از کل مساحت سرزمین ایران تنها 14 درصد آن قابل کشاورزی است و از جمعیت کل کشور 26 درصدشان روستاییانی هستند که یکی از مشاغل اصلی آن ها کشاورزی و دامپروری است.
درجریان برگزاری اجلاس یک روزه اتاق های بازرگانی آسیا و اقیانوسیه CACCI در سیدنی استرالیا و در نشست تخصصی « کشاورزی در آسیا» پژمان چهرازی کارشناس ارشد بین الملل اتاق ایران درباره ظرفیت ها و پتانسیل های کشاورزی در ایران سخنرانی کرد و به نگاه ویژه مذهبی در ایران به موضوع کشاورزی تراریخته و مخالفت با آن به عنوان یک چشم انداز پرداخت و اعلام کرد این موضوع می تواند در کشورها مختلف و با مذاهب دیگر هم مورد توجه قرار گیرد.
نماینده ایران در ابتدای این جلسه با ترسیم فضای کلی از وضعیت و شرایط کشاورزی در ایران گفت: «از کل مساحت سرزمین ایران تنها 14 درصد آن قابل کشاورزی است و از جمعیت کل کشور 26 درصدشان روستاییانی هستند که یکی از مشاغل اصلی آن ها کشاورزی و دامپروری است.»
او با اشاره به اینکه نرخ بیکاری در روستاهای کشورما 9 درصد است، گفت: «ایران به دلیل داشتن آب و هوا متنوع دارای مناطق و مدل های گوناگونی از کشاورزی است که کشاورزی دیم، کشاورزی در مناطق خشک (که بیشتر غلات در آن ها کاشته می شود و از بارندگی زمستان استفاده می شود) و کشاورزی با استفاده از آبیاری قطره ای از جمله آن هاست.»
کارشناس بخش بین الملل اتاق ایران با بیان اینکه جمعیت ایران رو به رشد است و این رشد در آینده نیز ادامه خواهد داشت، بر شکل گیری قشر متوسط و افزایش شهرنشینی در دهه های گذشته در ایران تاکید کرد و ادامه داد:« افزایش شهرنشینی در ایران باعث شده است که افراد به دنبال تنوع غذایی بیشتری در کشور باشند و ما شاهد تغییرات در الگوی غذایی مردم باشیم.»
چهرازی در بخش دیگری از صحبت های خود از «کشت غلات» به عنوان استراتژیک ترین محصولات کشاورزی کشت شده در ایران نام برد و درباره نقش پر رنگ دولت و ارگان های متعدد دولتی در امور کشاورزی درایران صحبت کرد و گفت: «هدف دولت ایران از ابتدا تا کنون خودکفایی بوده است به خصوص در کشت محصولات استراتژیکی مانند گندم و برنج که موفقت های مهمی هم در خودکفایی گندم به دست آمده است. همچنین دولت در راستای اجرای سیاست های خودکافایی در تولید محصولات کشاورزی اصولا تعرفه های واردات مواد غذایی را بالا در نظر می گیرد.»
او در ادامه به موضوع خشکسالی در سال های گذشته و تاثیرات مخرب آن اشاره کرد و گفت: «در ایران 93 درصد کشاورزی و دامپروری به صورت سنتی و در زمین های کوچک زیر 10 هکتار انجام می شود و از مزارع وسیع و شرکت های کشت و صنعت بزرگ خبری نیست.»
نماینده اتاق ایران در این نسشت با اشاره به اینکه ایران در زمینه تولید محصولات باغی و انواع سبزی و صیفیجات جایگاه بالایی در جهان دارد و از تنوع بی نظیری برخوردار است،گفت: «ایران از نظر تنوع در تولید میوه جزو 7 کشور اول جهان محسوب می شود.»
کارشناس امور بین الملل اتاق ایران در بخش بعدی صحبت های خود به ظرفیت های دامپروری در ایران اشاره و بیان کرد: «بیشترین تمرکز دامپروری در ایران در حوزه پرورش بز و گوسفند با 50 میلیون راس گوسفند و 22 میلیون راس بز است. البته در 10 سال گذشته جمعیت این حیوانات به دلیل خشکسالی و نبود آذوقه افت 10 تا 15 درصدی را شاهد بوده است.»
چهرازی در ادامه به موضوع تولید لبنیات در ایران پرداخت و گفت: «در سال های گذشته روند تولید انواع لبنیات درایران افزایش چشم گیری داشته است به گونه ای که 20 سال پیش میزان تولید ما در این حوزه 4 میلیون تن بود ولی 5 سال پیش به 6.8 میلیون تن و حالا به 9 میلیون تن در سال رسیده است. البته همچنان بهره وری در این حوزه پایین است و برای درک درست آن تنها کافی است به این آمار توجه کنیم که هر گاو در ایران تنها 2600 کیلوگرم شیر در سال به صورت میانگین تولید می کند در حالی که این عدد در کشور هلند 8 هزار کیلوگرم است.»
