او کیست: لئونارد بلاواتیک در اوکراین زاده شد، در روسیه تحصیلش را آغاز کرد و در امریکا میلیاردر شد. موسس هلدینگ اکسس اینداستری با 18.2 میلیارد دلار ثروت اکنون در رتبه 46 فهرست بلومبرگ قرار دارد.
زهرا چوپانکاره/ آینده نگر
لئونارد بلاواتیک یکی از آن ثروتمندانی است که در گروه «خودساختهها» قرار میگیرد. در سالهای گذشته ثروت او مدام افزایش یافته و این افزایش را مدیون موفقیت هلدینگ اکسس است که سرمایهگذاریهای گستردهای در حوزه مواد شیمیایی، املاک و سرگرمی در سراسر جهان انجام داده. بلاواتیک شاید بیش از هرچیزی به خاطر سرمایهگذاری مشهورش در شرکت مواد شیمیایی لینولدبسل شناخته شده باشد اما از سال 2011 که شرکت موسیقی وارنر را خرید تبدیل به یکی از چهرههای شناختهشده در دنیای هالیوود هم شد.
بلاواتیک در سال 1957 در اوکراین متولد شد، پدر و مادرش هردو استاد دانشگاه بودند و طبیعی بود که او هم با رسیدن به سن جوانی راهی دانشگاه شود. در دهه 70 وارد دانشگاه موسکو شد تا در رشته مهندسی راهآهن مشغول به تحصیل شود اما درسش را ناتمام گذاشت چون خانوادهاش تصمیم گرفتند که برای ادامه زندگی به امریکا مهاجرت کنند. با رسیدن به خاک امریکا تحصیلاتش را به جای موسکو در بهترین دانشگاههای این کشور ادامه داد. تا مقطع فوق لیسانس علوم کامپیوتر در دانشگاه کلمیبا تحصیل کرد، در سال 85 به عنوان شهروند امریکا قبول شد و در سال 1989 دکترایش را در رشته امبیای از دانشگاه هاروارد گرفت. بعد از دانشگاه او مدتی در مدرسه پزشکی نیویورک مشغول به کار شد، کارش ربطی به پزشکی نداشت، در آنجا نرمافزاری نوشت که به کمک آن دانشگاه قادر بود دانشجویان متقلب را از نوع پاسخ به سؤالاتشان شناسایی کند. بعدتر در شرکتهای سرشناس اندرسون (موسسه مشاور مالیاتی شرکتهای بزرگ) و میسیز (تولید لباس) به عنوان مدیر خدمات اطلاعاتی مشغول به کار شد. وقتی که سرمایهای به هم زد شروع کرد به سرمایهگذاری در بازار املاک نیویورک و خیلی زود متوجه موقعیتهایی شد که در خاک روسیه در حال ظهور بود.
لئو شرکت هلدینگ اکسس را در سال 1986 به ثبت رساند و چهار سال بعد با ویکتور وکسلبرگ، همکلاسی قدیمیاش شریک شد تا در صنایع آلومینیوم روسیه که توسط بوریس یلتسین، رئیسجمهور وقت این کشور در حال واگذاری به بخش خصوصی بود، سرمایهگذاری کنند. با آغاز این واگذاریها که نام «نبرد آلومینیوم» بر خود گرفت این دو شریک جزو برندگان میدان بودند و شروع به خرید کارخانههای ذوب آلومینیوم کردند و کمکم داراییهایشان را زیر چتر واحدی به نام شرکت یونایتد روسال جمع آوردند، شرکتی که حالا به عنوان بزرگترین تولیدکننده آلومینیوم جهان شناخته میشود.
