینده این قطعه توانای ایران دوستداشتنی و امیدوارکننده است اما باید هموار شدن راه برای بهرهبرداری از تواناییهای پیدا و پنهان لرستان در کانون توجه اکید قرار گیرد. واقعیت این است که اگر ساکنان سختکوش لرستان بخواهند و دست در دست یکدیگر دهند، با کاستن از تعارض منافع کوچک و کوتاهمدت و درک منافع بزرگ، میتوانند به سوی آیندهای شاد و خوشبخت گام بردارند؛ چراکه تاریخ و طبیعت، این امکان را به آنها هدیه داده است. باید باور کرد در چارچوب ایران بزرگ و خوشبخت و ثروتمند میتوان استان بابرکت و مداراجوی لرستان را به پلههای بالاتر رساند. این چیزی است که باید باور مردم خوب این منطقه باشد و البته اعتراف میکنم کار آسانی نیست.
اگر بخواهم آیندهای برای لرستان ارجمند و سیمایی از سرشت و سرنوشت این خطه ناب ایران و شهروندان دوستداشتنی آن ترسیم کنم، بدون تردید آیندهای است که خوشبختی و رفاه بالاتر خواهد بود. همه آمار و اطلاعات از ثروت انسانی، تاریخی و طبیعی لرستان و آیندهپژوهی کارشناسانه و با روشهای علمی و مدارا و میل به پیشرفت، نشان میدهد آیندهای زیبا پیش روی ساکنان این منطقه تاریخی با تمدن چندینهزارساله است.