تورم فزاینده به رسیدن نرخ تورم ماهانه به بیش از ۵۰ درصد اطلاق میشود که زمینهساز فروپاشی کامل سیستم پولی کشور را فراهم میکند و ارزش پول ملی را تنزل میدهد
مترجم: مونا مشهدی رجبی/ آینده نگر
فابریزیو موریرا، کارشناس اقتصادی و تجاری
تورم فزاینده، تورمی است که از کنترل خارجشده باشد. دلایل ایجاد تورم فزاینده متفاوت هستند ولی یکی از مهمترین دلایل را میتوان افزایش عرضه پول دانست. درواقع زمانی که عرضه پول به اقتصاد بهطور گسترده و بدون کنترل و نظارت دقیق انجام شود، قیمت کالاهای اساسی و مهم بهتدریج رشد میکند و ارزش پول در بازار کاهش مییابد. از دیگر عوامل ایجادکننده تورم فزاینده میتوان به جنگ و تحولات منفی اقتصادی و اجتماعی ناشی از آن اشاره کرد. در شرایط جنگ سرمایهگذاران تمایلی برای سرمایهگذاری در کشور جنگزده ندارند و بهتدریج فرصتهای شغلی و فعالیتهای اقتصادی کم و کمتر میشود. در این وضعیت ارزش پول کشور بهسرعت کم میشود و افت ارزش پول اولین و مهمترین دلیل را برای ایجاد تورم افسارگسیخته فراهم میکند. بعد از انتخاب دونالد ترامپ در امریکا بسیاری در مورد احتمال ایجاد تورم فزاینده در این کشور صحبت کردند ولی با توجه به ساختار اقتصادی امریکا و رشدی که در بخشهای مختلف مشاهده میشود، احتمال تورم فزاینده در امریکا وجود ندارد.
ادوارد چنسلر، اقتصاددان
یکی از اصلیترین دلایل تورم فزاینده در دنیا چاپ اسکناس است؛ سیاستی که در سالهای اخیر در تمامی کشورهای صنعتی دنیا اجراشده است تا با رکود مقابله شود. از همان زمان هم در مورد احتمال تأثیر منفی این سیاست روی اقتصاد در درازمدت صحبت شده بود ولی بهزعم اقتصاددانانی که ریاست فدرال رزرو و دستگاههای اقتصادی کشورهای اروپایی را بر عهده داشتند دنیا چارهای جز افزایش انتشار اسکناس و تزریق به اقتصاد نداشت.
بررسیهای تاریخی نشان میدهد در تمامی کشورهایی که مشکل تورم فزاینده را تجربه کردهاند انتشار اسکناس برای مقابله با بحرانهای مختلف زمینه را برای ایجاد تورم فزاینده فراهم کرده است و شاید به همین دلیل باشد که انتظار ایجاد تورم فزاینده در امریکا هم انتظاری دور نباشد. البته فدرال رزرو امریکا در سالهای اخیر نظارت دقیقی بر عملکرد اقتصاد داشته است و با استفاده از ابزار نرخ بهره بانکی تلاش کرد تا شدت بحران را کنترل کند.
نیک بانکر، اقتصاددان و روزنامهنگار
تورم فزاینده به رسیدن نرخ تورم ماهانه به بیش از ۵۰ درصد اطلاق میشود که زمینه فروپاشی کامل سیستم پولی کشور را فراهم میکند و ارزش پول ملی را تنزل میدهد. با وجود اینکه از نظر اقتصادی تورم فزاینده محصول چاپ پول توسط دولت برای حل مشکل کسری بودجه و تأمین نیازهای دولتی است ولی برخی از اقتصاددانان عامل اصلی ایجاد تورم فزاینده را ضعفهای دستگاههای سیاسی و اجتماعی میدانند و بر این باورند که در کشوری که سیستم سیاسی قدرتمندی دارد و دولت توان اداره اقتصاد و فضای تجاری را دارد احتمال ایجاد تورم فزاینده بسیار کم است. طولانیترین تورم فزاینده در دنیا در فاصله اوت سال ۱۹۲۲ تا نوامبر ۱۹۲۳ در آلمان اتفاق افتاد. در این دوره ۱۵ ماهه تورم فزاینده بعد از جنگ جهانی اول اتفاق افتاد و نرخ تورم ماهانه ۳۲۲ درصد رشد کرد. در برخی از روزهای این دوره ۱۵ ماهه در آلمان، قیمتها در روز دو برابر یا سه برابر میشد که بهمنزله مرگ اقتصادی آلمان بود. کشورهای دیگری هم تجربه تورم فزاینده را داشتهاند ولی تجربه آلمان سختتر و طولانیتر از دیگر کشورها بوده است.
