گزارشی كه در اوایل سال 2016 توسط گروهی از كارشناسان سازمان ملل متحد در امور جمهوری دموكراتیك كنگو منتشر شد نشان میدهد كه عناصری از ارتش در حال پشتیبانی از نیروهای دموكراتیك متحد هستند با تربیت نیروهای مسلحی كه اسلحه و مهمات دارند. در گزارشهای قبلی، این گروه از سازمان ملل تخمین زده بود كه این گروه از افسران مسلح از قطع درختان و الوارسازی از جنگلهایی كه تحت تسلط نظامیان است منتفع میشوند.
ترجمه:سعید ارکان زاده/ آینده نگر/منبع اصلی : نيوزويك
كامبره كاهندو در حال پختن برگهاي كاساو بود كه نظاميان در بعدازظهر ماه اوت وارد روستايش در شمال شرق بخشي از جمهوري دموكراتيك كنگو شدند. او با عجله بچههايش را به درون خانه برد و درها را قفل كرد و دعا ميكرد كه جنگجويان حركت كنند.چند لحظه بعدتر، صداي شليك اسلحه از بیرون شنيده شد. درِ خانه كاهندو از اين شليكها متلاشي شد و جنگجويان وارد خانهاش شدند. او كه از ترس فلج شده بود ديد كه يك مرد شروع به بريدن گلوي فرزندانش با يك قمه كرد، يك به يك بچهها، و همانطور كه آنها را ميكشت لبخند ميزد و آواز ميخواند. آن وقت بود كه مادر غش كرد و بيهوش شد. مادر 52 ساله ميگويد: «از آن موقع به بعد من هر شب در حال كابوس ديدن هستم. در روانم مشكل پيدا كردهام.»
قتلعام در روستاي «مايي- مويا» كه در حدود 30 مايلي شمال شهرستان «بني» واقع است، اغلب گزارش نشده است. در ناحيه پيرامون «بني» كه درگيريهاي نظامي در استان شمالي «كيوو» در آن انجام میشود، چيز چشمگيري براي جنايت وجود نداشت. اما از اواخر سال 2014، اين منطقه شاهد سلسلهاي از حملات بود كه عمدتا به مخالفان نظامي گروه اوگاندايي «نيروهاي دموكراتيك متحد» شناخته شدهاند. طبق اعلام ديدهبان حقوق بشر، اين خشونت نزديك به 700 شهروند را كشته است اما منابع خبري محلي ميگويند كه ميزان تلفات در اين حوادث بسيار بيشتر بوده است.
نيروهاي دموكراتيك متحد در شرق از زمان درگيريهاي سال 1994 ميلادي دوشقه شدهاند؛ زماني كه مهاجرت جمعي عظيمي از پناهجويان قوم هوتو از مرزهاي كشورهاي همسايه، رواندا، از ترس نسلكشي به وسيله دولت جديدي كه از اكثريت قومي توتسي بودند به اين سوي مرزها در كنگو انجام شد. در ميان آنها بسياري از قاتلان نسلكشي وجود داشتند كه در كشتن صدها هزار نفر از توتسيها و هوتوييهاي ميانهرو در بهار 1994 مشاركت كرده بودند.دو سال بعد، رواندا دست به دخالت نظامي زد و به پناهگاههاي پناهجويان كه به خانههاي موقت گروههاي شبهنظامي قوميت هوتو تبديل شده بود حمله كرد. نيروهاي رواندايي نيز ديكتاتور فاسد بدنام كنگو، موبوتو سهسه سهكو را سرنگون كردند.
اما به هر حال، شبهنظاميان هرگز به طور كامل از هم نپاشيدند و در دهه بعدي حركتهاي مارپيچگونهاي از درگيريها در 9 كشور افريقايي به وجود آمد و عامل گروههاي مخالف نظامي را ايجاد كرد. منابع طبيعي فراوان منطقه شامل طلا، الماس، الوار چوب و سنگ كولتان (ماده معدني پايه براي توليد تلفن همراه و ديگر ابزارهاي الكترونيك) نيز به اين جنگ دامن زده است. كميته نجات بينالمللي تخمين زده است كه تا سال 2008 اين جنگ هزينهاي به اندازه حدود 4.5 ميليون جان انسان داشته كه عمدتا ناشي از بيماريها و سوءتغذيه بوده است.
