سایت خبری اتاق تهران دو دهه فعالیت در منطقه گازی عسلویه را بررسی می کند

بزرگ ترین میدان گازی جهان و رقابت ایران و قطر در برداشت

تاریخ 1396/01/26 ساعت 13:18

با روی کار آمدن دولت یازدهم و انتخاب دوباره بیژن زنگنه به عنوان وزیر نفت که در دولت اصلاحات نیز این مسئولیت را برعهده داشت بار دیگر توسعه میدان های گازی مشترک با قطر در منطقه عسلویه و پارس جنوبی در اولویت قرار گرفت

براساس برنامه اعلام شده از سوی مسئولان ریاست جمهوری قرار است فردا حسن روحانی رئیس جمهور کشورمان در سفری به منطقه عسلویه بزرگ ترین پروژه صنعتی کشور را افتتاح کند، پروژه افتتاح فازهای 17، 18، 19، 20 و 21 پارس جنوبی و چند پتروشیمی که با سرمایه گذاری حدود 20 میلیارد دلاری به سرانجام رسیده اند و از این جهت نیز پروژه هایی ویژه محسوب می شوند.

بزرگ ترین میدان گازی جهان

میدان گازی پارس جنوبی، بزرگترین میدان گازی جهان است، که در خلیج فارس و در آب های سرزمینی ایران و قطر واقع شده‌است. میدانی مشترک که در کشور قطر، میدان گازی گنبد شمالی خوانده می شود. ایران و قطر از ابتدای برداشت از این میدان مشترک همواره در رقابت برای برتری در بهره‌برداری قرار دارند و البته در این بین گوی رقابت همیشه با برتری قطر بوده است.

میزان ذخایر گاز این میدان مشترک به حدی است که پیش بینی می شود حداقل بتواند گاز کل ساکنان زمین را برای 10 سال تامین کند. مساحت این میدان گازی در مجموع ۹۷۰۰ کیلومتر مربع است که ۳۷۰۰ کیلومتر مربع آن در آب های سرزمینی ایران و ۶۰۰۰ کیلومتر مربع آن در آب های سرزمینی قطر قرار دارد. همچنین حجم گاز برداشت‌شدنی میدان به همراه میعانات گازی، معادل ۲۳۰ میلیارد بشکه نفت خام پیش بینی شده است.

ذخیره بخش ایرانی میدان ۱۳٫۳ تریلیون مترمکعب گاز درجا و ۱۹ میلیارد بشکه میعانات گازی (۹ میلیارد بشکه قابل برداشت) است که ۵۰ درصد ذخایر گازی ایران و ۸ درصد از ذخایر گازی جهان را در خود جای داده است. همچنین ذخیره بخش قطری میدان ۳۷ تریلیون مترمکعب گاز درجا و ۲۶ تریلیون مترمکعب گاز قابل برداشت و ۳۰ میلیارد بشکه میعانات گازی (۱۰ بیلیون بشکه قابل برداشت) است که معادل ۹۹٫۹ درصد ذخایر گازی قطر و ۲۱ درصد ذخایر گازی جهان است.

منطقه ویژه اقتصادی پارس و فازها

از نیمه های دهه 70 شمسی مسئولان ایران به فکر این افتادند تا برداشت از میدان گازی پارس جنوبی را همچون قطر شروع کنند و این شد که در اولین گام در سال 1377 این منطقه به عنوان منطقه اقتصادی انرژی پارس ( عسلویه) به ثبت رسید و برنامه هایی برای اولویت برداشت از این میدان مشترک در 24 فاز تعریف شد که 10 فاز آن در اولویت قرار گرفت و پس از آن شرکت مجتمع گاز پارس جنوبی به منظور راه اندازی و بهره برداری از این فازها در 28 مهر 1377 تاسیس شد و پس از آن کار کلید خورد و به سرعت پیش رفت تاجایی که تا اولین فاز در سال 1382 به بهره برداری رسید و فازهای بعدی نیز یکی پس از دیگری به انجام رسید تا جایی که تا پایان سال 1384 که دولت اصلاحات روی کار بود بخش های مهمی از فازهای اولویت دار ( 1تا 10 ) در آن زمان به بهره برداری رسیدند. در این دوره کشور قطر نیز توسعه برداشت از میدان گازی پارس را به سرعت در پیش گرفت و تقریبا می توان گفت همیشه از ایران در برداشت جلوتر بود.

اما با روی کار آمدن دولت های نهم و دهم کار پیچیده شد و به دلیل تحریم ها به کندی پیش رفت البته طرح های توسعه میدان گازی پارس جنوبی و اضافه شدن فازهای جدید در دستور بود و تاحدودی هم کارها پیش رفت ولی تقریبا می توان گفت هیچ فازی در این دوره به نتیجه نرسید.

دولت یازدهم و جهش گازی

با روی کار آمدن دولت یازدهم و انتخاب دوباره بیژن زنگنه به عنوان وزیر نفت که در دولت اصلاحات نیز این مسئولیت را برعهده داشت بار دیگر توسعه میدان های گازی مشترک با قطر در منطقه عسلویه و پارس جنوبی در اولویت قرار گرفت، براساس تصمیم مسئولان وزارت نفت ( در سال 1392) در ابتدا تکمیل و بهره برداری از پنج فاز 12، 15،16،17 و 18 فاز پارس جنوبی که پیشرفت های فیزیکی بیشتری داشتند در اولویت قرار گرفتند، فازهایی که در تقریبا تا دوسال بعد به صورت کامل به بهره برداری رسیدند. پس از راه اندازی این فازها مسئولان وزارت نفت در تصمیم گیری بعدی راه اندازی فازهای 17،18، 19، 20 و 21 پارس جنوبی را برنامه ریزی کردند، فازهایی که قرار است فردا با حضور رئیس جمهور به رسما به بهره برداری برسند و افتتاح شوند. اتفاقی بزرگی که به گفته مسئولان وزارت نفت باعث می شود ایران برای اولین بار در ده های گذشته در برداشت گاز در این میدان مشترک از قطر پیشی بگیرد.