نشست بررسی ظرفیتهای صادراتی ایران به کشور آذربایجان برای فعالان اقتصادی بخش خصوصی با حضور نمایندگانی از سازمان توسعه تجارت، بانک توسعه صادرات، صندوق ضمانت صادرات و اتاق مشترک ایران و آذربایجان در اتاق تهران برگزار شد.
برگزاری این نشستها که با اقبال بازرگانان و فعالان اقتصادی مواجه شده است، یکی از برنامههای معاونت بررسیهای اقتصادی اتاق تهران برای معرفی فرصتهای صادراتی به کشورهای همسایه و منطقه است. پیش از این نیز، شاخصهای اقتصادی و بازار برخی کشورهای همجوار از جمله کشورهای پاکستان، ترکیه، عراق، روسیه، امارات متحده عربی و عمان نیز مورد بررسی قرار گرفته بود.
در آغاز این نشست، مریم خزاعی، معاون بررسیهای اقتصادی اتاق تهران، با اشاره به اهداف برگزاری این سلسله نشستها برای بررسی زمینههای صادرات به کشورهای همسایه، گزارشی مختصر درباره وضعیت اقتصادی کشورآذربایجان ارائه کرد و گفت: براساس طبقهبندی بانک جهانی، کشور آذربایجان در شمار کشورهایی با درآمد متوسط رو به بالا قرار گرفته است و از حیث درآمد سرانه در وضعیت مطلوبی قرار دارد. سرمایه خارجی جذب شده در این کشور، طی سه سال گذشته، به طور متوسط برای هر سال 4.3 میلیارد دلار برآورد شده و در سال 2016 این رقم به 4.5 میلیارد دلار رسیده است.
او با اشاره به برنامه بلندمدت توسعه اقتصادی آذربایجان گفت که این کشور قصد دارد در افق 2020 به کشوری توسعهیافته با سطح درآمد بالا تبدیل شود. معاون بررسیهای اقتصادی اتاق تهران با اشاره به اینکه ایران نتوانسته است در بازار آذربایجان، سهم درخوری به خود اختصاص دهد، افزود: یکی از راهکارهایی که میتواند به توسعه مبادلات میان ایران و کشورهای همجوار کمک کند، انعقاد تفاهمنامه تجارت آزاد است و باید این موضوع در سیاستهای تجاری و تعرفهای مورد توجه قرار گیرد.
در ادامه این نشست، پس از ارائه گزارش تهیه شده در معاونت اقتصادی اتاق توسط طاهره کریمی، کارشناس این معاونت، و مرور وضعیت شاخصهای اقتصادی آذربایجان، فرنام، دبیرکل اتاق مشترک ایران و آذربایجان، گفت: باید نسبت به نقشی که آذربایجان میتواند در ترانزیت کالا به روسیه ایفا کند نیز توجه کرده و روی آن سرمایهگذاری کنیم.
در همین حال، ساناز میرهادی زادی، عضو هیات رییسه اتاق مشترک ایران و آذربایجان درباره وضعیت اتاق مشترک و اقدامات صورت گرفته توسط این اتاق توضیحاتی داد و گفت: عملیات اجرایی در اتاق مشترک ایران آذربایجان از سال 1395 آغاز شده است. جالب اینکه ارزش صادرات ایران به این کشور تا سال 1394 کاهشی بوده و از این سال به بعد روند افزایشی به خود گرفته است.
میرهادی زادی با تاکید بر اینکه، توسعه تجارت میان این دو کشور در گرو تقویت دیپلماسی سیاسی و اقتصادی است، گفت: اتاق مشترک در حال حاضر دست به اقدامات زیربنایی برای توسعه مناسبات تجاری دو کشور زده است.
او همچنین با اشاره به کارکردها و ظرفیتهای اتاق مشترک ایران و آذربایجان گفت: یکی از اقدامات صورت گرفته آن است که اتاق، یک مشاور حقوقی در باکو مستقر کرده که بازرگانان میتوانند برای انعقاد قراردادهای اصولی از خدمات مشاورهای بهره بگیرند.
پوشش بیمهای و تامین مالی صادرکنندگان
در ادامه این نشست، اشکان عباسی تهرانی، رییس گروه ریسک کشوری و همکاریهای بینالملل صندوق ضمانت صادرات، نیز به تبیین رویکرد این صندوق در قبال صادرکنندگان پرداخت و گفت: اگر صادرکنندهای نیازمند پوشش بیمهای باشد، نسبت به پوشش بیمهای این صادرکنندگان اقدام خواهد کرد. به بیان سادهتر، مطالبات صادرکنندگان از خریدار، تحت پوشش بیمهای قرار میگیرد و ریسک خریدار بیمه میشود.
