سایت خبری اتاق تهران بررسی کرد

آیا طرح تامین اجتماعی همگانی اجرایی است؟

 حدود یک ماه پیش کلیات طرح « تامین اجتماعی همگانی» در شرایطی در کمیسیون برنامه و بودجه مجلس به تصویب رسید که به اعتقاد کارشناسان این طرح به دلیل بار مالی بسیار زیاد اجرایی نخواهد بود و از سوی شورای نگهبان هم به تایید نخواهد رسید. این طرح که در حال حاضر در کمیسیون اصلی (بهداشت و درمان) در حال پیگیری است، وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی را مکلف می‌کند در راستای اجرای اصل ۲۹ قانون اساسی نسبت به ایجاد تامین اجتماعی همگانی برای هر ایرانی اقدام کند. بر این اساس تامین اجتماعی با رسیدن به سن ۱۸ سال تمام شروع می‌شود و فرد با رسیدن به سن ۶۲ سال تمام بازنشسته شود. منابع لازم برای این طرح قرار است با سپرده گذاری در بانک ها با نرخ سود مرکب بانکی از منابع مالی نظیر یارانه، سهام عدالت تامین شود؛ اما به اعتقاد کارشناسان این موضوع چندان عملی نخواهد بود.

براساس آخرین سرشماری انجام شده در کشور در سال 1395 جمعیت کشور 79 میلیون 926 هزار و 270 نفر است که جمعیت 18 تا 62 سال آن که تحت این پوشش این طرح می توانند قرار بگیرند در حدود 50 میلیون نفر است، جمعیتی که تقریبا 65 درصد کل کشور را شامل می شوند و حالا در این طرح باید وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی آن ها را بیمه کنند، موضوعی که بار مالی بسیاری به همراه خواهد داشت. در این بین مرکز پژوهش های مجلس در گزارشی با بررسی این طرح در سناریویی بار مالی این طرح را پیش بینی کرده است و نوشته:« باتوجه به اینکه بیمه شدگان در این طرح مشارکت ملی نخواهند داشت با در نظر گرفتن پرداخت 30 درصد حداقل حقوق جهت حق بیمه و جمعیت یاد شده معادل 50 میلیون نفر رقم حق بیمه محاسبه شده برای تنها یک ماه در حدود 15 هزار میلیارد تومان و برای یک سال 180 هزار میلیارد تومان برآورد می شود. » همچنین در این گزارش با برآورد جمعیت کنونی 32 میلیون نفری فعلی که تحت پوشش تامین اجتماعی هستند پیش بینی شده است با همین شرایط اجرای این طرح نیازمند ماهانه 9 هزار میلیارد تومان بودجه باشد. اما سوال مهم این است که آیا دولت توانایی اجرای این طرح را که در صورت تصویب نهایی نمایندگان به قانون تبدیل خواهد شد دارد؛ اگر چه این قانون از نظر رفاه اجتماعی می تواند قدمی مثبت در کشور باشد؟ واقعیت کنونی کشور این است که این طرح عملا اجرایی نخواهد بود به خصوص آن که منابع آن از طریق یارانه ها، سودهای بانکی و سهام عدالت پیش بینی شده است، منابعی که اول  طولانی مدت نیستند و دوم اینکه همین حالا نیز دولت برای تامین آن با مشکلات جدی رو به رو است.

به اعتقاد کارشناسان و بررسی هایی که مرکز پژوهش های مجلس انجام داده است، مهم ترین چاش هایی که این طرح با آن رو به رو است شامل:« اول اینکه از نظر تامین منابع مالی طرح دچار مشکل است، دوم محل منابع آن قرار است از طریق یارانه و سهام عدالت تامین می شود و سوم اینکه اجرای این طرح ممکن است باعث شود نیروی کار جوان و ماهر کشور تمایل به کار را از دست بدهند و اختلال هایی در بازار کار کشور به وجود بیاید.