
«تجارت لیمو بزرگ است، خیلی بزرگ.» و این دلیلی است که بهسختی میتوان آن را نشانه باور عمیق یک رئیسجمهور به تجارت آزاد در نظر گرفت.
بعد از ماه جاری، اولین محموله لیموی آرژانتینی بعد از 16 سال به آمریکا وارد میشود. واردات این محصول در سال 2001 توسط وزارت کشاورزی ممنوع شده بود و حالا این محدودیت لغو شده است. انقباض تجارت لیمو، رابطه بین دو کشور را ترش کرده بود. این همان چیزی که دونالد ترامپ هم نسبت به آن آگاهی داشت. « یکی از دلایلی که او اینجا بود، لیمو بود، من به او درباره کره شمالی گفتم اما او درباره لیمو با من صحبت کرد» این جملات را مائوریسیو ماکری، رئیسجمهور آرژانتین از ملاقاتش با دونالد ترامپ در ماه آپریل نقل میکند.
داستان مرکبات و تجارت آن طوری بود که همه فکر میکردند درنهایت یک بیانیه در مورد جنگ مرکبات صادر شود. اما حالا این سؤال مطرح است که آیا آمریکا بهعنوان اولین مشتری میوه در جهان، از چهارمین تولیدکننده بزرگ جهان لیموی موردنیازش را تأمین میکند؟ چه چیزی باعث بروز اختلاف لیمویی بین آرژانتین و آمریکا شد و چرا درنهایت صلح در هم شکست؟
این اختلاف ریشههای عمیقی دارد. در سالهای متمادی از قرن گذشته، واردات میوه از آرژانتین محدود به تضمینها و نظارتهای خاصی بود. این نظارتها به دلیل ترس از آوردن آفت و انتقال به محصولات زراعی آمریکا برقرار شده بود. در وقفهای که در سال 2000 در روند واردات اتفاق افتاد، کنسرسیومی متشکل از تولیدکنندگان در کالیفرنیا و آریزونا که همه از تولیدکنندگان داخلی آمریکا محسوب میشدند، به سازمان حفاظت از گیاهان و حیوانات در آمریکا شکایت کردند. آنها در مورد مرکبات بحث میکردند، یعنی برگ برنده آرژانتینیها برای صادرات به آمریکا. ازنظر آنها خطر آلودگی ناشی از واردات از آرژانتین همچنان پابرجا بود. دادگاه همراه با کشاورزان آمریکایی دوباره ممنوعیت واردات را در سال 2001 برقرار کرد. حتی روابط نسبتاً گرم بین دو کشور هم در این سال به رفع این ممنوعیت کمک نکرد و مالیات بر صادراتی که توسط دولت آرژانتین بر تولیدکنندگان تحمیلشده بود و تلاشی برای تقویت این فاجعه مالی بود هم به کمک نیامد. درنهایت کار به سازمان تجارت جهانی کشیده شد، درحالیکه بازی «این به اون در» دوجانبه بین این دو کشور گوشت و مواد غذایی را هم در برگرفته بود.
رئیسجمهور منتخب آرژانتین، آقای ماکری در سال 2015، در نقش یک حامی بازار، بخش عمدهای از مالیات بر صادرات را حذف کرد. حضور او باعث شد روابط آمریکا و آرژانتین گرمتر شود. بعد از دیدار اوباما از پایتخت آرژانتین در مارس سال 2016، شرکتهای آمریکایی برای بازرسی از باغهای مرکبات به این کشور سفر کردند که این بازرسی باعث شد دولت در ماه دسامبر به برداشتن ممنوعیت در صادرات مرکبات به آمریکا اشاره کند.
چند هفته بعد از برگزاری مراسم تحلیف دونالد ترامپ، و تهدید او به خروج از توافقی که منجر به تجارت آزاد بین آمریکای لاتین و ایالاتمتحده شده بود، دولت آرژانتین نگران شد که مبادا این داستان رفع ممنوعیت را برای مدت نامحدودی به تعویق بیندازد بهویژه اینکه بعد از یک توقف 60 روزه این تصمیم در ماه مارس مورد تجدیدنظر قرارگرفته بود. ممنوعیت درنهایت به این دلیل که در ماه گذشته منقضی شده بود، لغو شد.
احتمالاً دو عامل برای برقراری تعادل در این داستان به کمک آمده است. اول رابطه تجاری طولانی بین ماکری و دونالد ترامپ و دوم این نکته که آرژانتین نسبت به دیگر کشورهای اطراف با آمریکا در وضعیت کسری تجاری قرار دارد. همانطور که پیشبینی میشد، تولیدکنندگان مرکبات در کالیفرنیا بعدازاین تصمیم به سراغ کاشت موز رفتند و منتقدان بدبین ترامپ این حرکت را انتقامی از دولت ارزیابی کردند، دولتی که در انتخابات سال گذشته از بهشدت از هیلاری کلینتون حمایت کرده بود. آنها احتمالاً بیشازحد دراینباره مطالعه میکنند. گذشته از همه اینها اما این تصمیم برای مدافعان تجارت آزاد هم تلخ است. تا الآن توجیه قابلتوجه رئیسجمهوری که ممنوعیت را لغو کرده این است که «تجارت لیمو بزرگ است، تجارتی بزرگ.» و این دلیلی است که بهسختی میتوان آن را نشانه باور عمیق یک رئیسجمهور به تجارت آزاد در نظر گرفت.