او در مورد دیگر حمایتهای صندوق ضمانت صادرات از صادرکنندگان نیز گفت: رویکرد دیگر صندوق، کمک به تامین مالی صادرکنندگان است. این صندوق به درخواست صادرکنندگان، ضمانتنامهای صادر میکند که میتواند جایگزین وثایق مورد درخواست بانکها برای ارائه تسهیلات شود. بر این اساس صادرکنندگان، پیمانکاران و بانکها خارجی، شرکتها و دولتهای خارجی میتوانند از ظرفیت ضمانتنامهها بهره بگیرند.
عباسی تهرانی با اشاره به اینکه خدمات صندوق متنوع است، گفت: صادرکنندگان میتوانند جزییات این خدمات و محصولات را روی پرتال صندوق مشاهده کنند.
او درمورد سهم صادرات به کشور آذربایجان در برخورداری از این تسهیلات گفت: یکی از کشورهایی که در حوزه CIS بیشترین پوشش بیمهای را به خود اختصاص داده، آذربایجان است. به طوری که 21 میلیون دلار برای پوششهای کوتاهمدت و 120 میلیون دلار برای پوششهای میانمدت و بلندمدت به این کشور اختصاص یافته است که این تسهیلات برای صادرات نرمافزار، مصنوعات پلاستیکی، ماشینآلات صنعتی، محصولات غذایی منسوجات و البسه به کار گرفته شده است. آذربایجان در گروه پنج ریسک کشوری صندوق ضمانت صادرات قرار گرفته است و سقف پوششهای کوتاهمدت 90 میلیون دلار و سقف پوششهای میانمدت و بلندمدت برای این کشور 180 میلیون دلار است.
ایجاد خط اعتباری به درخواست صادرکنندگان
رزیتا تندرو نیز به عنوان نماینده بانک توسعه صادرات در این نشست، با بیان اینکه رسالت این بانک توسعه صادرات است، گفت: بانک توسعه صادرات، معمولا در دو قالب اعتبار خریدار و فروشنده به صادرکنندگان خدمات ارائه میکند. صادرکنندگانی که به نقدینگی نیاز دارند، به بانک مراجعه میکنند. بانک توسعه صادرات با دو بانک ملی و خلق آذربایجان روابط کارگزاری دارد. البته لازم است توضیح دهم که در حال حاضر، بانک توسعه صادرات، با آذربایجان خط اعتباری ندارد اما این امکان به صورت موردی و به درخواست صادرکنندگان قابل برقراری است.
او در مورد نرخ سود تسهیلات صندوق توضیح داد و گفت: نرخ سود تسهیلات، 18 درصد است که در مواردی نظیر ارائه ضمانتنامه صندوق ضمانت صادرات یا به واسطه برخورداری از امتیاز صادرکنندگان نمونه قابل کاهش به 16 درصد است.
سپیده اکبورپور، رییس گروه کشورهای CIS سازمان توسعه تجارت نیز عنوان کرد که اگر بازرگانان در تجارت با کشور آذربایجان با مسالهای مواجه شدند، این مسایل از طریق مذاکره و ملاقات مقامات قابلحل است. رییس سازمان توسعه تجارت، جلسات متعددی با سفیر آذربایجان در تهران داشته و سازمان آماده است نسبت به رفع موانع تجاری اقدام کند.
در ادامه این جلسه گزارشی از وضعیت اقتصاد کشور آذربایجان و ظرفیتهای صادراتی ایران به این کشور ارائه و به سوالات فعالان اقتصادی نیز پاسخ داده شد.
متن گزارش کامل تهیه شده در معاونت بررسیهای اقتصادی اتاق تهران تحت عنوان "بررسی پتانسیلهای صادراتی ایران به کشور آذربایجان" در لینک زیر قابل دسترسی است:
https://tccim.ir/images/Docs/TCCIMirBizReport_458.pdf
همچنین اسلایدهای ارائه شده در این نشست نیز در این لینک در دسترس و قابل مطالعه است:
https://tccim.ir/images/Docs/TCCIMirBizReport_459.pdf
