در شرایطی که کسب‌وکارهای تازه در ایران برای جذب سرمایه خارجی و ادامه کار با بوروکراسی پیچیده و طولانی دست به گریبان‌اند، احیای برندهای قدیمی حتی با مشارکت بخش خصوصی چگونه محقق خواهد شد؟
خردادماه سال گذشته بود که خبر تعطیلی کارخانه ارج در شبکه‌های اجتماعی منتشر شد. خبری که بازتاب زیادی در فضای مجازی داشت چراکه ارج در بیش از یک قرن خدمت به طبقه متوسط ایران و تولید انواع محصولات خانگی از خاطره‌انگیزترین بنگاه‌های اقتصادی ایران بود. با مراجعه رسانه‌های رسمی در بهار سال گذشته به کارخانه ارج داستان ابعاد دیگری پیدا کرد. مدیران کارخانه با نشان دادن خط تولیدهای پر از خالی و کمتر از 20 کارگر که به نظر می‌رسید به‌جای تولید مشغول نظافت کارخانه هستند تلاش کردند بگویند یادگار خانواده کارآفرین ارجمند هنوز نفس می‌کشد اما تصویرها نشان می‌داد که طی سال‌های مدیریت دولتی‌ها و شبه‌دولتی ها بر کارخانه رمقی برای ارج نمانده است.
مدیرعامل وقت ارج در واکنش به خبر تعطیلی ارج در گفت‌وگو با رسانه‌ها از خستگی کارخانه گفت. حسینی گفت: «در سال 94 تنها هزار و هفت‌صد محصول در ارج تولیدشده که در مقایسه با آنچه ارج درگذشته تولید می‌کرده یعنی تعطیلی. کاری به آن شکل در مجموعه انجام نمی‌شود. میزان تولیدی هم که داشتیم نتوانستیم در بازار بفروشیم و در انبار ذخیره کردیم. روزی بود که اینجا با 1030 تا 1100 پرسنل تولید می‌کرد و تریلی‌ها برای بار زدن محصولات ارج صف می‌کشیدند اما در حال حاضر بدون فشار بیشتر به کارگر با یک نوبت‌کاری بین 200 تا 300 محصول تولید می‌کنیم. این روند معمولی در ارج است و اگر بخواهیم ارج را با گذشته‌اش مقایسه کنیم باید بگوییم که در عمل تولیدی ندارد».
به گفته مدیرعامل ارج در سال 93 تعداد کارگران این کارخانه 317 نفر بود که در پایان سال 94 به 266 نفر رسیده است و در سال 95 تنها 200 کارگر در ارج کار می‌کردند. 200 نفری که پس از انتشار خبر تعطیلی راهی خانه‌هایشان شدند و کم‌کم واژه تعطیلی به‌جای خستگی در توصیف وضعیت ارج جایگزین شد. وزیر صمت سابق نعمت زاده یک ماه پس از انتشار خبر تعطیلی ارج در فضای مجازی گفت:«هم‌اکنون گزارش کارخانه ارج بر روی میز من است و در حال بررسی جزییات آن هستم پیش‌ازاین عده‌ای را برای تحقیق درباره کارخانه ارج مأمور کرده بودم که براساس آن متوجه شدم عمده سهام این کارخانه یعنی چیزی حدود 75 درصد آن بین سه گروه خصولتی‌ها، شرکت‌های سرمایه‌گذاری و غیره تقسیم‌شده است.این سه گروه سهام را گرفته‌اند و کارخانه را در طول زمان دوشیده‌اند و هیچ اقدامی برای نوسازی کارخانه خود انجام نداده‌اند. به‌هرحال کارخانه‌ای که قدمت تجهیزات و قطعاتش به حدود 40 سال قبل می‌رسد، نیاز به نوسازی دارد. من عامل اصلی تعطیلی این کارخانه را فرسودگی آن می‌دانم».
باوجوداین اظهارات وزیر صنعت اما تا پایان دوره دولت یازدهم هیچ اقدام قابل‌توجهی در مورد ارج و حتی رقیب قدیمی‌اش آزمایش انجام نشد. حالا این امید وجود دارد که در دوره حضور وزیر صنعت جدید احیای برندهای قدیمی مثل ارج و آزمایش به‌خوبی دنبال شود. در جدیدترین واکنش مسئولان وزارت صمت به وضعیت ارج یک حرف تکراری گفته شده است. اینکه ارج و البته آزمایش هر دو قابل احیا هستند اما فرایند قانونی واگذاری باید طی شود و البته کار برای آزمایش به دلیل ابهام در وضعیت مالکیت سخت‌تر است. عباس هاشمی مدیرکل دفتر صنایع فلزی و لوازم‌خانگی وزارت صنعت، معدن و تجارت گفت:«با توجه به اینکه شرکت ارج دولتی محسوب می‌شود فرآیندهای قانونی واگذاری آن باید سپری شود و سازمان بازرسی کل کشور بر این فرآیند نظارت کامل دارد که تأخیر احتمالی به وجود آمده به سبب زمان‌بر بودن انجام این فرآیندها است».
نظر وزارت صنعت، معدن و تجارت واگذاری کارخانه به سرمایه‌گذار برای تولید با حفظ برند ملی است. حفظ برند نکته‌ای است که سرمایه‌گذار هوشمند داخلی یا خارجی آن را موردتوجه قرار می‌دهد اما باید دید در شرایطی که کسب‌وکارهای تازه تأسیس در ایران برای جذب سرمایه خارجی و ادامه کار با بوروکراسی پیچیده و طولانی دست به گریبان‌اند، احیای برندهای قدیمی حتی با مشارکت بخش خصوصی چگونه محقق خواهد شد؟