بخش بزرگی از اقتصاد کشورها بر پایه تولید میچرخد اما اکونومیست در این گزارش خود ادعا کرده که تحولاتی در دنیای تولید کارخانهای شکل گرفته و اگر فکری به حال این تغییرات نشود، باید شاهد مرگ تولید باشیم.
ترجمه: نسیم بنایی/ آینده نگر/ منبع اصلی:اکونومیست
کارخانه مرسدس خط تولیدی دارد که مربوط به سالهای دور میشود؛ جایی که با هرجای دیگر در دنیا کاملاً متفاوت است. در آن زمان برای ساخت یک موتور مردها ساعتها با ماشینآلات مختلف کشتی میگرفتند و ساعتهای متمادی سر و صدا و دود تولید میکردند. اینجا همهچیز آرام و ساکت است. مکانیکهای حرفهای با استفاده از ماشینآلات مدرن روی موتور خودروهای مسابقهای کار میکنند تا بهترین خودروهای مسابقهای جهان را تولید کنند. طراحان و مهندسها روبهروی کامپیوترها مینشینند. در این بین نشانههای بسیار کمی از دنیای قدیمی وجود دارد.
این روزها تولید در دنیای مدرن به کلی تغییر کردهاست. ثروتمندان به گونهای دیگر تولید میکنند. در گذشته تولید در مرکز جهان آنها قرار داشت. دلیل اصلی نیز این بود که تولید باعث ایجاد شغلهای جدید برای افراد میشد، شغلهایی که دستمزدهای بسیار خوبی برای افراد به همراه داشت. اکثر اوقات مردان با مهارتهای معمولی میتوانستند زندگی خود را بگذرانند. اما این روزها چنین شغلهایی بسیار نایاب شدهاست. مردم نیز از این مسئله ضربه میخورند.
به همین خاطر است که اکنون دونالد ترامپ وعده ایجاد میلیونها شغل را میدهد؛ به همین خاطر است که جرج اوزبورن در بریتانیا شعار خود را از سال 2010 تا 2016 روی این مسئله قرار دادهاست و حتی اکنون نیز ترزا می به دنبال آن است. و حتماً به همین خاطر است که مارین لوپن به دنبال «ساخت فرانسه» یا «تولید فرانسه» است.
در تمام این دورهها تولید همیشه بودهاست. اما وضعیت آن هیچگاه ثابت نبوده بلکه همیشه در حال تغییر بودهاست. وقتی درک درستی از تولید در عصر مدرن به دست بیاورید، درمییابید که آنچه آمار و ارقام دولتی از تولید ارائه میدهند سلامتی را در نظر نمیگیرد. اما درک این مسائل هیچ دردی از سیاستمداران درمان نمیکند. ابداعاتی که تاکنون صورت گرفته باعث ایجاد تغییرات اساسی در تعداد، ماهیت و مکان مشاغل شدهاست. هنوز شغلهای بسیار زیادی وجود دارد اما واقعیت این است که شغلهای خوب برای افراد کممهارت دیگر هیچگاه ایجاد نخواهد شد.
تولید هم به لحاظ ایجاد اشتغال و به لحاظ ابداعات از اهمیت بسیار زیادی برخوردار است. تولیدکنندگان اغلب اوقات به جای اینکه به تاجر تبدیل شوند، به صادرکنندگان بدل میشوند. شرکتهای صادرکننده نیز همیشه به سمت تولید بیشتر حرکت میکنند. چنین شرکتهایی کاملاً بر پایه سرمایه میچرخند یعنی به سرمایههای بسیار عظیمی نیاز دارند. البته وقتی محصولات و کالاهای تولیدی خود را به بازارهای آنسوی مرزها صادر میکنند میتوانند هزینه خود را کاهش بدهند و در نتیجه به سرمایه بسیار کمتری نیاز خواهند داشت. هرچه بتوانند تولید خود را بیشتر و هزینه را کمتر کنند، میتوانند دستمزد بهتری نیز پرداخت کنند.
کارخانهها باعث شدند افراد بسیار زیادی با مهارتهای مختلف دور هم جمع شوند و به کمک سرمایه و تجهیزات دست به تولید بزنند. اما در کشورهای مختلف این روند رفتهرفته تغییر کرد. کسبوکار تولید نیز در این راستا تغییر کرد.
آینده طلایی
با وجود همه تحولاتی که در دنیای تولید رخ داده شاید هنوز بتوان به آینده آن در کشورهای ثروتمند و سایر کشورها امید داشت. لودویسو آلکورتا در یونیدو معتقد است تأسیس شرکتها در مکانهای کمهزینه باعث ریشهکنیِ ابداعات شدهاست. مکانی که تولید در آن صورت میگیرد میتواند در تولید بهتر بسیار موثر باشد. تولید در محیطهای اشتباهی میتواند هزینههای بسیار زیادی را نیز به دنبال داشتهباشد.
اکنون پتانسیل ایجاد شغلهای جدید در آن حدی نیست که سیاستمداران بتوانند از آن بهره ببرند. تنها تولیدات خوب و پیشرفته و در سطوح بالای توسعهای میتواند به ایجاد شغلهای خوب کمک کند. این شغلها نیز در آیندههای دور ایجاد خواهد شد. این شغلها به عمر امروزیها نمیرسد. در واقع نمیتوان چیزی مانند تولید انبوهِ شغل را انتظار داشت.
در این شرایط دولتها باید انتظارات و توقعات را به حداقل برسانند. سیاستهایی که میتواند در این راستا کمک کند اغلب کاملاً واضح هستند اما سیاستمداران و سیاستگذاران آنها را دنبال نمیکنند. آموزش و تحصیلات صحیح نیز میتواند بسیار موثر باشد اما این فرآیند نیز بسیار زمانبر است هرچند نتیجهای که میدهد کاملاً تضمینی است. تاریخ نشان میدهد که اگر روحی تازه در دل تولید دمیده شود میتوان به آینده و ایجاد شغلهای خوب در آینده امید داشت. وضعیت باید به گونهای باشد که کارگران به کار کردن در شرکتهای جدید تمایل نشان بدهند. اگر شرایط کار بهبود پیدا کند و آنها دستمزدهای بهتری نیز دریافت کنند احتمالاً کیفیت کار خود را نیز بهبود میبخشند. در این عصر همه باید متعهد شوند تا روزگار تولید متحول شود و آینده طلایی آن شکل بگیرد. تولید در گذشته ساده نبود؛ حالا هم برخلاف ظاهر ساده و آرامی که دارد به هیچ عنوان ساده نیست.