اقتصاد ایتالیا شریک مهم ایران در اروپا به کدام سمت می رود؟

چطور ایتالیا به مرد بیمار اروپا تبدیل شد؟

تاریخ 1395/12/01 ساعت 11:06

پیوستن به یورو كار رم را در رفع مشكلات اقتصادی و احیا رقابت‌پذیری خراب كرد

لري اليوت و جان للويد/ تحليل‌گران ارشد سياسي

ايتاليا در اوايل دسامبر گذشته براي اصلاح قانون اساسي همه‌پرسي برگزار كرد تا اختيارات سنا را كاهش دهد اما اين همه‌پرسي شكست خورد؛ به اين معني كه حدود 60 در صد از مردم ایتالیا به اصلاحات پاسخ منفی دادند و 40 درصد نیز موافق اصلاح قانون اساسی کشورشان بودند. جان للويد، تحليلگر ارشد سياسي، در اين تحليلي در اين باره در خبرگزاري رويترز نوشت كه چشم‌انداز سياسي اروپا به خوبي شبيه بازي كريكت،‌ يك بازي قرن نوزدهمي محبوب در انگلستان، است. قوانين آن به اندازه كافي ساده است؛ بازيكنان بر سر ضربه زدن با يك راكت به يك توپ روي چمن با هم رقابت مي‌كنند. اما مثل بسياري مسايل ديگر، اين بازي بيشتر از آن چه به نظر مي‌رسد پيچيده است. اين بازي يك بازي موقعيت‌هاست، همان طور كه در سياست در حال تغيير اروپا است. به گفته للويد، در سال آينده، توپ‌ها بايد با تعدادي از راكت‌هاي مهم براي اتحاديه اروپا شوت شوند تا اين اتحاديه بتواند باقي بماند. اين نتوانند اين كار را بكنند اتحاديه اروپا به احتمال زياد از هم پاشيده خواهد شد. در حقيقت، هر يك از راكت‌ها ممكن است با يك «اگر» همراه باشد كه به بازيكنان يادآوري مي‌كند هر يك از كشورهاي عضو اتحاديه اروپا اگر خطا كنند، ممكن است براي كل اتحاديه حياتي باشد. از نظر او، يك از راكت‌هاي بازي همين حالا هم به اشتباه به كار برده شده است. راي انگلستان به خروج از اتحاديه اروپا اكنون به شدت به نظر مي‌رسد كه به وسيله يك اكثريت ضعيف كه خارجي‌ها را دوست ندارند در معرض تهديد قرار گرفته است. با اين حال، اين اتفاق اصلا شبيه به حركتي نبود كه دونالد ترامپ را به عنوان رييس جمهور آمريكا انتخاب كرد. انگليسي‌ها راي دادند تا روشن كنند كه پارلمان انلگلستان در وست‌مينستر نهاد قانون‌گذاري آنهاست، نه آش شله‌قلم‌كاري از حروف اختصاري در بروكسل. للويد، تحليلگر سياسي مي‌نويسد كه به ماندن انگلستان در اتحاديه اروپا راي داده بوده چون از عواقب اقتصادي آن مي‌ترسيده و از تضعيف بيشتر اتحاديه در مقابل روسيه رضايت نداشته است. اما نمي‌تواند براي راي ديگراني كه مي‌خواستند از يك پارلمان حمايت كنند كه قرن‌ها قدمت دارد در مقابل يك نهاد غيردموكراتيك كه نمي‌تواند تصميم‌ قاطعي براي ساختن يك كشور اروپايي آماده پرواز بگيرد يا مسايل مالي يوروي ضعيف‌شده را حل كند احترام قايل نشود. به گفته او برگزيت خيلي پيش‌تر از نپذيرفتن ليبرال دموكراسي، يك راي بود براي بقا. اما اين راي به طور قطع اتحاديه اروپا را مبهوت كرده است. از نظر للويد، راكت بعدي بازي يك راكت ايتاليايي بود. راكتي كه به نفع احزاب راست‌گراي همسو با دولت كنوني انگليس توپ را شوت كرد.

لري اليوت نيز بعد از روشن شدن نتايج همه‌پرسي ايتاليا، در روزنامه گاردين نوشت كه كشورهاي اروپايي طي چند ده سال اخير به يورو پيوسته‌اند تا بتوانند مشكلات اقتصادي خود را حل كنند اما در بر عكس يونان و اسپانيا كه توانسته بودند با كمك آلمان و فرانسه اقتصاد خود را بهبود بخشند، ايتاليا نتوانست خود را از مشكلات بيرون ببرد و مخصوصا اين كشور در بحران اقتصاد مالي جهاني در سال‌هاي 9-2008 نتوانست خود را احيا كند. اين تحليل‌گر حوزه بين‌المللي مي‌نويسد كه در 15 سال اخير، توليد ملي اين كشور تنها 4 درصد افزايش يافته است كه نشان از ركود شديد در اين كشور دارد. بيكاري در اين كشور 11.6 درصد است، مشاركت در بازار كار پايين است و در سال 2014، نرخ تولد در كمترين حد خود از زماني بوده كه اين كشور در سال 1861 تاسيس شده است. از نظر او، سومين اقتصاد بزرگ منطقه يورو داراي يك مشكل مركزي است؛ كالاها و خدماتي كه توليد مي‌كند گران‌تر از رقبايش است. اين ضعف در رقابت‌پذيري باعث شده است كه اين كشور بالاترين سقوط را در سهم بازار صادراتي در ميان كشورهاي توسعه‌يافته داشته باشد. اليوت در مقاله خود،‌ سه دليل براي اين نبود رقابت‌پذيري برشمرده است؛ اول بخش توليد در ايتاليا تحت تسلط شركت‌هاي كوچك است كه بسياري از آنها داراي مالكان خانوادگي هستند. دوم اين است كه ايتاليا تمايل دارد در ارايه كالاهايي با توليد كم‌هزينه مشهور شود اما اين بازار در سطح جهاني تحت تسلط چين است و از سال 2001 كه چين عضو سازمان تجارت جهاني شد ايتاليا در اين زمينه دست بالا را ندارد. مسئله سوم اين است كه از وقتي ايتاليا به عضويت يورو درآمد، ناچار شد رقابت‌پذيري خود را با اصلاح ساختاري بازار كار احيا كند اما اين كار براي مردم خيلي خوشايند نبود و به همين دليل هم بود كه دولتي كه در صدد اصلاح ساختاري برآمده بود نتوانست در همه‌پرسي اخير اين كشور برنده شود.

منابع: رويترز و گاردين