پنجاه و هشتمین شماره ماهنامه آیندهنگر، نشریه اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی تهران منتشر شد. سه هدف مشخص اقتصاد ایران برای سال آینده در سرمقاله این شماره با عنوان «توسعه زیر سایه وحدت عمومی» موردبررسی قرارگرفته است. در شماره نوروزی آیندهنگر، در فصلی با عنوان آیندهپژوهی بیم و امیدهای اقتصاد ایران در سال 1396 با همراهی متخصصان بخشهای مختلف اقتصاد ترسیم شده است.
ولی خلیلی، دبیر بخش کارآفرین ایرانی و کارخانه: در شماره نوروزی مجله کارآفرینان پیشکسوتی را معرفی کردیم که هرکدام در کار و رشته خود پیشگام بودند. افرادی مثل اصغر قندچی که حالا در آستانه 89 سالگی است، بنیانگذار شرکت کامیو نسازی «ایران کاوه» بوده بهعنوان پدر کامیون سازی ایران شناخته میشود، یا علیاکبر رفوگران که 86 سال دارد و خاطراتی از تأسیس کارخانه بیک در ایران برای ما تعریف میکند. چیزی که در زندگی همه این کارآفرینان مشترک است کار، کار و کار است.
زهرا چوپان کاره، دبیر بخش کارآفرین خارجی: بخش كارآفرين خارجي اين ماه تمام و كمال اختصاص پیداکرده به ميلياردرهاي فهرست بلومبرگ. از كساني كه ثروت را از اجدادشان به ارث بردهاند تا كساني كه خودشان آستين بالا زدهاند و مثل آقاي پینو، عنوانشان را به «پسرك روستايي فرانسوي» از تغيير دادهاند.
ریحانه یاسینی، دبیر بخش گزارشگر: کارآفرینی را در نظر بگیرید که سالها تلاش کرده و خط تولید راهاندازی کرده و با مشکلات زیاد، توانسته به درآمد خوبی برسد. حالا پسر جوانی را در نظر بگیرید که کل روزهای 20 تا 30 سالگیاش را پای اینترنت گذرانده و طی یک سال اخیر به لطف اقبال بیشازحد تلگرام، توانسته با ارسال جوک، یک ونیم میلیون نفر مخاطب جمع کند و از طریق تبلیغات، به درآمدی بیشتر از 30 میلیون تومان در ماه برسد. به همین سادگی، تلگرام بسیاری از محاسبات را برهم زده است. گزارشگر آیندهنگر، برای ویژهنامه عید به کنکاش در این پیامرسان نوظهور پرداخته و پرمخاطبترین کانالهای تلگرامی و میزان درآمد آنها را شناسایی کرده است.
کاوه شجاعی، دبیر بخش نماگر: بخش عمده نماگر این شماره - به مناسبت همزمانی با نوروز و آغاز سال جدید - ویژه آینده است. در گزارش اصلی ریسکهای مهم بینالمللی در سال 96 را بررسی کردهایم، مصاحبهای جذاب با دیوید سوزوکی در مورد بیاعتنایی بشر به آینده داریم و در گزارشی دیگر به آینده سلاحهای هوشمند چینی پرداختهایم.
آرش پور ابراهیمی، دبیر بخش کتاب ضمیمه: بیش از هزار سال است که پول کاغذی در مبادلات بشر به کار گرفته میشود اما به نظر میرسد که زمان کنار گذاشتن آن فرارسیده است. پیامدهای گذار از پول کاغذی به پول الکترونیکی تنها به تسهیل تراکنشها محدود نيست و میتواند بسیاری از پدیدهها مانند اقتصاد زیرزمینی، نظام مالیاتی، مهاجرت و حتی سیاستگذاری بانکهای مرکزی را هم تحت تأثیر قرار بدهد. کنث روگاف، اقتصاددان در دانشگاه هاروارد، بهتازگی کتابی را منتشر کرده که در آن نهتنها عواقب سیاست حذف پول کاغذی موردبررسی قرارگرفته، بلکه به سیاستگذاران توصیهشده که این سیاست را در دستور کار قرار دهند. این بخش مروری است بر کتاب تازه آقای روگاف یعنی «نفرین به پول کاغذی». کنار رفتن پول کاغذی از اقتصاد به این زودیها روی نخواهد داد کافی است بدانید که روگاف ۶۳ساله پیشبینی کرده که حذف پول نقد در زمان حیات او محقق خواهد شد.
