در کشورهای صنعتی مسئله نابرابری به معنای نابرابری در دستمزد و دریافتی حاصل از کار است و با تغییر قوانین کاری و تغییر نظام مالیاتی این نابرابری برطرف میشود ولی در کشورهای در حال توسعه و فقیر دنیا علاوه بر نابرابری در دستمزد نابرابری در برخورداری از فرصتهای اقتصادی هم دیده میشود.
مترجم: مونا مشهدی رجبی/ آینده نگر
در سالهای گذشته کشورهای صنعتی برای کاهش نابرابری اقتصادی سرمایهگذاریهای زیادی کردند و از روشهای مختلف توزیع درآمد و پرداختهای انتقالی استفاده کردند. اما در کشورهای در حال توسعه تا از بین رفتن مشکل نابرابری راه درازی در پیش است.
کیت پیکت، اقتصاددان
در کشورهای در حال توسعه نابرابری اقتصادی بیش از کشورهای صنعتی دیده میشود. مثلا در هند یک درصد از ثروتمندترین افراد جامعه به ۵۳ درصد از کل ثروت کشور دسترسی دارند و این نشان میدهد که نابرابری در این کشور بسیار زیاد است. مطالعات نشان داده است کشورهای اوکراین و نروژ و اسلوونی و اسلواکی و قزاقستان برترین کشورهای دنیا بر مبنای نسبت پالما هستند و نسبت پالما در این کشورها کمتر از یک است. در این کشورها تفاوت درآمد ثروتمندان جامعه با درآمد فقرا بسیار کم است و تمامی مردم به نسبت تقریبا مساوی به ثروتهای ملی دسترسی دارند. در حالی که کشورهای جمهوری افریقای مرکزی، نامیبیا، بوتسوانا، هائیتی و افریقای جنوبی از نظر نسبت پالما در انتهای فهرست جهانی هستند و تفاوت درآمدی فقرا و ثروتمندان در این کشورها بسیار زیاد است. اما بررسی ضریب جینی در کشورهای مختلف دنیا نشان میدهد که کشورهای اوکراین و اسلوونی و نروژ و اسلواکی و در نهایت چک پنج کشوری هستند که کمترین ضریب جیبی را دارند و این ضریب در کشورهای مذکور در مرز ۲۵ درصد قرار دارد در حالی که ضریب جینی در کشورهای بوتسوانا، جمهوری افریقای مرکزی، هائیتی، نامیبیا و افریقای جنوبی بیش از ۶۰ درصد است.
محمد محمود، اقتصاددان
در کشورهای صنعتی مسئله نابرابری به معنای نابرابری در دستمزد و دریافتی حاصل از کار است و با تغییر قوانین کاری و تغییر نظام مالیاتی این نابرابری برطرف میشود ولی در کشورهای در حال توسعه و فقیر دنیا علاوه بر نابرابری در دستمزد نابرابری در برخورداری از فرصتهای اقتصادی هم دیده میشود. نکته مهمتر این است که برخورداری یک فرد از امکانات و فرصتهای اقتصادی و منابع کشور به توانایی فرد یا میزان تحصیلات او بستگی ندارد بلکه کاملا وابسته به خانواده و شهری است که در آن متولد میشود. در کشوری مانند بنگلادش تفاوت در برخورداری مردم شهر و روستا از امکانات به اندازهای زیاد است که باعث نارضایتی و افزایش نرخ مهاجرت از روستا به شهر شده است. از طرف دیگر افراد متولدشده در روستاها به دلیل عدم دسترسی به منابع اقتصادی و امکانات، فرصت پرورش استعدادهای خود را پیدا نکردهاند و همین مسئله سبب میشود تا حتی بعد از آمدن به شهرها هم در میان طبقات پایین اقتصادی و دارندگان مشاغل سطحپایین قرار بگیرند. بنابراین به نظر من بهترین راه برای کاهش نابرابری اقتصادی در کشورهای در حال توسعه سرمایهگذاری در بخشهای مختلف کشورها و ارائه امکانات برابر به مردم است. برخورداری از امکانات یکسان به مردم فرصت میدهد تا متناسب با توان خود رشد کنند و درآمدی متناسب با سطح تواناییشان به دست آورند.
تیم ورستال، اقتصاددان
در دنیای مدرن نابرابری اقتصادی کمتر از گذشته است و دلیل آن را میتوان در افزایش حمایتهای سازمانهای جهانی از فقرا در دنیا دید. همچنین در سالهای اخیر تمایل و انگیزه برای تحصیل علم بیشتر شده است و همین مسئله سبب شد تا فرصتهای اقتصادی بیشتری در اختیار افراد قرار بگیرد. بررسیها نشان میدهد در دهه ۱۹۴۰ میلادی بالغ بر ۴۰ درصد از جمعیت دنیا از امکانات اولیه زندگی برخوردار نبودند و به دلیل اختلافهای طبقاتی یا جنسیتی و نژادی از رشد بازمیماندند ولی در سالهای اخیر احتمال رشد برای تمامی افراد وجود دارد به خصوص اگر برای این رشد برنامهریزی کنند و به تحصیل علم یا مهارتآموزی بپردازند.
این روند در سالهای اخیر بهبود پیدا کرده است به این معنا که در سال ۲۰۱۶ متوسط درآمد ثروتمندترین افراد ساکن در بریتانیا قبل از کسر مالیات برابر با ۸۴۷۰۰ پوند بود که ۱۲ برابر درآمد سالانه 5 درصد فقیر جامعه بوده است. در سال گذشته متوسط درآمد سالانه ۵ درصد از فقیرترین افراد بریتانیا برابر با ۷۲۰۰ پوند بوده است. مقایسه این آمار با آمار سال ۲۰۱۴ نشاندهنده بهبود وضعیت است. در سال ۲۰۱۴ متوسط درآمد ۵ درصد از ثروتمندترین افراد جامعه ۱۴ برابر متوسط درآمد فقرا بوده است. این روند مثبت است و میتواند ما را به سمت یک جامعه متعادل هدایت کند. بررسی آمارهای درآمد مردم در کشورهای صنعتی دیگر از جمله امریکا و اروپای غربی هم تاییدکننده کاهش نابرابری اقتصادی در دنیا است.
