رسواییهای مالی این روزها دامن خیلی از سیاستمداران را در دنیا گرفته؛ یکی از آنها دیلما روسف رئیسجمهوری سابق برزیل بود که چندی پیش استیضاح شد؛ حالا نوبت به میشل تمر رسیده، اما به نظر میرسد چیزهایی مانع رسواییاش بشود.
ترجمه: نسیم بنایی/ آینده نگر/ منبع اصلی:اکونومیست
«اگر اینطور میخواهند، بگذارید من را از کار برکنار کنند.» این را میشل تمر رئیسجمهوری برزیل در روز 22 مِی در مصاحبه با یک روزنامه گفتهاست. او دومین رئیسجمهوری در فاصله یک سال است که برای ماندن در دفتر ریاستجمهوری میجنگد در حالیکه تمامی نظرسنجیها علیه او هستند. پیش از او دیلما روسف رئیسجمهوری برزیل بود که در سال 2016 استیضاح شد. جرم او نیز نقضِ صریح قانون بود. هرچند اکنون اتهاماتی که به تمر وارد میشود بسیار سنگینتر از اتهامات روسف است، او همچنان آیندهای نسبتاً روشن در برزیل دارد. البته این اتهامات میتواند تأثیری مخرب بر اصلاحات اقتصادی در برزیل داشتهباشد.
مشکلات آقای تمر از روز 17 مِی آغاز شد؛ در این روز روزنامهای به نام اوگلوبو گزارشی منتشر کرد و در آن آقای تمر را به فساد متهم کرد. ماجرای فساد در برزیل از شرکت نفتِ پتروبراس شروع شد و حالا ماجرا فراتر از آن است. گفتهها حاکی از آن است که تمر میلیونها رئالِ برزیل خرج کرده تا این جریان مسکوت بماند.
البته تمر بارها در مصاحبهها و سخنرانیهای مختلف این مسائل را تکذیب کرده و خودش را بیگناه خواندهاست. حالا سرنوشت تمر از یکسو در دستان دادگاه و از سوی دیگر در دستان کنگره و افکار عمومی است. هرکدام از اینها میتواند او را پایین بکشاند. اسناد و مدارکی که علیه او وجود دارد، شوکهکننده است و به نظر میرسد هر جنبهای را دربر میگیرد. با وجود اين، او نقاط قوتی دارد که رئیسجمهوریِ پیشین نداشت.
ادسون فاشین یکی از قضات خبره دادگاه عالیِ برزیل دستور داده جریانِ رسواییِ تمر به صورت کامل بررسی شود. علاوه بر تمر، دو نفر دیگر نیز که با ماجرا در ارتباط هستند مورد بازجویی قرار میگیرند. به زودی اتهامات به صورت رسمی و دقیق اعلام خواهند شد. یک نوار نیز منتشر شده که ادعا میشود سندی علیه تمر است اما او این سند را بیارزش دانستهاست.
چرا تمر سقوط نمیکند؟
اصلیترین نقطه قوت تمر، دوستانی است که برای خود دستوپا کردهاست. او حتی با کسی که ید طولایی در استیضاح کردن دارد نیز رفاقت دارد. اما یکی از دلایلی که ممکن است عدهای نیز برای استیضاح او تردید کنند این است که واقعاً کسی برای جایگزینی وجود ندارد. در واقع آنها نمیدانند چهکسی را بعد از او به عنوان رئیسجمهوری در برزیل انتخاب کنند. او خودش توانست جایگزینی برای روسف باشد اما کسی نمیتواند جایگزین او باشد. هرکسی که بخواهد به عنوان گزینه بعدی مورد بررسی قرار بگیرد اکنون تحت بازجویی قرار دارد.
نکته دیگری که در مورد تمر وجود دارد این است که او برخلاف روسف، از سوی جامعه روشنفکران به صورت کامل طرد نشدهاست. مدیرهای برخی از شرکتها نیز میدانند که اگر سیاستهای او ادامه پیدا کند ممکن است اوضاع به نفعشان تغییر کند. حتی برنامههایی نیز در دستور کار تمر قرار دارد که میتواند اصلاحات اقتصادی را به همراه داشتهباشد و باعث افزایش نرخ اشتغالزایی بشود. اینها باعث شده عدهای همچنان جانب او را بگیرند.
تمر نسبت به روسف، هیجان کمتری را در مردم ایجاد میکند و در نتیجه کمتر باعث بیقراریها و نگرانیهای آنها میشود. روسف اغلب طبقه متوسط را به هیجان میآورد و باعث اعتراضات گسترده آنها میشد اما تمر سعی دارد این طبقه را به نوعی خاموش و ساکت نگه دارد. این مسائل باعث میشود اوضاع به نفع تمر تغییر کند. او میتواند با همین روند ادامه بدهد و برخلاف روسف، سرنوشتی به غیر از استیضاح داشتهباشد، هرچند اوضاع او بسیار وخیمتر از روسف است. اتهاماتی که به او وارد شده بسیار سنگین است اما سیاست او احتمالاً مانع دستگیریاش میشود. به هر حال او اکنون مرد معلق است.
سرنوشت رئیسجمهوری در گرو صادرکننده گوشت!
جوزه باتیستا سوبرینو کسی بود که برازیلیا را ساخت. او در سال 1957 صنعت عرضه گوشت را راهاندازی کرد و کارگران بسیاری را در اختیار گرفت. حالا دو پسرش به نامهای وسلی و جوزلی به جای او کار میکنند. اکنون آنها کسانی هستند که شاید باعث رسوایی و برکناریِ دومین رئیسجمهوری برزیل بشوند. این شرکت، بزرگترین صادرکننده گوشت در دنیاست؛ درآمد این شرکت از 3میلیارد و 900میلیون رئال (1میلیارد و 800میلیون دلار) در سال 2006 به حدود 170میلیارد رئال در سال گذشته رسید. بانک توسعه در فاصله سالهای 2007 تا 2015 بیش از 8میلیارد رئال سرمایه و وام به بدنه این شرکت تزریق کردهاست. در واقع آنها سعی داشتند از این طریق رقبای خود را بخرند. باتیستا در حالیکه رقبای خود را میخرید، سیاستمداران را هم میخرید. این شرکت در انتخابات 2014 بیش از 400میلیون رئال خرج کردهاست. این اقدامات به هیچوجه قانونی نبودهاست. حالا دو برادری که شرکت باتیستا را اداره میکنند میتوانند حیات رئیسجمهوری را به خطر بیندازند.