سرمایهگذاری از صنعت تا هالیوود
او به همراه ولسبرگ و سه شریک میلیونرشان، در سال 1997 بالغ بر40 درصد از سهام YNK را خرید و کنترل آن را به دست گرفت، این شرکت پیش از فروپاشی شوروی یک شرکت دولتی نفتی به شمار میرفت که در چندین میدان نفتی در سیبری غربی سهم داشت و از آنها سود میگرفت. دو سال بعد این شرکا، سوددهترین شرکت زیرمجموعه هلدینگ رقیب خود یعنی کمپانی BP را خریدند، این شرکت توسط دادگاه تجارت در سیبری ورشکسته اعلام شده بود.
این تاجر امریکایی- اوکراینی بیش از هر چیز به خاطر سرمایهگذاریهای سودآور و گاه ریسکپذیرش شناخته میشود. در سال 2011 او پتروشیمی لینولدباسل را با 2 میلیارد دلار از خطر ورشکستگی رهانید و تا سال 2014 سود کاری را که کرده بود دید، ارزش سهام او به بیش از 10 میلیارد دلار رسید و همین موضوع سبب شهرت بیشتر او شد. بسیاری از کارشناسان بازار سهام این معامله را بزرگترین معامله در تاریخ والاستریت دانستند.
او هم مانند بسیاری از سرمایهگذاران جاهطلب دیگر هیچوقت خودش را محدود به یک حوزه از تجارت نکرد. لئو سرمایهاش را به هر سویی که از نظر او پولساز است هدایت میکند. در سال 2004 شرکت او با خرید 20 درصد از شرکت توری بورچ تبدیل به بزرگترین سرمایهگذار در حوزه مد و فشن شد. این شرکت حالا 10 درصد از سهام 30 میلیارد دلاری این شرکت را در اختیار دارد.
سال 2011 او شرکت موسیقی وارنر را به مبلغ 3.3 میلیارد دلار خرید و بعد هم به سراغ خرید شرکت ضبط برادران وارنر رفت. سود شرکتهای بزرگ موسیقی سبب شد تا بعد از این خرید مشهور به سراغ شرکت پارلوفون برود، یک شرکت انگلیسی که کار تهیه و توزیع موسیقی گروههای معروفی مانند Coldplay را در اختیار دارد، برای این شرکت او مبلغ 742 میلیون دلار خرج کرد.
سال گذشته او قدم دیگری برای نفوذ در امپراتوری هالیوود برداشت و با یکی از مدیران معروف استعدادیابی هالیوود با نام سارا استنت تیمی تشکیل داد تا بخش سرگرمی شرکت اکسس را تاسیس کند. این بخش جدید از شرکت بزرگ اکسس قرار است بر روی استعدادیابی و برندینگ تمرکز کند و به معرفی هنرمندان حوزه موسیقی و ترانهسرایان بپردازد. اما حضور او در دنیای موسیقی تنها محدود به نوع سنتی نیست، او در دنیای خرید و فروش موسیقی آنلاین هم وارد شده است و بر روی اپلیکیشنهای موسیقی آنلاین مانند اسپاتیفای و بیتس الکترونیک هم سرمایهگذاری کرده است. مجله هفتگی بیلبورد در امریکا که یکی از نشریات شناختهشده صنعت موسیقی است او را به عنوان یکی از 10 چهره قدرتمند این حوزه معرفی کرده است.
لئو همچنین صحب کمپانی فیلم Al است، یک شرکت مستقل فیلمسازی که از محصولاتش میتوان به فیلم مشهور «پیشخدمت» (The Butler) اشاره کرد. هر سال همزمان با برگزاری فستیوال فیلم کن در فرانسه لئو یک مراسم اختصاصی نهار بر روی کشتی تفریحی بزرگش در یکی از بنادر منطقه کن برگزار میکند تا همیشه به عنوان بخشی از دنیای سینما در کنار ستارهها و نامهای شناختهشده این صنعت حضور داشته باشد.
