
این گفتوگو را بخوانید تا از طریق منبعی دستاول با شیوه تصمیمگیریهای ترامپ و برنامه اقتصادی او برای آینده امریکا آشنا شوید.
مترجم: کاوه شجاعی/ آینده نگر
دفاع از ترامپ احتمالا سختترین کار دنیاست. ترامپ جامعه امریکا را دوقطبی کرده و سیاستهای خطرناک منطقهایاش - مثل چراغ سبز نشان دادن به عربستان - دنیا را به سمت ناامنی بیشتر کشانده است. طبیعی است که اکثر رسانههای معتبر دنیا هم در حال حمله به سیاستهای فکرنشده و نژادپرستانه او باشند. اما شاید بهتر باشد برای فهم ترامپ و پیشبینی رفتارهای آیندهاش سخنان یکی از مدافعان و رفقای نزدیک او را بخوانیم. تامس باراک، بنیانگذار و مدیرعامل شرکت سرمایهگذاری مسکن کلنی کپیتال، مشاور، دوست نزدیک و رازدار دونالد ترامپ رئیسجمهور امریکاست. او در مصاحبه با مجله بلومبرگ از ساز و کار درونی دولت ترامپ و روند تصمیمگیریهای اقتصادی او میگوید و مدعی است که در پس این هرج و مرج، برنامهای وجود دارد.
وقتی با شما تماس گرفتم تا مقدمات مصاحبه را بچینم، گفتید: «هیچکس نمیخواهد از من درباره منحنی بازده و باقی چیزهای اقتصادی بشنود. همه میخواهند درباره دونالد ترامپ و دولتش صحبت کنند.» پس برویم سر اصل مطلب. آیا در پس این هرجومرجی که این روزها در واشنگتن میبینیم، حساب و کتابی وجود دارد؟
نه. اولین سال هر دولتی در هرج و مرج میگذرد. اینطور نیست؟ اگر به سال اول دولتهای ریگان، کلینتون و اوباما نگاه کنید متوجه حرفم میشوید. در واشنگتن شعار سال اول این است: «بعد از پیروزی، مثل برنده رفتار کن و لذتش را ببر.» سیاستمداری که وضعیت را میشناسد میگوید: «من برای سال اول دستور جلسه تعیین نمیکنم دستور جلسه را آن ۶۶۶ هزار نفر بوروکرات واشنگتن و ۵۳۵ نماینده کنگره تعیین کردهاند.» اگر میخواهید سیاستمدار امریکایی خوبی باشید در سال اول تلاش زیادی نخواهید کرد. در سال اول کسی واقعا نمیداند چهکسی مسئول است و چهکسی نیست.
اگر اینشکلی به قضیه نگاه کنید فهم روابط کنونی کاخ سفید راحتتر میشود. ترامپ قبل از ورود به سیاست برنامه تلویزیونیاش را داشت، قدرتش را داشت و پولش را داشت. او در تجارتش نشان داده که میتواند کار را پیش ببرد، اما روش او مدیریت همراه با هرج و مرج است. مغز او با مغز رؤسای جمهور قبلی متفاوت است. اگر به یک رئیسجمهور دیگر یک فنجان کاپوچینو میدادند تا دربارهاش نظر بدهد، احتمالا شروع میکرد به تامل درباره اینکه دانه قهوه از کجا آمده و آیا ارگانیک بوده یا نه. اما اگر یک فنجان کاپوچینو دست ترامپ بدهید قبل از اینکه آن را مزه کند به کف روی آن نگاه میکند و از شما که کنارش نشستهاید میپرسد: «نظرت درباره این کاپوچینو چیه؟» بعد به حرفتان گوش میدهد و طبق غریزهاش یک جواب را که فکر میکند درست است درباره آن کاپوچینو سرهم میکند. او این شکل از تصمیمگیری و ابراز عقیده درباره موضوعات مختلف را ۱۵۰ بار در روز انجام میدهد. تنها فرقش با قبل این است که در کاخ سفید نشسته، ۱۷ وزارتخانه زیر دستش است و باید حواسش به ۵۳۵ نماینده کنگره باشد. آن وقت یک فرمان اجرایی مینویسد و میگوید: «هی! نوکر! تام باراک! بیا اینجا و این فرمان را ببر و اجرا کن.» شما هم این فرمان را به بوروکراسی واشنگتن میبرید و بوروکراتها آنجا نشستهاند و به شما میخندند. به نظرم با گذشت زمان دو طرف به توازن میرسند و آن وقت ترامپ، به عنوان مرد معامله، سیاستهایش را پیش خواهد برد. مثل بیرون آمدن از معاهده محیطزیستی پاریس. خیلی از ماها پرسیدیم: «واقعا چرا باید حالا اینشکلی انجامش بدهیم؟»
