در فاصله سالهای 1950 تا 2015 صنعت توریسم در دنیا 4700 درصد رشد کرد و از 25 میلیون نفر به 1.2 میلیارد نفر رسید. در این فاصله زمانی اقتصاد دنیا رشد زیادی کرد و تحولات بزرگ صنعتی در دنیا اتفاق افتاد
مترجم مونا مشهدی رجبی/آینده نگر/منبع: مجمع جهانی اقتصاد
یکی از بخشهای مفرح و لذتبخش در زندگی هر انسان سفر است و هر فرد بسته به نوع شخصیت خود زمینه سفر را مهیا میکند. برخی از سفرهای ساده و آسان استقبال میکنند و برخی تنها زمانی که مجبور باشند به سفر میروند. مثلا زمانی که باید برای شرکت در یک جلسه کاری به سفر بروند یا باید با اعضای خانواده که ساکن در منطقه دیگری هستند دیدار کنند. اما برخی دیگر سفر را برای افزایش سطح آگاهیهای فرهنگی و اجتماعی خود ضروری میدانند و برخی دیگر هم سفر را عاملی برای بهبود شرایط روحی و ایجاد آرامش و تفریح در جریان زندگی روزمره تلقی میکنند. در سالهای اخیر مردم دنیا بیش از قبل سفر میکنند و به همین دلیل آمارهایی که اخیرا در مورد وضعیت صنعت توریسم در دنیا منتشر میشود خبر از رشد این صنعت و بیشتر شدن استقبال مردم از سفرهای کوتاهمدت دارد.
ولی سؤالی که امروزه در ذهن تمامی مردم دنیا وجود دارد به خصوص افرادی که سفر را در زمره برنامههای ضروری زندگی خود میدانند این است که سفر در آینده چه شکلی خواهد داشت؟ آیا مردم برنامهریزیهای اولیه برای سفر را مانند ما انجام میدهند یا خیر؟ آیا سرعت رشد صنعت توریسم در سالهای آتی هم مانند سالهای اولیه قرن بیست و یکم میلادی خواهد بود؟ چه کشورهایی توریستپذیر خواهند بود و مردم ساکن در کدام کشورهای دنیا بیش از دیگران به سفر میروند؟
رشد 57 درصدی شمار توریستها در دنیا
اهمیت توریسم در اقتصاد دنیا به اندازهای است که سازمانهای بزرگ بینالمللی هم به مطالعه در این مورد پرداختهاند. مجمع جهانی اقتصاد در گزارش اخیر خود به بررسی صنعت توریسم در سالهای اخیر پرداخت و نوشت که این صنعت با سرعت رشد میکند ولی نرخ رشد این صنعت در کشورهای صنعتی که بازاری توسعهیافته و اشباعشده دارند کمتر از بازارهای در حال گذار و کشورهای در حال توسعه واقع در افریقا و آسیا خواهد بود. در این گزارش آمده است: صنعت توریسم در شش دهه گذشته با سرعت بالایی رشد کرد تا اینکه در سال 2015 شمار توریستها در دنیا به بیش از 1.2 میلیارد نفر رسید. این در حالی است که شمار توریستها در سال 1950 میلادی برابر با 25 میلیون نفر بوده است. بخشی از رشد شمار توریستها در دنیا به افزایش جمعیت ساکن در دنیا ارتباط دارد و بخش دیگر آن هم مرتبط با افزایش تمایل به سفر در دنیا و توسعه صنعت توریسم است.
در فاصله سالهای 1950 تا 2015 صنعت توریسم در دنیا 4700 درصد رشد کرد و از 25 میلیون نفر به 1.2 میلیارد نفر رسید. در این فاصله زمانی اقتصاد دنیا رشد زیادی کرد و تحولات بزرگ صنعتی در دنیا اتفاق افتاد. نکته مهمتر اینکه ارتباطات و حمل و نقل هوایی سادهتر شد و در نتیجه این مسئله مردم بیش از قبل سفر کردند. انتظار میرود تا سال 2030 شمار توریستها در دنیا به بیش از 1.8 میلیارد نفر برسد. در صورت تحقق این پیشبینی طی 15 سال تعداد توریستها در دنیا 57 درصد رشد خواهد کرد و نسبت به سال 1950 میلادی 7100 درصد رشد خواهد داشت. این رشد بالا حاصل مجموعهای از شرایط است که بسترساز آن شده است و با توجه به پیشرفتهای سریع تکنولوژیکی و تغییر الگوی زندگی مردم انتظار میرود شمار توریستها در جهان تا انتهای قرن جاری با سرعت بسیار بالایی رشد کند. رشدی که میتواند تحولات زیادی در اقتصاد دنیا ایجاد کند و جهان را به سمت و سوی تازهای هدایت کند. در گزارش مجمع جهانی اقتصاد از صنعت توریسم به عنوان صنعتی که بالاترین نرخ رشد را طی 15 سال تجربه میکند نام برده شد و از احتمال تبدیل شدن آن به صنعتی پیشرو در دنیا تا انتهای قرن حاضر هم صحبت شد.
سفر دیگر کالای لوکس نیست
در سالهای گذشته افرادی سفر را در برنامه زندگی خود قرار میدادند که از نظر وضعیت مالی در شرایط ایدهآلی قرار داشتند و میتوانستند هزینههای گزاف سفر را بپردازند ولی در سالهای اخیر تعداد بیشتری از مردم سفر میکنند و هریک بر مبنای توانایی مالی خود نوع خاصی از سفر و وسیله حمل و نقل را انتخاب میکنند. انتظار میرود تا سال 2030 دیگر سفر کالایی لوکس نباشد زیرا موانع سفر در بسیاری از کشورهای دنیا از بین رفته و هزینههای سفر کاهش چشمگیری پیدا کرده است همانطور که در سالهای اخیر هم دیگر از سفر به عنوان کالایی لوکس در دنیا نام برده نمیشود.
