بنا به گزارش نشریه فوربز 10 درصد از 100 شرکت خلاق دنیا در ژاپن قرار دارند. همین موضوع ژاپن را پس از امریکا در رده دوم کشورهای صاحب نوآوری قرار میدهد، بالاتر از چین و انگلستان.
سال 2016 برای ژاپن چندان خوشایند نبود. رسانهها و نشریات معتبر مدام خبر از آب رفتن قدرت اقتصادی این کشور دادند و آمار و ارقام نشان از آن داشتند که ژاپن با کاهش رشد اقتصادی دست به گریبان است. نشریه فورچون در تابستان سال 2016 نوشت: «رشد اقتصادی ژاپن در سهماهه دوم سال جاری میلادی به شدت کاهش یافت. رشد اقتصادی رو به کاهش ژاپن، فشار زیادی بر شینزو آبه، نخستوزیر این کشور، وارد کرده است. سیاستهای مطرحشده درخصوص رشد پایدار اقتصادی از سوی او نیز با تردید عموم مواجه شده است.» خبرگزاریهای ایرانی هم خیلی گسترده به این خبر پرداختند: «رشد اقتصادی 0.2درصدی سومین اقتصاد قدرتمند جهان در سهماهه دوم سال 2016 میلادی، کمتر از میزان رشد اقتصادی پیشبینیشده بود. همچنین رشد اقتصادی در سهماهه دوم در مقایسه با سهماهه اول سال 2016 کاهش چشمگیری داشت.» در این میان نشریه فارین افرز و مجمع جهانی اقتصاد در مقالاتی که منتشر کردند، با نگاهی به سیاستهای تقویت حضور زنان و کارآفرینان در این کشور پیشبینی کردند که ژاپن میتواند دوباره جایگاه قدرتمند خود را مستحکم کند. کشوری که با نوآوریها و ارائه محصولاتی مانند واکمن در سبک زندگی جوانان تغییر ایجاد کرد، برای خیزش دوباره باید به سراغ کارآفرینان و نوآوران خود برود. این مطلب برگفته و خلاصهای است از آنچه در مقالات فارین افرز و مجمع جهانی اقتصاد آمده است.
مطمئن نبودن در مورد آینده، شرکتهای ژاپنی را در تنگنا قرار داده است. با وجود سودآوری بالای شرکتهایی مانند فوجی هوی، سازنده خودروی سابورا، سایر شرکتهای بزرگ به دلیل کاهش رشد اقتصادی این کشور برای سرمایهگذاری در ژاپن دچار تردید هستند. برخی از شرکتهای بزرگ ژاپنی مانند شارپ و سونی برای رقابت با شرکتهای رقیب امریکایی، چینی و کره جنوبی خود در حال جدال هستند.
چنین شرایطی سبب شد تا سیاستگذاران این کشور متوجه شوند کلید رهایی از اقتصاد راکد این کشور، ترغیب کسبوکارهای پویا است. نخستوزیر شینزو آبه در طرح سیاسی سال 2015-2016 خود از تمامی شهروندان ژاپنی خواست که برای شکوفایی اقتصاد آستین بالا بزنند. او به صورت خاص به زنان، جوانان و سالخوردگان اشاره کرد تا به کمک اقتصادی بیایند که تاکنون بیشتر بر پایه کار مردان میانسال چرخیده است. نکته قابل توجه این است که در ژاپن که اساس اقتصاد آن را شرکتهای بزرگ تکنولوژی تشکیل دادهاند، استراتژی رشد دولت شینزو آبه، استارتآپها را در مرکز قرار داده است و آنها را تشویق به سرمایهگذاریهای خطرپذیر و عرصه تکنولوژی میکند، از آموزش و مهارتآموزی کارآفرینان در دانشگاههای این کشور حمایت میکند و تلاش دارد تا با برگزاری سمینارها و برنامههای مختلف، این کارآفرینان را با همتایانشان در سیلیکون ولی متصل کند. از سال 2014 تا 2015 بودجه سرمایهگذاری خطرپذیر در ژاپن دو برابر شد و از حدود یکمیلیارد دلار به 2میلیارد دلار رسید و حالا جوانان ژاپنی بیشتری در حال قدم گذاشتن به دنیای استارتآپها هستند.
شرکتهای نوآور: همچنان در صدر
در حالی که در سالهای گذشته چشمها به تغییرات سیلیکون ولی و نوآوریهای امریکایی خیره شده بود، نمیتوان حضور ژاپن در این حوزه را نادیده گرفت؛ کشوری که قطارهای سریعالسیر شینکانسن، واکمن و ایموجیها را به دنیا معرفی کرد، هنوز هم یکی از نوآورترین کشورهای جهان است. بنا به گزارش نشریه فوربز 10 درصد از 100 شرکت خلاق دنیا در ژاپن قرار دارند. همین موضوع ژاپن را پس از امریکا در رده دوم کشورهای صاحب نوآوری قرار میدهد، بالاتر از چین و انگلستان.
نیروی کار زنانه: در حال رشد
ممکن است به نظر برسد که ژاپن در بسیاری از موارد مترقی است اما در حوزه برابری جنسیتی همیشه سابقه درخشانی نداشته است. در گذشته، هنجارهای سنتی اینگونه القا کرده بودند که زنان باید در خانه بمانند و بچههایشان را بزرگ کنند و سالهای سال بسیاری زنان همین کار را کردند و این لطمه بزرگی به رشد اقتصادی کشورشان زد. اما آهستهآهسته شرایط تغییر کرده است. امروز نرخ مشارکت زنان در میان نیروهای کار چندان فاصلهای با امریکا ندارد. تشویق زنان بیشتر برای پیوستن به نیروهای کار یکی از سیاستهای کلیدی شینزو آبه بود که به نظر میرسد دارد به ثمر مینشیند.
منبع:آیندگر