یمن در منطقهای مشترک با ایران قرار دارد و اکنون مدتهاست که با جنگ درگیر شدهاست. یک پای ثابت جنگ یمن، عربستان سعودی است. هر اتفاقی که در یمن میافتد به نوعی با ایران نیز مرتبط است.
ترجمه: نسیم بنایی/ آینده نگر/ منبع اصلی:اکونومیست
شواکی هایل یکی از موفقترین صنایع در یمن بود که با علم به وضعیت این کشور باز هم تأسیسات غذایی خود را در یکی از پرخطرترین شهرها بنا کرد. شهری که این شرکت بخشی از تأسیسات خود را در آن بنا کرده، نوعی خط مقدم به شمار میآید که در آن شورشیها با نیروهای سعودی میجنگند. جنگ حالا به اوج خود رسیدهاست. این شرکت باید برای تولید بیسکوئیتهایش آرد وارد کند اما حضور نیروهای سعودی مانع واردات شدهاست. مرزهایی که محل ورود و خروج کالاها بودهاند اکنون خالی از تجار است. علاوه بر آن مشکلاتی نیز برای پرداختها ایجاد شدهاست. بانک مرکزی یمن از صنعا جابهجا شدهاست. حوثیها از ژانویه 2015 به مرزهای شمالی این کشور آمدهاند. در بخشی دیگر نیز سربازهای امارات متحده عربی مشغول هستند. نیروهای دولتی که در بخشهای مختلف کار میکنند از ماه جولای تاکنون هیچ حقوقی دریافت نکردهاند. بانکها نیز دست از تلاش برداشتهاند و دیگر نامهای رد و بدل نمیکنند.
هرچه اقتصاد رسمی یمن بیشتر فرومیپاشد، جنگ اقتصادی شکلی جدیتر به خود میگیرد. هر ماشینی که محمولهای به همراه داشتهباشد میتواند بدون دردسر از ایستهای بازرسی عبور کند. مهم نیست چهچیزی بار این ماشینهاست. قاچاق اسلحه به امری رایج تبدیل شدهاست. نارنجکهای دستساز با قیمتی ارزان به وفور یافت میشوند. پایان این جنگ میتواند هزینههایی برای نیروهای درگیر به دنبال داشتهباشد. آنها دیگر با مقامات سازمان ملل نیز مذاکره نمیکنند و کار خودشان را انجام میدهند. حتی زمانی که عدهای از دیپلماتها مرکزی برای آتشبس در عربستان سعودی راهاندازی کردند حوثیها آن را بمباران کردند. یکی از سربازها میگوید: «آنها از گلوی مردم یمن میگیرند تا کار خودشان را انجام بدهند.»
کسانی که خارج از جنگ یمن هستند دخالتهای بسیاری در جنگ داشتهاند تا بتوانند نتیجه را مشخص کنند. عدهای از حوثیها حمایت میکنند و به آنها اسلحه میدهند. جمعیت یمن به صورت مساوی از شیعهها و سنیها تشکیل شدهاست و همه برای نماز خواندن با هم به مسجد میروند.
عربستان سعودی تلاش دارد با صادر کردن عقاید اسلام وهابی اوضاع را در این کشور تغییر بدهد. برخی از آنها به صورتی افراطی موعظه کردند و جرقههای جنگ را از همانجا زدند. سنیهای یمنی اغلب در بخشهای ساحلی و شرقی این کشور متمرکز شدهاند. شیعهها نیز بیشتر در بخشهای شمالی و غربیِ یمن زندگی میکنند. یمنیها در سال 1990 بسیار متحد بودند اما اکنون از هم جدا شدهاند. مردم به سمت یکدیگر بمب پرتاب میکنند؛ شهروندان به جان یکدیگر افتادهاند. از مارس 2015 پای خارجیها نیز به این جنگ باز شد. از آن زمان است که از زمین و آسمان بمب میبارد. حالا دیگر نه راههای زمینی، نه راههای دریایی و نه راههای هوایی هیچیک امن نیستند.
بنبست
سعودیهای بسیاری در این جنگ کشته شدهاند اما با آتشبس موافقت نکردهاند. بر اساس آمار رسمی سازمان ملل، 7هزار یمنی در دو سال گذشته در این جنگ جان خود را از دست دادهاند. در سال 2016 بیمارستانها 18مرتبه مورد حمله قرار گرفتهاند. گرسنگی نیز به اوج خود رسیدهاست. یمن 90درصد از غذای خود را وارد میکند. اما کنترلهایی که بر مرز این کشور صورت میگیرد مانع ورود مواد غذایی به این کشور میشود. غذاهایی که وارد میشود نیز باید به سرعت مصرف شود چرا که هیچ برقی وجود ندارد تا این غذاها را در یخچال نگه دارند. نیمی از چیزهایی که به یمن فرستاده میشود در راه فاسد میشود. از میان 27میلیون یمنی، 7میلیون نفر در روز گرسنه میمانند. این رقم هر روز نیز در حال افزایش است. بیش از 3میلیون نفر از خانههای خود فرار کردهاند. اما از میان همسایههای یمن تنها جیبوتی است که پناهندگان را به خود راه میدهد. یمنیها معتقدند سازمان ملل بزرگترین بحران بشریت است. سعودیها اصرار دارند که این هزینهها ارزشش را دارد. اما حالا دلایلی وجود دارد که باعث نگرانیشان میشود. برخی میگویند همه اعضای سازمان ملل با جنگ مخالف هستند اما جالب است که همه حاضرند یمن را برای به دست آوردن نیروی بیشتر بفروشند. عربستان سعودی شبانه سلاحهای امریکاییاش را بر سر مردم یمن فرو میریزد و خودش را در مخمصهای میبیند که نمیتواند به راحتی از آن بیرون بیاید هرچند لازم است هرچه سریعتر از آن بیرون بیاید. مردم عربستان سعودی که طاقت ریاضت اقتصادی را ندارند نیز به صدا درآمدهاند و نسبت به این جنگ واکنش نشان دادهاند.