او با بیان اینکه الگوی تغذیه در ایران همچون بسیاری از کشورها غربی شده است، ادامه داد: «شاهدیم که تمرکز اصلی تغذیه در کشور ما به سمت فست فودها، مصرف زیاد گوشت و... در حال حرکت است به جای مصرف سبزیجات و غلات.»
در ادامه این سخنرانی به ظرفیت های ایران برای تولید مواد غذایی و کشاورزی ارگانیک پرداخته شد؛ چهرازی در این زمینه با بیان اینکه طبق آمارهای سازمان های بین المللی در کشاورزی ایران از سموم خطرناک کمتر استفاده می شود، گفت: «باتوجه به اینکه بخش مهمی از کشاورزی ایران همچنان سنتی است این موضوع بستر تولید محصولات ارگانیک را به خوبی فراهم کرده است و می توان گفت بخش مهمی از تولید محصولات کشاورزی در ایران با اقداماتی کوچک می تواند ارگانیک باشد؛ البته چالش اصلی ما در این زمینه بحث گواهی نامه های بین المللی ارگانیک است که ضعف شدید و کمبود اطلاعات در آن ها داریم و این موضوع باعث شده قادر به صادرات محصولات خود به عنوان محصولات ارگانیک نباشیم و ارزش افزوده بیشتری را به دست نیاوریم.»
دو چالش اصلی کشاورزی در ایران یعنی بحران آب و خاک موضوع بعدی بود که چهرازی در سخنرانی خود به آن ها پرداخت و گفت: «در جهان، میانگین بارش 800 میلیمتر است اما در ایران این عدد 250 میلیمتر است که خود به خوبی نشان دهنده وضعیت ماست؛ البته در بخشی از مناطق ایران مانند اطراف خزر میزان متوسط بارش 1250 میلیمتر در سال است که از میانگین جهانی بسیار بالاتر است ولی در مقابل این در بسیاری از مناطق ایران میزان میانگین بارش سالانه تنها حدود 100 میلیمتر است.» او همچنین به بحران خاک نیز پرداخت و گفت: «لایه بالای خاک در ایران و غنای خاک به دلیل استفاده بی رویه از کود شیمیایی و کاشت محصولات یکنواخت در حال از بین رفتن است.»
نماینده ایران در اجلاس اتاق های بازرگانی آسیا و اقیانوسیه در ادامه به ابتکار عمل اتاق ایران در برگزاری کنفرانس آب مجازی اشاره کرد و گفت: «موضوع بسیار مهم آب مجازی و استفاده از آن در آینده می تواند جلوی بروز بسیاری از بحران ها را بگیرد و فضا را برای شکل گیری یک توازن در منابع حیاتی فراهم کند و باعث شکل گیری بازارهایی در این زمینه شود.»
کارشناس امور بین الملل اتاق ایران در مورد بحث مهم تولید محصولات تراریخته هم در کشور گفت: «در ایران تولید محصولات تراریخته کشاورزی موضوع جدیدی است و خیلی ها نگران آن هستند. تولید محصولات تراریخته موضوع جدیدی است که می تواند خطراتی برای سلامتی و محیط زیست داشته باشد و به همین دلیل هم می بینیم که در دنیا مخالفت های جدی در استفاده از آن وجود دارد.»
او در ادامه به مخالفت ها در ایران با این موضوع و نگاه ویژه ای که وجود دارد، پرداخت و گفت: «در ایران یک مبارزه جدید به وجود آمده که در هیچ کجای دنیا دیده نمی شود. این مبارزه، مبارزه مذهبی با پرورش محصولات تراریخته است. افراد مذهبی می گویند وقتی ژن هسته ای در آزمایشگاه دستکاری می شود که به طور طبیعی امکان آن وجود ندارد، درواقع مداخله در خلقت که از سوی خداوند بزرگ صورت می گیرد، انجام گرفته است و این کار اصلا درست نیست. اتفاقی که باعث شکل گیری یک مبارزه جدید مذهبی با موضوع پرورش و تولید محصولات تراریخته شده است. اتفاقی که در مذاهب دیگر مانند مسیحیت و... هم می تواند به وجود بیاید و باعث مخالفت مذهبی با تولید محصولات کشاورزی شود، اتفاقی که حتما روی مخالفت و جلوگیری از تولید این محصولات تاثیرات مهمی خواهد داشت.»