در قرن بیست و یکم میلادی هتلهای ارزانقیمت و خطوط هوایی ارزانتر در دنیا راهاندازی شده است تا به مسافران امکان سفر با هزینه کمتر را بدهد. شهرهای مختلف هم خدمات توریستی مختلفی از قبیل اتوبوسهای توریستی و امکان سفر با نصف هزینه در متروها به توریستها ارائه میدهند که این خدمات باعث میشود تا مردم بیش از قبل برای سفر ترغیب شوند. از طرف دیگر در سالهای اخیر سرعت رشد اقتصاد و نرخ رشد دستمزدها بیشتر شده است، خانوادهها کوچکتر شدهاند و خدمات تامین اجتماعی در بیشتر کشورهای دنیا وجود دارد، در خانوادهها اغلب تمامی افراد کار میکنند و در نتیجه این تحولات دستمزد قابل استحصال مردم در دنیا رشد کرد و طبقه متوسط در دنیا بزرگتر شد. در نتیجه همین مسئله منابع مالی بیشتری در اختیار مردم قرار گرفته است و افزایش سطح آگاهی مردم و بیشتر شدن وسایل ارتباطی باعث شد تا مردم در مورد شرایط آب و هوایی و دیدنیهای کشورها و شهرهای دیگر اطلاعات بیشتری به دست آورند و انگیزه سفر در آنها بیشتر شود. در دنیای امروزی هم شرایط اقتصادی به نفع صنعت توریسم است و هم دنیای ارتباطات از این صنعت حمایت میکند و در نتیجه فرهنگ سفر در دنیا ایجاد شده است.
مردم کدام قارهها بیشتر سفر خواهند کرد
مجمع جهانی اقتصاد در گزارش خود نوشت در سال 2015 میلادی 1180 میلیون نفر در سراسر دنیا سفر خواهند کرد در حالی که تا سال 2030 شمار توریستها در دنیا به 1809 میلیون نفر خواهد رسید که رشدی 57 درصدی خواهد داشت. بیشترین شمار مسافران دنیا ساکنان اروپا خواهند بود. تعداد توریستهای اروپا در سال 2015 برابر با 594 میلیون نفر بود ولی در سال 2030 شمار توریستهای اروپا به 832 میلیون نفر خواهد رسید که نشان از رشد 40 درصدی دارد. در واقع با وجود اینکه اروپا در تمامی بازه 15 ساله مورد مطالعه بیشترین شمار توریستها را خواهد داشت ولی نرخ رشد توریسم در این منطقه از کشورهای در حال توسعه دنیا کمتر خواهد بود. در سال 2015 بالغ بر 50 درصد توریستهای دنیا اروپایی بودند ولی تا سال 2030 سهم توریستهای اروپایی به کل توریستهای دنیا به 45 درصد تنزل پیدا میکند و در مقابل سهم توریستهای کشورهای آسیا- پاسیفیک رشد میکند.
بالاترین نرخ رشد توریست در فاصله سالهای 2015 تا 2030 در کشورهای افریقایی اتفاق میافتد. در این بازه زمانی شمار توریستها در افریقا 157 درصد رشد میکند و از 35 میلیون نفر در سال 2015 به 90 میلیون نفر در سال 2030 میرسد. دومین منطقه دنیا از نظر نرخ رشد صنعت توریسم منطقه خاورمیانه است ولی این منطقه از نظر شمار توریستها در پایینترین سطح قرار دارد. در سال 2015 شمار توریستها در خاورمیانه برابر با 36 میلیون نفر بود ولی انتظار میرود تا سال 2030 با احتساب رشد 125 درصدی به 81 میلیون نفر برسد.
کشورهای آسیا- پاسیفیک در فاصله سالهای 2015 تا 2030 شاهد رشد 87 درصدی توریستها خواهند بود و نرخ رشد توریسم در کشورهای امریکایی برابر با 33 درصد خواهد بود.
کدام کشورها توریستپذیر میشوند
اما صنعت توریسم را از یک جنبه دیگر هم میتوان بررسی کرد. در بخش قبل در مورد مناطقی که بیشترین تعداد توریستها را خواهد داشت صحبت کردیم و در این بخش در مورد کشورهایی که در فاصله سالهای 2015 تا 2030 بیشترین سرعت توریستپذیری را تجربه میکنند صحبت میکنیم. البته میزان سرمایهگذاریهای انجامشده در این کشورها برای افزایش جذب توریست هم تاثیر زیادی در این پیشبینی داشته است. انتظار میرود در فاصله سالهای 2015 تا 2030 ورود توریست به کشور هند 7.89 درصد در هر سال رشد کند. این کشور به عنوان مقصدی که بیشترین رشد جذب توریست را در فاصله 15 سال مورد مطالعه دارد انتخاب شده است. دومین کشور این فهرست آنگولا است که ورود توریست به این کشور سالانه 7.6 درصد رشد میکند و سپس اوگاندا با رشد 7.4 درصدی ورود توریست در هر سال در جایگاه سوم قرار دارد. کشورهای دیگری که در فاصله سالهای 2015 تا 2030 بیشترین نرخ رشد ورود توریست را تجربه میکنند عبارتاند از برونئی، تایلند، چین، میانمار، عمان، موزامبیک و ویتنام. نرخ رشد ورود توریست به این کشورها بین 7.3 درصد تا 6.6 درصد خواهد بود.
