ابرقدرتها بیش از هر زمانی در طول تاریخ به دنبال تجهیز نظامی خود هستند؛ تعداد سلاحهایی که انبار میکنند نشانه خوبی نیست. تایم در این گزارش به دلایل اهمیت و نگرانی در مورد این مسئله پرداختهاست.
ترجمه:نسیم بنایی/آینده نگر/ منبع اصلی: اکونومیست
دنیای امروز با مشکلات اشباع شدهاست. به نظر میرسد که سیاستگذاران گیج شدهاند و نمیدانند باید چه کار کنند. اما در میان همه مشکلات، یکی از همه مهمتر است و آن مجهز شدن و نظامی شدنِ دنیای سیاست است. نیروهای ارتشی هر روز قویتر و جدیتر میشود. حالا اولویت اول بشر باید متوقف کردن این روند مخرب باشد. دلیل اصلی نیز این است که وضعیت فعلی بسیار خطرناک است. هر روز تعداد زیادی نیروی ارتشی، تانک و تجهیزات نظامی روانه اروپا میشود. ناتو و نیروهای روسی و همچنین اسلحهها که زمانی دور از دسترس بودند اکنون در دسترس همه قرار دارند. گویی قرار است همین حالا به نقطهای نامعلوم شلیک کنند.
دولتها در بسیاری از مناطق نمیتوانند نیازهای اجتماعیِ اولیه مردم خود را برآورده کنند اما با وجود این، هر روز هزینه نظامی بیشتر میشود. پول برای خرید سلاح و تجهیزات نظامی به راحتی پیدا میشود در حالیکه برای سایر مسائل حیاتی یافتن پول کاری پیچیده و مشکل است. دولتها خیلی راحت هزینه کافی برای تجهیزات ویرانگر را فراهم میکنند و برای چیزی پول میدهند که میتواند نیمی از یک قاره را به راحتی با خاک یکسان کند. آنها این کارها را به اسم دفاع انجام میدهند و به خیال خود به دنبال ثبات استراتژیک هستند.
امروز سیاستمداران و رهبران ارتشی بیش از هر زمانی به نظر متخاصم میآیند و دکترین دفاع آنها بسیار خطرناک است. میخائیل گورباچف بر این باور است که یک بازی شکل گرفته که رسانهها نیز به آن ملحق شدهاند و دنیا را برای یک جنگ تمامعیار آماده میکنند. در نیمه دوم دهه 80، روسها و امریکاییها تصمیم گرفتند برای کاهش خطرات هستهای، سلاحهای تولیدی در این زمینه را کم کنند. بر اساس اطلاعات به دست آمده، 80درصد سلاحهای هستهای که بعد از دوران جنگ سرد جمعآوری شدهبود، نابود شدهاست. این کار باعث نشده امنیت کسی به خطر بیفتد و علاوه بر آن خطر از بین رفتن جان آدمها در جنگهای ویرانگر هستهای کاهش یافتهاست. این کار تنها با آگاهسازی رهبران ابرقدرتهای جهان انجام میشود. آنها باید باور کنند که جنگ هستهای به نفع هیچکس نیست.
جهانی بدون سلاح هستهای
در نوامبر سال 1985 بود که همایشی در ژنو برگزار شد و رهبران اتحاد جماهیر شوروی و ایالات متحده امریکا اعلام کردند جنگ هستهای برندهای نخواهد داشت و به همین خاطر نباید جنگ هستهای دربگیرد. همه دنیا به این حرفها گوش دادند اما این دو کشور خودشان به گونهای دیگر عمل کردند. برخی افراد در همان زمان میگفتند به حملات با هر وسیله ممکن واکنش نشان بدهید. رفتهرفته فرمول جدیدی شکل گرفت که در آن میگفتند از سلاح هستهای تنها برای جلوگیری از جنگ استفاده شود. اما هدف نهایی باید جهانی بدون سلاح هستهای باشد.
امروز تهدید هستهای بیش از هر زمانی جدی به نظر میرسد. روابط میان ابرقدرتها از بد به بدترین تبدیل شدهاست. کسانی که در صنعت تجهیزات نظامی کار میکنند با خوشحالی دستهایشان را به هم میکشند و از شرایط نفع میبرند. این وضعیت باید تغییر کند. راهحل پیشنهادی گورباچف این است که ملتها با هم وارد گفتوگو بشوند و تصمیمات مشترک بگیرند. به این ترتیب میتوانند اقدامات مشترکی نیز داشتهباشند. یکی از صحبتهایی که وجود دارد این است که گفتوگوی ملتها باید بر مقابله با تروریسم متمرکز شود. این بدون شک امری مهم و حیاتی است. اما واقعیت این است که تمرکز بر مبارزه با تروریسم، کافی نیست. اقدات دیگری نیز باید صورت بگیرد.
همه یک بار دیگر باید تمرکز خود را روی مسئله جنگ بگذارند و به دنبال راهی باشند که به کمک آن از بروز جنگ ممانعت کنند. شاید باید ساخت موشکها متوقف شود و رقابت نظامی به پایان برسد. همه باید بر سر استراتژی ثبات و مبارزه با سلاح هستهای به تفاهم برسند. در دنیای مدرن، تمرکز بشر باید روی مسائلی مانند فقر، افزایش جمعیت، محیط زیست و منابع طبیعی باشد. اما حالا همه به دنبال تجهیز نظامی خود هستند.
در میان تمامی نهادهای جهانی، سازمان ملل از همه بیشتر نقش دارد. این سازمان موظف است صلح و امنیت بینالمللی را برقرار کند. این سازمان شاهد است که ترامپ و پوتین روسای جمهور دو کشوری هستند که بیش از 90درصد از تجهیزات نظامی جهان را در خود جای دادهاند. سالها پیش فرانکلین روزولت رئیسجمهوری اسبق امریکا گفت بهترین نوع آزادی، آزادی از ترس است. امروز همین ترس باعث شده که کشورها به تجهیز کردن خود بپردازند. تنها دلیلی که میتوان برای این حجم از نظامی شدن پیدا کرد همین ترس است. پیش بردن دنیا با ترس، باعث محدود شدن انسانها میشود اما اگر بتوانند با این ترس خود مقابله کنند بدون تردید دنیایی آزادتر خواهیم داشت. همین حالا باید برای رهایی از ترس اقدام کرد.