ساعد یزدان جو، دبیر بخش جهاننما: در شماره نوروزی آیندهنگر، پنج کتاب بهجای بخش جهاننما ظاهرشدهاند. این پنج کتاب بااینکه در ظاهر به هم ارتباطی ندارند اما به یکدیگر میتوانند مربوط باشند. هر یک از این پنج کتاب که بخشهایی از آن در قالب کتاب ضمیمه مجله ترجمهشده، میتوانند تکمیلکننده پازل وضعیت و فضای اقتصادی و کسبوکار در بزرگترین اقتصاد جهان، یعنی امریکا باشند. امریکا این روزها که ریاست جمهوری ترامپ را تجربه میکند گرفتاریهای زیادی علاوه بر دردسرهای سابق خود پیداکرده و تلاش میکند خود را با وضع جدید سازگار کند. اینک امریکا پر از خشم و انزجار مردم و تقلا و خلافگویی دولتمردان خود است. باید صبر کرد و دید عاقبت آن چطور خواهد شد اما خواندن کتابهای ضمیمه میتواند پیشزمینهای از این وضعیت را به شما نشان بدهد.
نسیم بنایی، دبیر بخش اکونومیست: اکونومیست، بلومبرگ، بیزنس ویک، نیوزویک، تایم، هاروارد بیزنس، هاروارد ریویو، اینها غولهای مطبوعاتی هستند که هر هفته به موضوعات برتر جهان میپردازند، هیچ اتفاقی در دنیای خبر از نظر این رسانهها دور نمیماند. آنها رفتار رؤسای جمهوری همچون پوتین، ترامپ، اردوغان را رصد و از طریق آن آینده کشورشان را پیشگویی میکنند؛ از صنعت نفت گرفته تا صنعت چاپ و کتاب را بررسی میکنند، به بررسی پوپولیسم میپردازند، به دنبال ارزی برای جایگزین کردن با دلار برای ثبات اقتصاد جهان میگردند و به کارآفرینها راهکارهای مفید ارائه میدهند. در این شماره آیندهنگر، گردشی در مهمترین مطبوعات خارجی داشتهایم و دنیا را از نگاه آنها رصد کردهایم.
محمد عدلی، دبیر بخش چشمانداز و آیندهپژوهی: در شماره نوروزی آیندهنگر، فصلی با عنوان آیندهپژوهی ترتیب دادهشده است تا بیم و امیدهای سال 1396 را با همراهی متخصصان بخشهای مختلف اقتصاد، ترسیم کند. فصل چشمانداز در این شماره به بررسی شرایط جذب سرمایه خارجی پرداخته است. جذب سرمایه خارجی قرار است در اقتصاد ایران بهعنوان یکی از اصلیترین محورهای رشد تولید عمل کند. با پایان سال 95 و عبور از شرایط افزایش تولید نفت که بار اصلی رشد اقتصادی را بر دوش میکشد، فعال شدن سایر بخشهای تولیدی در برنامه قرار دارد. جذب سرمایه تنها فرمولی است که اقتصاد پیش روی رشد اقتصاد قرار داده است. فصل بایگانی نیز که به ورق زدن تاریخ میپردازد، در این شماره زندگی امین الضرب ها را بازخوانی کرده است. تاریخ از محمدحسن امین الضرب بهعنوان مشهورترین تاجر عصر قاجار و مؤسس اتاق بازرگانی در دوران ناصرالدینشاه یادکرده است. فرزند او محمدحسین امین الضرب نیز راه پدر را ادامه داده و راهاندازی چندین صنعت در ایران را از سر گذرانده است. امین الضرب ها بهعنوان حامیان بزرگ جنبش مشروطه شناختهشدهاند.
