برندهای ژاپنی زمانی حاکمان بلامنازع صنایع الکترونیک در جهان بودند اما این روزها رسانهها در سر تیترها بیش از محصولات آنها به مشکلاتشان میپردازند. ژاپن کشوری است که در آن واکمن اختراعشده است اما با ظهور گوشیهای هوشمند گرایش عمده به برندهای بزرگ خاتمه پیداکرده و این شرکتها به دلیل درگیری با بوروکراسی پیچیده افت کردند. علاوه بر این از دست دادن پولهای کلان و رسواییهای مالی هم چند برابر شده است. سی ان ان مانی در گزارشی چند مورد از برندهای ژاپنی را که از عرش به فرش رسیدند بررسی کرده است:
توشیبا، در آستانه
پیشگام در ساخت لب تاپ، لوازمخانگی و سایر محصولات دیجیتال امروز به جمع شرکتهایی پیوسته است که برای ادامه حیاتشان به حمایت بانکها نیاز دارند و البته در این مبارزه توشیبا از پیشقراولان است. جسپر کول، مدیرعامل شرکت سرمایهگذاری WisdomTree در ژاپن گفت:«توشیبا آخرین زامبی است.» توشیبا در صنایع کلیدی از شرکتهایی چینی و کرهای عقب افتاد و برای جبران به سراغ کسبوکارهای دیگر رفت. این شرکت با خرید شرکت وستینگهاوس پولش را در انرژی هستهای سرمایهگذاری کرد. بعدازاین شرکت گرفتار یک رسوایی حسابداری بزرگ شد و همان زمان که برای جمعوجور کردن این داستان تلاش میکرد در سرمایهگذاری هستهای هم دچار مشکل شد.
در ماه فوریه توشیبا اعلام کرد که تأخیر زیاد و سرریز هزینهها سرمایهگذاریاش در بخش هستهای در آمریکا را با حفرهای 6.3 میلیارد دلاری در امور مالی مواجه کرده است. وستینگهاوس اعلام ورشکستگی کرد و توشیبا هشدار داد که بقای شرکت موردتردید است.
شارپ، فروخته شد به فاکسکان
شارپ شهره تولید ضبطصوتهای قابلحمل، ماشینحسابهای با ظرفیت بالا و VCR ها بود. این شرکت روی تولید صفحههای نمایش و ال سی دی تلویزیون شرطبندی کرد درحالیکه سود هم در بازار سهام پرداخت میکرد اما این شرطبندی برای شارپ، سرانجام خوشی نداشت. با تقویت ارزش ین، و بروز بحران مالی در جهان تقاضا کاهش پیدا کرد. این مسئله باعث شد شارپ تا سالها در لبه ورشکستگی بگیرد و دو بار با ضمانت بانکها نجات پیدا کرد. شارپ زیان دهی بزرگ و کاهش پنج هزار فرصت شغلی برای کارکنانش در سراسر جهان را در سال 2015 اعلام کرد. هرچند این میزان از کاهش فرصت شغلی زیاد به نظر نمیآید اما به قول کیت هنری، بنیانگذار استراتژی آسیا در توکیو، شغلی برای «ژاپنی که در آن کسبوکارها برای شاغل نگهداشتن همه کار میکنند» همین هم زیاد است. درنهایت در سال گذشته شرکت تایوانی فاکسکان که لوازم الکترونیکی تولید میکند شارپ را خرید.
المپوس، نجاتیافته با لوازم و تجهیزات پزشکی؟
المپوس با ساختن میکروسکوپهای داخلی شروع کرد و درنهایت کارش به ساخت دوربین و تجهیزات و لوازم پزشکی رسید اما درنهایت شیوههای مرموز حسابداری در این شرکت به یک رسوایی بزرگ و تحقیرآمیز منجر شد. در سال 2011، مایکل وودفورد، بهعنوان اولین مدیر اجرایی غیر ژاپنی در المپوس مشغول به کار شد و خیلی زود کشف کرد که صورتهای مالی در شرکت جعلشده است و اطلاعاتی که سابقه آن به سال 1990 بازمیگردد را پنهان کردند. وقتی مایکل شروع به تحقیق دراینباره کرد، هیئتمدیره بهطور ناگهانی تصمیم به اخراج او گرفت. مایکل اخراج شد اما بههرحال طشت رسوایی شرکت افتاده و خسارت واردشده بود. وودفورد دست به افشاگری زد و 13 سال تقلب مالی 1.7 میلیارد دلاری را افشا کرد. وورد فورد بعدها گفت که تکیه شدید فرهنگ ژاپنی بر ادب به این مشکل در المپوس دامن زده است. احترام به سالمندان در المپوس فضایی را ایجاد کرده بود که در آن سالها تصمیمات غلط مدیران حاکمیت بلامنازع داشت. شرکت بعد از به دست گرفتن امور توسط یک تیم جدید بازگشت چشمگیری به عرصه تجارت داشت. ارزش سهام المپوس به تقریباً 10 برابر بیشتر از ارزش آن در سال 2011 بود رسید و البته این پیشرفت به لطف فروش خوب تجهیزات پزشکی المپوس بود.
سانیو، خریداریشده توسط پاناسونیک
سانیو سومین سازنده بزرگ لوازم الکترونیکی مصرفی در ژاپن بود که باتری تلفن همراه و لوازمخانگی تولید میکرد. سانیو یک شرکت جهانی بود که دریکی از توریستیترین مناطق شهر لندن درجایی که اولین تبلیغات با تابلوهای نئون در سال 1978 انجامشده بود، یعنی سیرک پیکدیلی املاک و مستغلاتی را به تملک خود درآورد و صاحب یکی از تابلوهای بزرگ تبلیغاتی شده بود.
پیش از سال 2000 شرکت با رکودی طولانی مدت مواجه بود در حالیکه باید با رقبایی از چین و کره جنوبی هم رقابت می کرد. تقویت ارزش ین باعث شد صادرات محصولات ژاپنی گران تر شود و این فشاری برای شرکت ها بود تا در هم دیگر ادغام شوند. در نهایت پاناسونیک در سال 2009 سانیو را خرید.
تابلوی 340 فوتی نئون شرکت سانیو در پیکدیلی سیرک لندن، مثل خود شرکت قربانی تغییرات تکنولوژیکی شد و سقوط کرد. به سانیو گفته شده بود که یک ال ای دی پیشرفته را جایگزین این تابلو کند اما شرکت اعلام کرده بود که بنا به دلایل اقتصادی لزومی ندارد دست به چنین تغییری بزند. در سال 2011، تابوی سانیو تاریک شد.
