اگر در حوزههای جدیدی نیاز به استفاده از خدمات مدیریتی مدیران خارجی باشد هیچ مشکلی وجود ندارد که مدیران خارجی بیایند و در کنار خودشان مدیران جوان ایرانی را مسلح به علم و دانش فنی تشکیلات و تجهیزات جدید کنند
محسن بهرامی ارضاقدس، رئیس کمیسیون تسهیل تجارت و توسعه صادرات اتاق بازرگانی تهران/منبع: آینده نگر
به دلیل اعمال سیاستهای ظالمانه و ناجوانمردانه تحریم، کشور ما در بخشی از حوزههای صنعتی از دانش روز، تکنولوژی و تجهیزات مدرن دنیا فاصله گرفته است و در این مدت بسیاری از بنگاههای ما در این زمینه موفق به نوسازی و بازسازی خطوط تولید خود نشدند. طبیعتا برای انتقال دانش فنی، تکنولوژی و استفاده از آموزشهای مرتبط با اداره این نوع از بنگاهها،کارخانهها و ماشینآلاتی که انتظار میرود در پساتحریم وارد کشور شوند، ما نیاز داریم تا کارشناسان مسلط و ماهری را برای نصب ماشینآلات جدیدی که میخریم در کشور داشته باشیم تا بتوانیم از خدمات آنها در داخل استفاده کنیم. به نظر میرسد به لحاظ دانش مدیریتی که به معنای عام کلمه، اداره بنگاههای علمی، اقتصادی و تجاری است، در کشور ما با برخورداری از طیف گستردهای از مدیران تحصیلکرده اطلاعات و دانش فنی روزآمد پاسخگوی همه نیازهای مدیریتی کشور هستند. البته این منهای آن دسته از شرکتها و موسساتی است که قرار است پس از برجام با سرمایهگذاری مستقیم خارجی در کشور تاسیس، ایجاد یا خریداری شود. طبیعی است مالکان این نوع بنگاهها که در کشور سرمایهگذاری میکنند متناسب با آورده و سهامشان میتوانند مدیرانی را نیز منصوب کنند و همانطورکه اشاره شد در بخشهایی که ضعف وجود دارد از ظرفیت مدیریتی کشور استفاده کنند. به این ترتیب نباید کشور را از دانش روز محروم کنیم.
اگر در حوزههای جدیدی نیاز به استفاده از خدمات مدیریتی مدیران خارجی باشد هیچ مشکلی وجود ندارد که مدیران خارجی بیایند و در کنار خودشان مدیران جوان ایرانی را مسلح به آن علم و دانش فنی تشکیلات و تجهیزات جدیدی کنند که همراه سرمایهگذاران خارجی وارد کشور میشود و به ایرانیها آموزش داده شود تا دانش آنها را نیز بهروز کنند. اما تاکید می شود که به نظر میرسد با شرایطی که ما در کشور به لحاظ ظرفیت نیروی انسانی تحصیلکرده در سطوح مختلف و جایگاههای معتبر در دنیا داریم، در حال حاضر ورود مدیران خارجی ضروری نیست. در دنیا ایرانیانی هستند که در حال حاضر در بسیاری از بنگاههای بزرگ خارجی یا حتی در سطح سازمان بزرگی چون ناسا مسئولیتهای مهم مدیریتی را برعهده دارند؛ بنابراین در شرایط فعلی نیازی به اینکه مسئولیتهای بزرگ مدیریتی را به پیمانکار خارجی بسپاریم و آنها را در رأس مسئولیتها قرار دهیم، نیست.
وجود مدیران خارجی و مستشاران خارجی نیز دو موضوع مستقل است. در این مورد نیز باید اشاره شود که در شرایط کنونی در کشور به مستشار خارجی نیازی نیست. اما همانطور که پیش از این اشاره شد، به عنوان مثال چنانچه یک شرکت خارجی و چندملیتی، پالایشگاهی در کشور ما احداث کند، از آنجایی که آن شرکت، در ایران سرمایهگذاری کرده و مالک آن پالایشگاه و تاسیسات مورد نظر است، طبیعتا می تواند برای مدیریت آن پالایشگاه و تاسیسات خود تصمیمگیری کند. ایران به عنوان یک کشور میزبان نمیتواند سرمایهگذاران خارجی را از ورود مدیران تخصصی خود، منع کند. نمیتوان سرمایهگذار خارجی را مجبور به استفاده از مدیران داخلی کرد. حتی بر اساس قوانین سرمایهگذاری خارجی در ایران نیز این اختیار به خارجیها داده شده که از مدیران متخصص خود استفاده کنند. البته میتوان از حضور این مدیران، برای آموزش مدیران داخلی نیز استفاده کرد.
اما در سایر قسمتهایی که سرمایهگذاری داخلی در آنها صورت گرفته است نیز مدیران زبده فراوانی وجود دارد و به هیچ وجه مشکلی از جانب مدیریت بخشهای مختلف نداریم. در ایران بعد از انقلاب برای اداره هیچ بنگاه و پروژهای از مدیران خارجی استفاده نشده است. اما اخیرا برخی از کارخانههایی که در فضای پسابرجام، توانستهاند شریک خارجی جذب کنند، در ترکیب هیئت مدیره خود، نمایندگانی از شریک خارجی را گنجاندهاند. این کار نیز بر اساس قانون انجام شده و منعی در اینباره وجود ندارد.