بلاواتیک سرمایهگذاریهای گوناگونی در بخش املاک شخصی و تجاری هم داشته است. شرکت او از سال 2000 با شرکت فانا شریک شد و بخش ساحلی شهر بوینس آیرس در آرژانتین را که به پورتو مادرو مشهور است تبدیل به یکی از ارزشمندترین بخشهای پایتخت کردند. در سال 2004 به سراغ بازار املاک انگلستان رفت و برای خرید اولین قطعه زمینش در خاک این کشور 100 میلیون دلار هزینه کرد. او در منطقه کنزینگتون در لندن که در اختیار میلیونرها است عمارتی خرید و چند سال برای بازسازی آن زمان گذاشت، این عمارت و ملک اطرافش هماکنون 300 میلیون دلار ارزشگذاری شده است و سرمایهدار بزرگ اوکراینیتبار تنها بخشی از سال را در آن به سر میبرد. لئو در سال 2014 یکی از مشهورترین کلابهای جزیره پارادایس در باهاماس را هم از آن خود کرد و در بهار سال بعد خانه وودی جانسون، مالک تیم جت نیویورک را با مبلغ 77.5 میلیون دلار خرید.
شرکت اکسس که حالا دفاتر اصلیاش در نیویورک، لندن و مسکو دایر است در زمینههای گوناگونی فعالیت دارد:
کمکهای انساندوستانه
بلاواتیک علاوه بر خریدهای همیشگیاش و سرمایهگذاریهای موفقی که انجام میدهد مانند برخی دیگر از میلیاردهای معروف دنیا در حوزه کمکهای بشردوستانه هم شناختهشده است. نزدیک به دو دهه است که بنیاد خانوادگی بلاواتیک و شرکت اکسس به عنوان حامیان مالی بسیاری از موسسات فرهنگی و بشردوستانه فعالیت دارند و او حامی موزه انگلستان، اپرای سلطنتی و موزه هنرهای مدرن شناخته میشود. بنیاد خانوادگی بلاواتیک به همراه آکادمی علوم نیویورک جایزهای را با نام او برای بورس کردن دانشمندان جوان اختصاص دادهاند. هرساله این جایزه به صورت مبلغ قابل توجهی در اختیار دانشمندان جوان در حوزه علوم حیاتی، فیزیک و مهندسی قرار میگیرد. سال 2010 اعلام شد که این بنیاد مبلغ 75 میلیون پوند برای تاسیس دانشکده سیاستگذاری دانشگاه آکسفورد اهدا میکند. این مبلغ یکی از بزرگترین هدایایی است که دانشگاه آکسفورد در طول تاریخ 900 ساله خود تاکنون دریافت کرده است. این دانشکده از سال 2012 پذیرش دانشجو را آغاز کرده است. این دانشگاه البته به دلیل پذیرفتن این هدیه از جانب سرمایهدار مشهور مورد انتقاد قرار گرفت. روزنامه گاردین در مطلبی که در سال 2015 منتشر کرد خبر داد که دهها تن از منتقدان دولت روسیه با اشاره به اقدامات این کشور در راستای اخراج و بیرون راندن نیروهای کار غربی از این کشور زیر نظر پوتین، لئو را هم با این جریان پیوند دادند و از دانشگاه آکسفورد بابت پذیرش این هدیه از جانب یکی از چهرهای نزدیک به پوتین انتقاد کردند. بلاواتیک البته نزدیکی خود با رئیسجمهور روسیه را رد کرده است و میگوید که از سال 2000 به بعد هیچ تماس شخصی با او نداشته. بلاواتیک در خانوادهای یهودی متولد شده و شاید همین است که بخش قابل توجهی از مبالغ اهدایی او سر از اسرائیل درمیآورد، او در بخشهای اسرائیلینشین در خاورمیانه پناهگاهی برای افراد مستمند دایر کرده که ماهیانه به 5 هزار خانواده فقیر امداد غذایی میرساند و همچنین حامی مالی دانشگاه تلآویو شناخته میشود. سال 2014 میلادی او مبلغ 20 میلیون دلار به این دانشگاه کمک کرد.