در اواخر سال 2013، شكست جنبش ام23 كه يك گروه نظامي تحت تسلط قوم توتسي بود، اميدها به پايان چرخه خشونت را افزايش داد. اميدها با ايجاد بريگاد مداخله سريع در موسسه حامي صلح ديرپاي سازمان ملل، منوسكو، با حكمي كه براي پايان دادن به فعالیت گروههاي مسلح داشت افزايش يافت.
يك سري از حملات در نيمه اول سال 2014 توانست در اين گروه از سازمان ملل انشعاب ايجاد كند اما سه سال بعدتر، با ادامه داشتن بيوقفه قتلعامها در منطقه بني، مردم محلي بيشازپيش از ناتواني هر دو گروه نظامي و نيز منتوسكو در كنترل خشونتها نااميد شدهاند. اينطور گفته شده كه تعداد نيروهاي دموكراتيك متحد در حال حاضر تنها چند صد نفر نظامي بيشتر نيست.
مردم در منطقه بني همچنين عصباني و نگران هستند. وقتي كه دولت به خانوادههاي شش نفري كه در اوايل نوامبر كشته شده بودند تابوت هديه داد، جوانان معترض اين تابوتها را در تظاهراتي كه عليه دولت انجام داده بودند به آتش كشيدند. آنها معتقد بودند كه دولت در حفاظت از آنها ناتوان بوده است. بعد از هر كشتار، مردم در محل حادثه و سردخانه جمع ميشوند تا مطمئن شوند كه عزيزانشان در ميان كشتهشدگان نيستند. در ماه اوت گذشته، دهها نفر بر اثر هجوم مردمي كه از چهار شليك هوايي يك سرباز مستِ به مرخصي رفته ترسيده بودند، زير دست و پا رفتند و كشته شدند. كمي بعدتر در همان ماه، در روانگوا، يكي از حومههاي شهري 50 نفر در يك حمله مسلحانه كشته شدند.
كاسهركا ويوويا، يك معلم مدرسه راهنمايي كه طي يكي از حملات سال 2013 عمهها و خالهها و عموها و داييهايش به گروگان گرفته شدند و از آن موقع تاکنون ديگر ديده نشدهاند، ميگويد: «اين حملات از جانب نيروهاي دموكراتيك متحد از سال 1996 ادامه داشته اما به بدترين وضع خود تاکنون رسیده است.»
دولت كنگو اين حملات را تقريبا هميشه به گردن نيروهاي دموكراتيك متحد مياندازد كه يك گروه اسلامي است و هدف اصلياش سرنگوني دولت در كشور همسايه، اوگاندا، و جايگزيني مقامات آن با مقامات مسلمان است. افراد مسلح در قبال فشارهاي سياسي در كشورهاي موطنشان، به سرعت در مناطق مرزي كوهستاني بين جمهوري دموكراتيك كنگو و اوگاندا پايگاه درست كردند و از اين پايگاهها در هردو كشور حملات خفيفي را انجام دادند. تحليلگران ميگويند كه اين اعمال آنها نشان ميدهد كه به اهداف مذهبي خود كمتر رسيدهاند و منافع محلي و منطقهاي آنها باعث شده است كه ميزان خشونتهاي اخير افزايش يابد.
گزارشي كه در اوايل سال 2016 توسط گروهي از كارشناسان سازمان ملل متحد در امور جمهوري دموكراتيك كنگو منتشر شد نشان ميدهد كه عناصري از ارتش در حال پشتيباني از نيروهاي دموكراتيك متحد هستند با تربيت نيروهاي مسلحي كه اسلحه و مهمات دارند. در گزارشهاي قبلي، اين گروه از سازمان ملل تخمين زده بود كه اين گروه از افسران مسلح از قطع درختان و الوارسازي از جنگلهايي كه تحت تسلط نظاميان است منتفع ميشوند.
