امریکای جنوبی بهویژه کشورهای آرژانتین و برزیل تأثیر زیادی روی اقتصاد جهان بر جای میگذارند و روابط اقتصادی نیز با ایران دارند؛ تحولاتی که در روابط این دو کشور ایجاد میشود، میتواند شکل تازهای به سایر روابط تجاری ببخشد.
ترجمه: نسیم بنایی/ آینده نگر/ منبع اصلی:اکونومیست
تیغهای ناسیونالیسم در دنیای ثروتمندان فرو رفته اما دو کشور بزرگ امریکای جنوبی همچنان تلاش میکنند با یکدیگر شریک شوند. مائوریسیو ماکری رئیسجمهوری آرژانتین به دیدار میشل تمر همتای برزیلی خود رفتهاست. آنها به هم قول دادهاند که برای بهبود وضعیت تجارت میان یکدیگر تلاش کنند و روابط اقتصادی خود را تقویت کنند. البته این دو کشور همیشه ارتباط داشتهاند اما اکنون قصد دارند روابط را نزدیکتر کنند. هرچند بارقههای امید دیده میشود اما نشانههایی نیز برای بدبینی وجود دارد.
در بیشتر اوقات قرن بیستم، برزیل و آرژانتین بیش از آنکه با یکدیگر دوست یا شریک باشند، رقیب یکدیگر بودهاند. آنها در دهه 70 بر سر تجهیزات هستهای با یکدیگر رقابت میکردند. تا اواسط دهه 80 در کتاب استراتژی جنگی برزیل تنها دشمنی که به عنوان دشمن قطعی نوشته شده بود، همسایه جنوبی این کشور بود. جمعیت و اقتصاد برزیل در برابر آرژانتین آنقدر زیاد و قوی است که باعث کوتوله جلوه دادن این کشور میشود. اما آرژانتینیها ثروتمندتر هستند. همه اینها باعث میشود که همکاری از جنس همکاریِ فرانسوی-آلمانی تقریباً نامحتمل شود؛ همکاری اروپایی این دو کشور زبانزد خاصوعام است اما هر دو کشوری در یک قاره نمیتوانند شبیه به آنها باشند. وقتی برزیلیها و آرژانتینیها با هم به توافق برسند دیگر بحث باز بودن روابط در میان نیست بلکه ایدئولوژی ناسیونالیستی به میان میآید. این اتفاق در دورهای خاص در دهه 50 بین این دو کشور اتفاق افتاد. در سالهای 2000 تا 2009 نیز دو کشور نوعی پوپولیسم دستچپی را در دستور کار خود قرار دادند.
این دو رئیسجمهوری که با هم ملاقات کردند بعید به نظر میرسد که راه به جایی ببرند. ماکری در خانوادهای در آرژانتین به دنیا آمده و درآمدش را از طریق خودروسازی به دست آورده؛ او از لیبرالیسم اقتصادی حمایت میکند. تمر از جنبش دموکراتهای برزیل است و با کسبوکار رابطه دوستانهای دارد اما به صورت سنتی با تجارت آزاد مخالف است.
البته هر دو رهبر دلایل خوبی دارند که نشان میدهد از باز بودن روابط استقبال خواهند کرد. آنها افسار اقتصاد را در دوران آشوب و افسارگسیختگیاش به دست گرفتهاند. سال گذشته رشد تولید ناخالص داخلی در هر دو کشور روندی نزولی داشتهاست. اقتصادی برزیل 3.3درصد و اقتصاد آرژانتین 1.8درصد کوچکتر شدهاست. بحران اقتصادی در برزیل به عنوان کشوری که یکششم از صادرات آرژانتین را دارد وضعیت این کشور را وخیم میکند. کاهش یک درصدی در رشد اقتصادی برزیل برابر با کاهش 0.7درصدی در اقتصاد آرژانتین بعد از دو سال خواهد بود.
*تقلا در باتلاق
حالا دو رئیسجمهور تلاش میکنند خودشان را از این مخمصه نجات بدهند. ماکری به دنبال تحولاتی در بازار ارز این کشور است. تمر نیز تلاش دارد سیاستهایی متفاوت از دیلما روسف را دنبال کند. هر دو به دنبال عملی کردن ایدههای جدید در بازار و اقتصاد کشور خود هستند. اما در عمل وضعیت تغییر چندانی نمیکند. آنها تلاش میکنند موانع را از سر راه بردارند و با یکدیگر به توافق برسند. البته آنها در برخی موارد نیز همعقیده هستند و به همین خاطر بیشتر میتوانند به هم نزدیک بشوند، مثلاً موضع هردوی آنها در قبال ونزوئلا تقریباً یکسان است.
بحران اقتصادی که آرژانتین با آن دستوپنجه نرم میکند باعث شده تولیدکنندگان در این کشور از هرگونه رقابت در عرصه کسبوکار با برزیلیها وحشت داشته باشند و قدری با احتیاط عمل کنند. شرکتهای برزیلی نیز وضعیت مناسبی ندارند، اکثر مدیرها عصبی و نگران هستند چرا که وضعیت اقتصاد این کشور بسیار آشفته است. وضعیت سیاسی در آرژانتین نیز به گونهای است که پیشنهادهای ماکری به برزیل بیشتر جنبه کوتاهمدت خواهد داشت چرا که به زودی انتخابات در این کشور برگزار میشود. البته احتمالاً او بعد از انتخابات مذاکرات را به شکل بهتری پیش خواهد برد. بههرحال وضعیت میان این دو کشور قدری عجیبوغریب است و بعید است که روابط به راحتی برقرار شود. آرژانتین همیشه در برابر غولی که همسایهاش است با احتیاط رفتار خواهد کرد و شراکت آنها بدون تردید به مویی بند خواهد بود که هر آن ممکن است قطع شود.
