هیجان ترامپی در بازار

ارز امسال به کدام سو حرکت می کند؟

محمد عدلی/ آینده نگر

نرخ ارز از تاثیرگذارترین شاخص‌ها‌ در جهت‌گیری اقتصاد ایران به شمار می‌‌‌رود. ایجاد ثبات در بازار ارز طی سه سال اخیر از جمله نقاط  روشن پرونده بانک مرکزی به حساب می‌‌‌آید. در این سه سال عموما بهای ارز نوسانات غیرهیجانی را دنبال کرده و مسیر منطقی را طی کرده است. البته در برخی ایام سال التهاب بر بازار ارز سایه افکنده است. ماه‌ها‌ی آذر و دی در سال 95 شاید بزرگ‌ترین هیجان ایجادشده در بازار ارز طی سه سال گذشته رقم خورد. نرخ دلار در این ایام برای اولین بار در دولت یازدهم از 4 هزار تومان عبور کرد اما ماه یازدهم سال را باید فصل آرامش بازار ارز نامید. در این ماه هیجان ناشی از انتصاب رئیس‌جمهور جدید امریکا تخلیه شد و بهای دلار در بازار آزاد به حدود 3 هزار و 800 تومان رسید. بانک مرکزی به رغم وعده‌های داده‌شده در سال 95 موفق به یکسان‌سازی نرخ ارز نشد و آن را به زمانی که روابط بین‌المللی بانکی به سطح مطلوبی برسد، موکول کرد.

رضی میری، عضو هیئت نمایندگان اتاق ایران: باید نگران تحولات نرخ ارز در سال جاری بود

نرخ ارز در اقتصاد ایران به میزان ثبات در مسائل شرایط سیاسی و اقتصادی وابسته است. با شرایط سیاسی فعلی که موضع‌گیری‌های امریکا در برابر ایران افزایش یافته، نمی‌توان اطمینان داشت که شرایط ثبات همچنان ادامه داشته باشد. فعالان اقتصادی به واسطه اجرای برجام و لغو تحریم‌ها امیدوار بودند با خروج از بن‌بست، به سمت ارتباط آسان با دنیا پیش بروند و نقل و انتقالات ارزی به طور عادی و بدون واسطه با کشورهای اروپایی انجام شود اما با توجه به برخوردهای جدید امریکا و نفوذ این کشور در اقتصاد جهان، نگرانی‌ها در این بخش افزایش یافته است. اروپایی‌ها به کار با ایران تمایل دارند اما از سوی دیگر امریکایی‌ها نفوذ بالایی در بانک‌های اروپا دارند که این موضوع در داد و ستد پول اثرگذار است. سهام‌داران بسیاری از بانک‌های بزرگ در اروپا، امریکایی هستند و اگر هم چنین نباشد ممکن است سطح فعالیت همکاری بانک‌های اروپایی با امریکایی‌ها موجب پیروی آنها از سیاست‌های امریکا شود. بنابراین باید نگران تحولات نرخ ارز در سال جاری بود. روند تقاضای ارز رو به رشد است اما ممکن است با تحولاتی که به آن اشاره شد، در بخش عرضه مشکلاتی ایجاد شود و دولت را ناچار به استفاده از ذخایر ارزی برای گرداندن اقتصاد کند. تاکنون دو نوبت جهش ارزی قابل توجه در اقتصاد ایران تجربه شده که بی‌ثباتی را در اقتصاد به دنبال داشته است. برآوردهای کارشناسی نشان می‌دهد که نرخ واقعی ارز پس از محاسبه اختلاف نرخ تورم ایران با نرخ تورم حوزه دلار، 4 هزار و 170 تومان است. در حال حاضر نرخ ارز در ایران حدود 10 درصد پایین‌تر از این رقم است اما اگر مواضع امریکا در برابر ایران بر روابط بانکی ایران و اروپا اثرگذار باشد، حتی ممکن است شاهد افزایش بهای دلار فراتر از سطح رشد طبیعی بهای این ارز باشیم.