واقعا چرا؟
چرا از آن بیرون بیاییم؟ این سؤال مهمی بود. با این کار کلی رأیدهنده از رئیسجمهور میرنجیدند. و حرکت هوشمندانه سیاسی میدانی چه بود؟ رئیسجمهور باید اول یک سیاستمدار خوشنام و ممتاز را مسئول ماجرا میکرد. مثل معاون رئیسجمهور. بعد یک کمیسیون درجهیک راه میانداخت و چند آدم محبوب هوادار محیطزیست را عضو آن میکرد، مثل لئوناردو دیکاپریو و داین فاینستاین. آدمهایی از طرف مقابل. بعد میگذاشت اینها حرفشان را بزنند و ماجرا را با آدمهای رئیسجمهور تحلیل کنند. مثلا کارشان چهار ماه طول بکشد. بعد اجازه میداد آنها به جمعبندی برسند و خودش اصلا دخالت نمیکرد تا کل قضیه معقولتر به نظر برسد. اما ترامپ این کارها را نکرد. آن تصمیمی را که قرار بود بعد از چهار ماه به بقیه اعلام کند همان روز اعلام کرد. «من مستقیم انجامش میدهم و جلوی هدر رفتن ۳ تریلیون دلار از تولید ناخالص داخلی امریکا را میگیرم.» او به کل قضیه مثل مذاکره با فلان اتحادیه صنفی و کارگری نگاه میکند. اگر هتل داشت و با کارکنان اعتصابیاش سر قرارداد به مشکل میخورد، بهجای آنکه برود و بگوید «بیایید بنشینیم و آرام سر قرارداد مذاکره کنیم» میرفت هتل و میگفت: «میخواهم هتل را تعطیل کنم. حالا اگر دلتان خواست برگردید و سر چیزهای دیگری حرف بزنیم.»
یکی از بزرگترین مشکلات کاخ سفید ترامپ نبود وفاداری به اوست. درز اطلاعات محرمانه کاخ سفید به رسانهها آنچنان بالاست که در هیچ دورهای نظیرش را ندیدهایم.
من نام این را گذاشتهام «حکم اعدام به روش درز اطلاعات». وقتی شما به سیا، به افبیآی و کنگره حمله میکنید آنها اینطوری واکنش نشان میدهند. بوروکراسی واشنگتن اینطوری از خودش محافظت میکند. فراموش نکنید که ما فقط سه نفر را داریم که کاملا به ترامپ وفادارند: جرد کوشنر، ایوانکا و ملانیا. اینها بودند که از اول در او شانس پیرزوی میدیدند. هیچکس در رده بالای حزب جمهوریخواه نبود که موافق ترامپ باشد. پس او کسی را در سیستم ندارد. و با پول هم نمیتواند کسی را به کاخ سفید بیاورد. بهترین موقعیت کاری در کاخ سفید سالی ۱۲۵ هزار دلار درآمد دارد و نگاه رسانهها هم به کاخ سفید اینقدر منفی است. تصور کنید ترامپ به دنبال یک مشاور و دستیار است. به یک نامزد درست و حسابی میگوید: «درآمد یک میلیون دلار در سالت را رها کن، من به تو ۱۱۹ هزار دلار حقوق میدهم، تمام سابقهات و زندگیات تحت بررسی و مراقبت دائم افبیآی قرار میگیرد، باید با رسانهها هم مصاحبه کنی.» واقعا کدام آدم عاقلی این را میپذیرد؟ به این خاطر است که افرادی استخدام میشوند که بعد از مدتی شروع میکنند به درز دادن اطلاعات به رسانهها.
نظرتان درباره توئیتهای جنجالی ترامپ هم مثبت است و آنها را «فکرشده و نه احساساتی» توصیف کردهاید.
