بازار کتاب نهتنها در ایران بلکه در دنیا با افول شدیدی همراه بودهاست؛ کسی به کتابهای چاپی و بازار آنها خوشبین نیست اما این گزارش بلومبرگبیزنسویک ادعای دیگری دارد.
ترجمه: نسیم بنایی/ آینده نگر/ منبع اصلی:بلومبرگ، بیزنس ویک
کتابها را به خاطر بیاورید؛ آن کاغذهایی که با جوهر چیزهایی روی آنها چاپ میشد، آیا میتوانید به خاطر بیاورید؟ ظهور کتابهای الکترونیکی مانند آمازون کیندل آنها را کُشت. اما واقعیت این نیست. فروش کتابهای چاپی در سه سال گذشته در امریکا افزایش یافتهاست. توماس ریب سود بسیار زیادی از این طریق به دست آوردهاست. مدیرعامل برتلزمن که یک شرکت آلمانی است، میگوید: «نشر همیشه در کانون کسبوکار ما قرار داشته و در آینده نیز همینطور خواهد بود.» این شرکت آلمانی در سال 1835 تأسیس شدهاست و در حال حاضر 117هزار نفر از طریق این شرکت مشغول به کار هستند.
ریب باید سهام 53درصدی خود در پنگوئن رندم هوس را ارتقا ببخشد. دلیل اصلی نیز این است که پیرسون قصد دارد 47درصد سهام خود را به فروش برساند. این دو شرکت در سال 2012 با یکدیگر ادغام شدند تا از این طریق بتوانند مانند آمازون، اپل و گوگل به سود کلانتری دست پیدا کنند. پنگوئن رندم هوس در زمینه انتشارات کتاب در دنیا رتبه نخست را در سال 2015 به دست آوردهاست. این شرکت فروش خود را در این سال به 3میلیارد و 700میلیون یورو (حدود 4میلیارد دلار) افزایش دادهاست درحالیکه فروش آن در سال 2013 حدود 2میلیارد و 700میلیون یورو بود. این شرکت سود خود را مرهون فروش در بازارهایی مانند هند است. علاوه بر آن کتابهایی که فیلم آنها ساخته شده نیز فروش بیشتری داشتهاند و این به فروش کتابهای نشر پنگوئن نیز کمک کردهاست. سود ناشران در سال 2015 نسبت به سال قبلِ آن بیش از نصف، افزایش یافت و به 557میلیون یورو رسید.
پیرسون در 18 ژانویه فروش خود را اعلام کرد. در آن زمان این شرکت با چالشهای بسیاری همراه شدهبود. فضا نیز به گونهای در امریکا پیش میرفت که رئیس این شرکت مجبور شد راههای جدیدی برای افزایش فروش پیدا کند. بالاخره خبرهای بد دستبهدست هم دادند و باعث شدند ارزش سهام این شرکت به شدت سقوط کند. بهاینترتیب یکچهارم از ارزش سهام این شرکت سقوط کرد. شغل تمام کسانی که در پیرسون مشغول به کار بودند به خطر افتاد. آنها نتوانستند مدلی را طراحی کنند که در روزهای بد به فریادشان برسد. تحلیلگران میگویند همین باعث شد که آنها به سمت باخت حرکت کنند.
کتاب و اقتصاد
تاکنون شرکت برتلزمن با مدیریت خانواده میلیاردر آلمانی موفق شده خود را از مخمصه نجات بدهد و به حالوروز پیرسون دچار نشود. ریب میگوید: «ما هر کاری بتوانیم انجام میدهیم تا رشد آینده این کسبوکار را تضمین کنیم.» سرمایهگذاری روی کتاب کاری بسیار پرخطر است. نگاهی به سالهای گذشته نشان میدهد پیشرفت تکنولوژی و دیجیتالی شدن باعث شده کتابهای صوتی و چیزهایی از این دست رواج پیدا کنند. همه اینها به منشأ نگرانی تبدیل شدهاند. درآمد ناشران در این سالها تغییر چندانی نداشتهاست. بسیاری از اطلاعات که زمانی از طریق دیکشنری، دایرهالمعارف یا اطلس به دست میآمد اکنون با جستوجو در گوگل به دست میآید و این کار به صورت رایگان انجام میشود. با وجود این، کتابها هنوز در اقتصاد نقش فعالی را ایفا میکنند.
بسیاری از کتابهای پرفروش، به سودهای بسیار دست پیدا میکنند. نشر پنگوئن رندم هوس که 250 ناشر در پنج قاره جهان دارد، از میان 10 کتاب پرفروش، 5 تا را در سال گذشته به خودش اختصاص دادهاست. یکی از تحلیلگران به ایان ویتیکر میگوید: «بازار کتاب از آنچه مردم پنج سال پیش تصور میکردند خیلی بهتر است.» هرچند نشر پنگوئن بخش زیادی از سود خود را از طریق 115هزار کتاب دیجیتالی به دست آورده اما باز هم نمیتوان سهم آن را در اقتصاد نادیده گرفت. فروش کتابهای الکترونیکی تا سال 2020 تنها در یکچهارم این صنعت سهم خواهد داشت. حتی اگر درآمدها تغییر زیادی نداشتهباشد باز هم در سه سال آینده 46میلیارد دلار درآمد از این طریق به دست خواهد آمد. در امریکا فروش کتابهای الکترونیکی کاهش یافته و در عوض کتابهای چاپی خریدار بیشتری پیدا کردهاند. اگر اندکی خلاقیت وارد دنیای نویسندگی بشود میتوان انتظار تحولی بزرگ در بازار کتاب داشت.
