استارت‌آپ‌‌ها گاهی خیلی سریع بر سر زبان‌ها می‌افتند و گاهی خیلی ساده زمین می‌خورند. اوبر یکی از آن استارت‌آپ‌‌های درخشان است که این روزها جای خود را به لیفت می‌دهد. دلایل شکست این شرکت چیست؟
ترجمه: نسیم بنایی/ آینده نگر/ منبع اصلی:اکونومیست
خبر بد برای یک شرکت، معمولاً خبری خوب برای شرکت دیگر به شمار می‌آید. لیفت سال‌ها بود که با اپلیکیشن اوبر از بازار کنار زده شده‌بود. اوبر به نظر رقابت‌ناپذیر بود و روی بازار جدیدی چنبره زده‌بود که به ارزش 70میلیارد دلار رسید. رقمی رشک‌برانگیز که همه شرکت‌های خصوصیِ امریکایی حسرتِ آن را می‌خوردند. این رقم برای همیشه در تاریخ ثبت شده‌است. اما اخیراً اوبر گزارشی را اعلام نمی‌کند تا دردسرهای اخیرش ثبت نشود. هرچند اوبر گزارشی نمی‌دهد اما لیفت حسابی تلاش کرده و در چند ماه اخیر به طور مرتب سهم خودش را در بازار اعلام کرده‌است. سهم این شرکت از 18درصد تنها به فاصله چند ماه به 25درصد در حال حاضر رسیده‌است. این رقم‌ها به خوبی نشان می‌دهد که اوبر وارد بحرانی بزرگ شده‌است.
لیفت چیزی بیش از یک شرکت ساده در سیلیکون‌ولی است. برخلاف اوبر، این شرکت هیچ طمع جهانی ندارد و به دنبال سلطه بر بازار دنیا نیست. لیفت تنها در امریکا فعالیت می‌کند. این شرکت خودش را چندان جدی هم نگرفته‌است. سال‌هاست که رانندگان این شرکت با سبیلی از جنس خز و به رنگ صورتی شناخته می‌شوند که جلوی ماشین خود نصب کرده‌اند. اخیراً توصیه‌هایی نیز برای راحتیِ مسافر در تاکسی‌هایش دارد که به رانندگان اعلام می‌شود.
لوگان گرین و جان زیمر بنیان‌گذاران این شرکت هستند. آنها از ابتدا روی رانندگانِ خوش‌برخورد و مودب تأکید داشتند. خودشان نیز با رانندگان خیلی خوب برخورد می‌کردند و به همین خاطر بسیار شهرت داشتند. مثلاً مردم می‌توانستند به جای پرداخت نقدی، انعام را به صورت آنلاین به آنها پرداخت کنند. بسیاری در سیلیکون‌ولی معتقد بودند اوبر به راحتی می‌تواند این شرکت را شکست بدهد. این دو شرکت تنها بر سر مسافر با یکدیگر رقابت نمی‌کنند. آنها حتی برای قاپیدنِ راننده‌های یکدیگر نیز حسابی تلاش می‌کنند. در سال 2014 نیز رئیس اوبر تلاش کرد لیفت را بخرد.
علامت سؤالی روبه‌روي اعتبار اوبر
اما حالا لیفت هنوز سر جای خودش باقی است. اوبر مشکلات و جنجال‌هایی داشته که به لیفت کمک بسیاری کرده‌است. نمونه‌اش ویدئویی که از برخوردِ بد مدیرِ اوبر با یکی از رانندگان دست‌به‌دست شد. مردم در امریکا این رفتار را تحمل نمی‌کنند و خیلی سریع نسبت به شرکت واکنش نشان می‌دهند. نیمی از کسانی که این روزها از لیفت استفاده می‌کنند و قبلاً از اوبر استفاده می‌کرده‌اند، دلیل این تغییر عقیده خود را همین حاشیه‌ها و جنجال‌های اوبر اعلام کرده‌اند. اعتبار اوبر به شدت زیر سؤال رفته‌است.
کمی بعد خبرهایی در زمینه آزار جنسیِ کارکنانِ اوبر منتشر شد و هم‌زمان با این خبر، لیفت دوباره اعلام کرد که سرمایه‌های جدیدی جذب کرده‌است. واضح است که سرمایه‌گذاران از اوبر فاصله گرفته و به سمت لیفت مایل شده‌اند. این یعنی حتی سرمایه‌گذاران نیز عقیده خود را در زمینه اوبر تغییر داده‌اند.
استراتژی‌های لیفت در بسیاری از مسائل نیز متفاوت از اوبر است که تاکنون موفقیت‌آمیز بوده‌است. این شرکت برای ساخت خودروهای مستقل و بدون راننده با بقیه شرکت‌ها همکاری می‌کند در حالی‌که اوبر سعی دارد خودش به تنهايي چنین پروژه بزرگی را اجرا کند. به هر حال برای لیفت دشوار خواهد بود که در آینده متفاوت از شرکت‌هایی مانند اوبر باشد. اما تا جایی که اشتباهات و زمین‌خوردن‌های آنها مثل زمین‌خوردن‌های اوبر، اجازه بدهد، این شرکت پیشتاز خواهد بود.