نکته مهم در عملکرد اقتصادی دولت یازدهم جلوگیری از انجام اقدامات عجولانه است.
مهدی تقوی
سال 96، سال ادامه دستاوردهای مثبت دولت یازدهم در عرصه اقتصاد است. دولت یازدهم توانست نرخ رشد منفی اقتصاد را که نتیجه عملکرد اقتصادی دولتهای نهم و دهم بود، به نرخ مثبت تبدیل کند. به نظر میرسد با ادامه این روند نرخ تعیینشده رشد محقق شود.
به نظر من نمیتوان میزان دقیق رشد اقتصادی سال جاری را پیشبینی کرد اما شواهد نشان میدهد که رشد اقتصادی سال 96، نسبت به سال 95 بیشتر است. مقایسه دو دولت روحانی و احمدینژاد نشان میدهد که عملکرد اقتصادی دولت یازدهم بهمراتب مؤثرتر و کار آ تر از دولت سابق بوده است. دولت یازدهم بهطور ویژه درزمینهٔ برجام و توافق هستهای خوب عمل کرده است. گروه دیپلماسی کشور درزمینهٔ مذاکرات به موفقیت بزرگی رسید که نمیتوان از آن بهراحتی عبور کرد و اثرات آن در اقتصاد را نادیده گرفت. درزمینهٔ نوسازی ناوگان هوایی گامهای بزرگی برداشتهشده است. خرید هواپیما از ای تی آر در جریان است. سفارش ساخت هواپیما به بوئینگ و ایرباس دادهشده است.
از همه مهمتر عملکرد دولت در کنترل تورم است که باید بهطورجدی به آن پرداخت. در دولت یازدهم شتاب افزایش قیمتها به زیر 10 درصد رسید این در حالی است که در دولت دهم تورم به 40 درصد رسید یعنی هر کالایی 40 درصد گران شد درحالیکه قدرت خرید تنها 20 درصد تقویتشده بود. اقشار مختلف جامعه ازجمله کارمندان دولت، دانشگاهیان و حتی صاحبان حرف و مشاغل آزاد با تورم 40 درصدی دستوپنجه نرم میکردند درحالیکه بهاندازه نصف این تورم از شتاب قیمتها فاصله داشتند و 20 درصد ازنظر اقتصادی و معیشت ضعیفتر شده بودند. در دولت روحانی تورم به زیر 10 درصد رسید که در تقویت قدرت خرید مردم نقش به سزایی داشته است. کاهش تورم یکی از تکههای پازل بهبود فضای اقتصادی است. با تلاش دستگاه دیپلماسی کشور پولهای بلوکهشده ایران در مواردی آزادشده و باثبات و کاهش قیمت دلار، فضای بهتری برای فعالیت اقتصادی فراهمشده است.
رکود اقتصادی تا حد زیادی فروکش کرده اما بخش مسکن هم چنان راکد است. این رکود به پیشبینیهای غلط سازندگان مسکن بازمیگردد. یکی از مهمترین طرحهای مسکن که در دوره دولتهای نهم و دهم اجرا شد، مسکن مهر بود. مسکن مهر باوجود بهکارگیری حداکثر ظرفیتهای بخش ساختمان و صنعت برای عرضه واحدهای مسکونی به مردم ناموفق بود. مهمترین ایراد مسکن مهر جانمایی مناسب بود و این در حالی است که تنها یک مشورت ساده گرفتن از اقتصاددانان میتوانست بروز چنین مشکلی در این پروژه کلان ملی مانع شود. یکی از وظایف اقتصاددان ارزیابی طرح است. ارزیابی طرح که شامل سرمایهگذاری، موقعیت و بازگشت سرمایه در پروژه مسکن مهر انجامنشده است. واحدهای مسکونی در مناطقی ساختهشده که امکان سکونت وزندگی اجتماعی در آن فراهم نیست. چنین اقدامات عجولانهای به هدر رفت منابع صنعت ساختمان و رکود بیشتر منجر شده است.
نکته مهم در عملکرد اقتصادی دولت یازدهم جلوگیری از انجام اقدامات عجولانه است. رسانهها باید بیشتر به دورانی بپردازند که تورم در اقتصاد ایران به 40 درصد رسیده بود تا امروز، همه اهمیت تورم زیر 10 درصد را درک کنند.