برخي از ساكنان منطقه بني مشكوك هستند كه دولت از بينظمي و آشوبي كه در كشور به وجود آمده استفاده ميكند تا بتواند بهانههايي براي منافع سياسي خود به وجود بياورد و بتواند روي نتايج انتخابات تاثير بگذارد و برگزاري انتخابات را تا سال 2018 به تاخير بيندازد. عملا دوره قانوني رئیسجمهور كنوني، ژوزف كابيلا، در 19 دسامبر سال گذشته تمام شده است.
ديگر تحليلگران استدلال ميكنند كه روانداييها با قوميت هوتو در حال استفاده از خشونتها هستند به اين اميد كه زمينهايي را كه به طور سنتي تحت اشغال قوم نانده بوده تصاحب كنند، در حالي كه ديگران ميگويند كشورهاي همسايه دوست دارند كه خشونتها در اين كشور ادامه پيدا كند تا آنها بتوانند از جريان خروج طلا از طريق سرزمينهاي تحت تسلط نيروهاي دموكراتيك متحد به سود برسند. حضور يك سازمان افراطي فعال همچنين ثابت كرده است كه براي ادامه دادن اين خشونتها حتي كشورهاي همسايه حاضر به كمك نظامي به طرفهاي درگيري هستند.
در گزارشي كه در ماه مارس گذشته منتشر شد، گروه تحقيقات كنگو كه يك موسسه غيرانتفاعي است، گفت كه «شواهد زيادي مبني بر اینکه اعضاي گروه مسلح فاردس به صورتي فعال در كشتارها مشاركت داشتهاند» پيدا كرده است.
بسياري از بازماندگان اين كشتارها گفتهاند كه مبارزان مسلح لباسهاي ارتش ملي را بر تن دارند. ديگران ميپرسند كه چرا اجازه داده شده برخي از حملات از پايگاههاي نظامي انجام شود. ويوويا ميگويد: «سربازان در حال تبديل شدن به مبارز مسلح غيررسمي هستند و دولت به ما راستش را نميگويد. آنها فقط شليك هوايي ميكنند.» اين گفتههاي او طنين اين عقيده مشترك بين مردم شهر را تشديد ميكند كه ارتش دستور دارد با مبارزان مسلح نجنگد.
شهردار بني، نيونيي بواناكاوا، تكذيب ميكند كه اين گروه مسلح از پشتيباني دولت برخوردارند. وقتي خبرنگار نيوزويك از دفتر در مركز شهر بني ديدن كرد، او در تالار شهرداري تحت محاصره حدود 40 زن قرار گرفته بود كه بيوههاي سربازاني بودند كه به وسيله نيروهاي دموكراتيك متحد كشته شده بودند و مستمري پرداختنشده خود را تقاضا ميكردند.
بواناكاوا اصرار دارد كه هيچ عضوي از ارتش در حملات شركت نداشته است و ميگويد كه جنگجويان نيروهاي دموكراتيك متحد يونيفورمها را از سربازاني كه كشتهاند دزديدهاند و اين باعث ايجاد سردرگمي در ميان عموم شده است. او اضافه ميكند كه دولت در ماه اوت طراحي يونيفورم سربازان خود را تغيير داد تا از اشتباه در تشخيص هويت سربازان جلوگيري شود.
براي كاهندو، كه در اتاق نشيمن دوستش در حومه بني نشسته است، هويت كساني كه بچههايش را كشتند خيلي اهميتي ندارد. او اكنون در ترسي هميشگي زندگي ميكند. او در حالی که دستهايش ميلرزد ميگويد: «دولت بايد از اين حملات جلوگيري كند. ما كه در حومه شهر زندگي ميكنيم هميشه در حال ترس هستيم. آنها بايد از قربانيها حمايت كنند اما هيچ كاري نكردهاند.»