زینب کوهیار، دبیر بخش نگاه: مسکن در سال 95 سرجایش نشسته بود. برعکس خودرو که آرام و قرار نداشت و سرش به مهمانهای خارجی و زایش و افزایش گرم بود. کشاورزی هم با کمک رحمت الهی باران به سطح صادرات گندم رسید هرچند باغات از سرما آسیب دید. داستان صنعت در سال گذشته باوجود تسهیلات 16 هزار میلیارد تومانی برای بنگاههای کوچک و متوسط و تجربه رشد 9.1 درصدی در ششماهه اول سال 95 خوشعاقبت نبود. صنعت طعم رشد منفی را در92 و 94 چشیده و هنوز به آنچه باید ، سالهای 91 نرسیده بود. معدن هم در سال 95 به چیزی بیشتر از صنعت دست پیدا نکرد و بهروزهای رونق بازنگشت. امید همه این بخشها در سال 96 به برجام است. به اینکه بهزودی با گشایشهای ناشی از برجام حال کل اقتصاد خوب شود. در این شماره از آیندهنگر، وضعیت مسکن، خودرو، کشاورزی، صنعت و معدن در آینه آمار و ارقام بررسیشده است.
بمان جان ندیمی، دبیر بخش راهبرد: در این شماره از ماهنامه آیندهنگر پروندهای مفصل را از تحلیل اقتصاد ایران در سالی که گذشت و پیشبینی وضعیت در سالی که خواهد آمد، شاهد خواهید بود که در بخشی از آن، گفتگویی با موسی غنی نژاد و محسن جلال پور انجامشده است این شماره اولین شماره ماهنامه آیندهنگر در سال 96 است. پس بدیهی است که در بخشهای بیشتری به تحلیل وضعیت اقتصادی 95 و سال 96 بپردازیم. ازاینرو بخش کامنت را نیز به همین موضوع اختصاص دادهایم و در این بخش از فعالان اقتصادی و کارشناسان خواستهایم تا عملکرد دولت را در سال 95 در خصوص خروج از رکود تحلیل کنند.
مونا مشهدی رجبی، دبیر بخش کامنت خارجی و موفقیت: در این شماره در بخش پیشبینی بازارها مهمترین بازارها را موردمطالعه قرار میدهیم و ضمن بررسی تغییرات این بازارها در سال گذشته، پیشبینیهایی در مورد وضعیت بازارهای مذکور در سال جاری هم ارائه میدهیم. این بازارهای مهم عبارتاند از بازارهای ارز، بیمه، سهام، خودرو، گندم و پتروشیمی که مطالعه آنها میتواند اطلاعات خوبی در اختيار سرمایهگذاران قرار دهد.
صوفیا نصراللهی، دبیر بخش گیشه: برای یک مخاطب سینما طبعاً فیلمهای پرفروش هیجانانگیز هستند و اینکه بتوانیم عوامل فروش هر فیلم را بیرون بکشیم. در سینمای ما که بیشتر این عوامل مربوط به حاشیهها و چهرههاست. بااینحال سال 95 اتفاق غریبی افتاده که میان ده فیلم پرفروش بالای جدول بسیاری از فیلمهای برتر سال هم دیده میشوند. با عوامل و چهرههای پرفروش ده فیلم بالای جدول فروش آشنا شوید. در ضمن هرچند با ناامیدی به استقبال اکران فیلمهای سال آینده میرویم اما یکی- دو فیلم معرفی کردهایم که امیدواریم به گیشه سینماها تکانی بدهند. موفقیتها نباید مقطعی باشند. باید فرمولهایشان ثبت شود. متأسفانه فرصتها را زود از دست میدهیم. این پرونده نشان میدهد که چطور سوء مدیریت باعث میشود سال 96 نتوانیم تجربه موفق امسال را تکرار کنیم.
لیلا ابراهیمیان، دبیر بخش توسعه: تابستان سال 1393 بود که آب به مسئلهای جدی در ایران تبدیل شد؛ بیراه نیست که بگوییم ناله چهار دهه قبل را چهار دهه به تأخیر شنیدیم؛ خشکسالی و کمبود آب به بحران تبدیل شد. باید تدبیری اندیشید در حکمرانی آب، الگوی سیاستگذاری، توسعه کشاورزی، دغدغه روشنفکری، راهبردهای جامعهشناختی و اقتصاد آب تا همه سهمی از تدبیر ببرند. در این بخش، شاید هنگامه آب را بشنوید و راهبردی را ببینید که میگوید در مسیر زوال آب، بیایید همه باهم گفتوگو کنیم؛ آب مسئله همه ماست.