دقیقا. ترامپ مثل اوبر یا سایت آمازون برای ریاستجمهوری امریکاست. چیزها را کلا تغییر خواهد داد. این نوع تازه از ارتباط با مردم در امریکا تازگی دارد. قبلا رئیسجمهور امریکا سعی میکرد خودش را ورای جنگهای جناحی نشان دهد. میآمد چیز قشنگی میگفت و همه سر تکان میدادند. همه میگفتند: «آه، رئیسجمهور ما چه شاعرمسلک است!» این دیگر تمام شده است. اگر من بودم البته مثل ترامپ عمل نمیکردم. اما این شیوه مواجهه او با دنیاست: «الان بهتان میگویم چه احساسی دارم» و احساس واقعیاش را میگوید.
برویم سر لایحههای دولت و مسئله تغییر قوانین و پایین آوردن مالیاتها. من فکر میکنم بازارها هنوز نسبت به این قضیه خوشبیناند.
من هم خوشبینم و بهتان دلیلش را میگویم. از دید من در تاریخ امریکا هیچ وزیر خزانهداریای بهتر از استیون منوچین (بانکدار و میلیونر یهودی) نداریم. ماجرای تغییر خدمات درمانی پیچیده است و هیچکس تمایل ندارد این ماجرای سخت را به جای درستی بکشاند. اما ماجرای مالیاتها فرق میکند. این شدنی است و برای همه برد محسوب میشود. من به اصلاح مالیاتی خوشبینم. به همین خاطر است که بازار بورس هم در طول ماههای اخیر خوب عمل کرده. تجار و صاحبان کسبوکار خوشبین هستند و احساس کردهاند که ترامپ با این کاهش مالیاتها به نفعشان عمل خواهد کرد. اوضاع نرخ بهره هم اصلاح و همهچیز در کشور ارزانتر خواهد شد.
میگویید خوشبین هستید اما کابینه به لحاظ تصویب قوانین جدید هیچ دستاوردی تا حالا نداشته. وضعیت لایحه خدمات درمانی فاجعهبار بوده و ترامپ نتوانسته به وعدهاش عمل کند. ترامپ بعد از پیروزی، تمام مدت از دستاوردهایش در این چند ماه حرف میزند، اما وقتی تغییر واقعی در زندگی مردم ایجاد نشود، اشتغالزایی رخ ندهد و جیب مردم خالی بماند، در انتخابات میاندورهای کنگره در سال ۲۰۱۸ اینها گریبانش را خواهد گرفت.
این را درست میگویی. امریکاییهای معمولی میخواهند هر ماه ۲۰۰ تا ۳۰۰ دلار بیشتر ته جیبشان باشد.
اصلا به همین خاطر به او رأی دادند.
دقیقا. الان درصد امریکاییهای صاحب خانه به پایینترین میزان خود رسیده. مردم سعی میکنند در اتاق اورژانس معاینه بشوند چون بیمه خدمات درمانی ندارند. مدارس دولتی در حال فروپاشیاند و اوضاع ارتش بدتر است. هیچ اکسیر جادوییای برای این نداریم. من مطمئنم که رئیسجمهور نشسته و با خودش میگوید: «این سختتر از چیزی است که فکر میکردم.» اما کاخ سفید تازه دارد خودش را پیدا میکند. کاخ سفید آدمهای درستی هم دارد و فعلا در حال متوازن کردن همه این مشکلات و یادگیری حکومتداری در این ۶ ماه اول است.
اگر بخواهید صادقانه به دولت ترامپ نمره بدهید. از A تا F به او چه نمرهای میدهید؟
هنوز برای نمرهدادن زود است؛ برای اینکه بنشینید و بگویید: «خب... یک لحظه جدی بشویم. آیا لایحه خدمات درمانی موفق شد؟ نه. آیا لایحه اصلاح مالیاتی به کنگره رفت؟ نه. اوضاع سیاست خارجیمان چطور است؟» ما کارهای کوچک زیادی را خوب انجام دادهایم اما الان برای نمره دادن خیلی زود است. اما ترامپ جلوی تداوم سیاستهای آنها را گرفت و به خاطر این میتواند یک A بگیرد. ادامه وضع موجود در امریکا درست نبود. ما نمیتوانستیم با تداوم آن زندگی کنیم. به این خاطر من میگویم یک سال صبر کنیم و نزدیک انتخابات میاندورهای که شدیم به او نمره بدهیم.